opinie

Trump en Xi zijn de winnaars van de pandemie

Zowel China als de VS zullen versterkt uit de coronacrisis komen. En dat betekent dat er geopolitieke problemen komen.

Terwijl de druk toeneemt om de economieën te herstarten, krijgen de wereldleiders te maken met groeiende druk om succesvol een afweging te maken tussen de gezondheidszorg, de nationale economie en hun eigen politieke toekomst. Dat geldt voor Amerikaanse president Donald Trump die aan zijn herverkiezing werkt in het najaar. Verrassend genoeg hoort ook de Chinese president Xi Jinping bij deze categorie. Die nieuwe realiteit kan de VS en China op de rand van een nieuwe koude oorlog brengen.

Xi werd verondersteld immuun te zijn voor dat soort politieke druk. China is geen democratie en Xi besteedde jaren aan het zorgvuldig consolideren van zijn machtsbasis. Zelfs een kostelijke handelsoorlog bracht weinig schade toe aan zijn politiek imago. Maar door de verspreiding van het virus in eerste instantie verborgen te houden en daardoor de pandemie te vergroten, kwam er een ongezien felle reactie, op het thuisfront en internationaal, op het Chinese leiderschap.

De beslissing van China niet transparant te zijn over wat en wanneer het iets wist, heeft geen vrienden gemaakt. Ook zijn poging een diplomatiek tegenoffensief te lanceren miste doel door gebrekkig medisch materieel. En dat was nog voor China andere landen begon af te dreigen die een internationaal onderzoek naar de oorsprong van het virus vroegen. Het virus heeft een ongeziene politieke druk op Xi verwekt, zowel thuis als buiten China. Voor het eerst zijn er geruchten in Peking dat Xi niet langer zeker is van een derde termijn.

Niet dat het Amerikaanse leiderschap zich op de borst kan kloppen. Trump deed al het mogelijke de pandemie te minimaliseren. Nog altijd liggen de VS achter op het schema om grootschalig te testen, en dat is een voorwaarde om de economie veilig te herstarten. Terwijl China de moeite deed enige internationale bezorgdheid te tonen, deed Trump veel minder. Tijdens een virtuele vergadering over de ontwikkeling van een vaccin deden de VS niet eens de moeite aanwezig te zijn. Voor Trump is de grootste bezorgdheid de verwoesting van de economie op de korte termijn. Het was de sterkte van de economie die de springplank naar een herverkiezing moest worden. Volgens zijn eigen interne peilingen ligt Trump momenteel achter op Joe Biden in de belangrijke staten.

Ondanks dat zowel Trump als Xi de politieke weerslag voelen van hun vergissingen bij het begin van de coronacrisis worden ze op de langere termijn sterker ten opzichte van de rest van de wereld. De combinatie van interne politieke druk en internationale sterkte is een ontvlambare mix.

Technologie

De internationale macht van China is verbonden met de positie van het land in de wereldwijde bevoorradingsketen en de positie op de handels- en kredietmarkt. De sleutelrol in de wereldwijde medische bevoorradingsketen doet kritiek op China snel verdampen. Bovendien kan China economisch sneller te been zijn, omdat het vertrouwt op bewakingstechnieken en isolatiemaatregelen die in democratieën niet werken. Kortom, China is onmisbaar om de wereldwijde economie te herstarten. In een tijd waarin de wereld digitaler wordt en de imminente uitrol van 5G wordt de voetafdruk van China nog groter.

Dat laatste is belangrijk en bevestigt een gelijkaardig voordeel voor de VS. Sommige hightechbedrijven die de wereld kunnen helpen in een lockdown en in de anderhalvemetersamenleving zijn Chinees, maar nog meer van die bedrijven zijn Amerikaans. Amerikaanse bondgenoten die zich zorgen maken over de Chinese technologie zullen zich moeten schikken naar de standaard van Washington, omdat de bedrijven waar ze op vertrouwen dat ook moeten doen. Reken daarbij de onafhankelijkheid in energie- en voedselvoorziening en de dominantie van de dollar als veilige haven en de VS staan klaar om sterker uit deze crisis te komen. Sterker dan de bondgenoten alleszins.

De combinatie van tijdelijke politieke zwakte en de langetermijnsterkte maakt het waarschijnlijker dat Xi en Trump naar elkaar uithalen om de politieke druk in eigen land af te wenden. Hoe ongelooflijk dat ook mag klinken, het coronavirus kan wel eens het begin zijn van nieuwe geopolitieke problemen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud