Marion Debruyne

Een journalist vraagt een succesvolle ondernemer: ‘Wat is het geheim van uw succes?’ Het antwoord luidt: ‘Goeie beslissingen.’ Waarop de vraag volgt: ‘En op basis waarvan neem je goeie beslissingen?’ Het antwoord: ‘Ervaring.’ ‘En waar haal je die ervaring?’ ‘Uit al mijn slechte beslissingen.’

Onlangs was ik samen met Peter Hinssen uitgenodigd bij het ondernemersforum Etion om te praten over de netwerkeconomie en alles wat er bij komt kijken. Nadat Peter ons had meegenomen voor een blik in de toekomst, vroeg ik de 600 ondernemers in de zaal ‘Wie van jullie heeft een plan klaar voor de dag na morgen? Een grote meerderheid stak de hand op.

©Frank Toussaint

Goed nieuws kan je denken, want het betekent dat Belgische ondernemingen zich klaarmaken voor de toekomst. Maar tegelijk koesteren ze een illusie. Want een plan maken voor een verre toekomst, en denken dat je het zo zal kunnen uitvoeren, is onhaalbaar. In volatiele, onzekere tijden gaan we ons geen weg naar de toekomst banen met een strak plan. Daarvoor zijn er te veel onbekenden. Het zal dus eerder een reeks van probeersels moeten zijn. En dat is helemaal oké.

Op de website van Harvard Business Review kan je grasduinen in netjes opgelijste artikels over alle mogelijke managementdomeinen. Tussen respectabele en verwachte thema’s zoals Accounting, Operations en Forecasting prijkt daar ook ‘Experimentation’. Dat is op het eerste gezicht tegenstrijdig. Want managen, dat betekent toch plannen, de juiste beslissingen nemen, controleren,... en vooral zo weinig mogelijk fouten maken?

Ondernemers moeten ook bij een onzekere kans op slagen tot actie overgaan.

Toch zullen veel mensen getuigen dat ze meer geleerd hebben uit de dingen die ze geprobeerd hebben en die niet gelukt zijn, dan uit hun probleemloze successen. Paul Schoemaker, auteur van het boek ‘Briljante Fouten’, daagt ons dan ook uit: ‘Als je zoveel geleerd hebt uit je fouten, waarom maak je er dan niet nog wat meer?’

Schoemaker moedigt managers aan moedwillig fouten te maken. Maar niet om het even welke. Briljante fouten zijn geen toevallige fouten. Het gaat om zaken die we op kleine schaal kunnen uittesten, wetende dat de slaagkans klein is, maar de kans op nuttige lessen heel hoog.

Het veld in

Briljante fouten doen ons dus snel leren tegen de laagst mogelijke kostprijs. Ze volgen een andere logica dan de normale businesslogica. In de plaats van tot actie over te gaan nadat je voldoende informatie hebt verzameld, ga je tot actie over net omdat je niet voldoende informatie hebt. Effectief het veld in trekken is de enige manier om antwoorden te krijgen. Terwijl je normaal tot actie overgaat als de kans op slagen groot en voorspelbaar is, ga je hier tot actie over ondanks een onzekere kans op slagen.

Jeff Bezos, de CEO van Amazon, zegt daarover: ‘Het succes van Amazon is een rechtstreekse afgeleide van hoeveel experimenten we doen per jaar, per maand, per week en per dag.’ Weinig managers voelen zich bij dat idee even comfortabel als Bezos. Want het betekent dat we moeten leren beslissingen te nemen op basis van onbekenden. En die onbekenden omzetten in heldere hypotheses die we kunnen testen in de markt. Daar hoort proberen, leren, en soms al eens falen bij. In de woorden van Thomas Edison: ‘Ik heb niet gefaald, ik heb 10.000 manieren gevonden die niet werken.’

Hoe fantastisch dat zoveel bedrijven bezig zijn zich voor te bereiden op de toekomst, en daar ook een concreet plan voor hebben. Maar laat het een plan zijn dat ruimte laat voor briljante fouten.

Lees verder

Tijd Connect