Tegenover weinig efficiënte ziekenhuiszorg staat toenemende schaarste buiten het ziekenhuis

©RV

De Tijd opent met zijn reeks over de ziekenhuizen op genuanceerde wijze een doos van Pandora. Die blokkeert dringende hervormingen in de welzijns- en gezondheidszorg. De thuiszorg, ouderenzorg, gehandicaptenzorg, jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg en kinderopvang worden stiefmoederlijk behandeld, ondanks vele goede bedoelingen en aanzetten tot verbetering. Tegenover een weinig efficiënte ziekenhuiszorg staat er dus een toenemende schaarste buiten het ziekenhuis.

Door Pieter Van Herck, senior adviseur welzijns- en gezondheidsbeleid bij Voka

Ziekenhuizen zijn verworden tot ‘volume junks’, waarbij een groei in zorgvolume de enige manier is om financieel het hoofd boven water te houden. Uiteraard is groei op zich allesbehalve negatief, gezien ook de economische stimulus die hiermee samengaat. Echter, de huidige groeiwijze die eigen is aan de ziekenhuizen, is grotendeels gebaseerd op publieke middelen (sociale bijdragen en belastingen) en de relatie met de werkelijke creatie van meerwaarde - welzijn en gezondheid - staat in toenemende mate op losse schroeven. Dit laatste uit zich op twee manieren.

Ten eerste, de huidige financiële prikkels leiden niet enkel tot een groot overgebruik van hoog gesubsidieerde zorg, met een hoge werkdruk, burn-out en kwaliteitsrisico’s tot gevolg, maar gelijktijdig ook tot een ondergebruik van laag gesubsidieerde zorg, zoals preventie en chronische zorg. Patiënten krijgen niet al de zorg die ze zouden moeten krijgen, met alle (vermijdbare) gevolgen van dien voor hun gezondheid. De tweespalt vertaalt zich rechtstreeks in de vergoeding van artsen, waarbij collega’s onderling een veelvoud meer of minder kunnen verdienen los van hun werkelijke meerwaarde. De doelgroep van de toekomst, onze jongeren en ouderen, heeft veel meer behoefte aan de specialismen die momenteel het onderspit moeten delven, zoals pediaters, geriaters, psychiaters, neurologen en reumatologen.

Ten tweede, het ziekenhuis van de toekomst is niet meer het ziekenhuis van vandaag. Het huidige systeem verspilt ongelofelijk veel middelen in bakstenen en gebouwen met een groot prestigieus karakter. De grenzen van het opbod van zorgprestaties en bakstenen lopen gelijk met de bijhorende muren. Echter, de zorgbehoeften van de patiënt en de bevolking liggen in toenemende mate letterlijk elders. De thuiszorg, ouderenzorg, gehandicaptenzorg, jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg en kinderopvang worden stiefmoederlijk behandeld, ondanks vele goede bedoelingen en aanzetten tot verbetering. Tegenover een weinig efficiënte ziekenhuiszorg staat er een toenemende schaarste buiten het ziekenhuis. Niemand krijgt dit meer uitgelegd aan de bevolking. Het is daarom lovenswaardig dat men het debat publiek durft aangaan.

Speerpunt

We moeten ons er echter voor hoeden dat we werkelijk waardevolle zorg niet teniet doen door de zaken eenzijdig voor te stellen. Hoog-technologische zorg en state-of-the-art chirurgie moeten een speerpunt blijven binnen een nieuw te definiëren evenwicht. Klinische innovatie dient behouden te blijven, maar mag niet begrensd worden tot één silo. Tezelfdertijd kan innovatie via de meest recente IT-mogelijkheden de inherente verwevenheid van zorgvormen op een meer doeltreffende en efficiënte wijze ondersteunen. Zorg op afstand, niet locatie gebonden personeel en andere verschuivingen moeten  een gelijkwaardige kans krijgen om hun meerwaarde aan te tonen: ze dienen ruime toepassingsmogelijkheden te krijgen en volwaardig ingebed te worden. Verouderde zorgvormen dienen geschrapt. Ook hierbij streven we naar excellentie.

Ik pleit voor het heroriënteren van het sterke ondernemerschap in de wereld van de ziekenhuizen en artsen op basis van kwaliteit en gerechtvaardigde kosten in plaats van kwantiteit en subsidie-inkomsten. Meerdere puzzelstukken kunnen hiertoe in elkaar gepast worden, om te komen tot het volgende toekomstbeeld: U als patiënt bepaalt welke zorgvorm u aankoopt, bij welke zorgaanbieder, waar en wanneer u deze wenst. U baseert uw keuze op objectieve en onafhankelijke informatie over de kwaliteit en kosten, in samenhang met de nodige professionele advisering. De mix van uw objectieve zorgbehoefte en aanvullende wensen bepaalt op een verantwoorde manier wat publiek en privaat moet betaald worden.

Zorg wordt zoveel als mogelijk geïntegreerd in alle facetten van uw dagelijks leven, in afstemming met andere personen en diensten die niet per se onder ‘professionele zorg’ vallen, maar wel uw welzijn en gezondheid mee bepalen. Ziekenhuizen en artsen worden, naast de kwaliteit- en kostengebaseerde prikkel van uw keuze, voor een deel ook rechtstreeks aangemoedigd door de overheid in functie van diezelfde kwaliteit en kosten, waarbij het bieden van ‘best practice’ zorg en de hiermee verbonden uitkomsten centraal staan.

De lessen uit andere landen leren ons dat we nog een hobbelige weg af te leggen hebben, waarbij de zorgsector bewust meestapt in een ‘new deal’, maar het geschetste toekomstbeeld is allesbehalve onbereikbaar.

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud