Zalig toch, zo’n week zonder post. Gewoon een heerlijk lege brievenbus. Dat is al even zen als een lege inbox. De krant lees ik sowieso al digitaal. Als iemand geld van mij wil, zal hij de factuur wel digitaal versturen. En als ik informatie over een product of een promotie wil, dan zoek ik dat zelf wel online op, dankuwel. Daarvoor hoeft u echt geen stuk boom in mijn bus te dumpen. Ik zou eraan kunnen wennen, zo’n permanente staking van Bpost.

Het doet me denken aan het schitterende verhaal over de opgang van online banking in Brazilië, toen een massale bankstaking twee jaar geleden het land economisch lamlegde. Wekenlang staakten de bankbedienden, tot de Braziliaanse bevolking plots het online banking ontdekte. In plaats van te panikeren over gesloten banken besloten de Brazilianen massaal apps voor online banking te downloaden. Ze realiseerden zich dat ze het fysieke kantoor helemaal niet nodig hadden. De vakbonden hebben in allerijl de staking afgeblazen. Niet omdat hun eisen ingewilligd waren, maar omdat ze doodsbang waren dat ze binnen de kortste keren helemaal overbodig werden.

©Tom Verbruggen

Alleen jammer van de pakjes natuurlijk. Daar zouden we niet meer zonder kunnen. Altijd Sinterklaas bij ons thuis, want de bestelwagens van DPD, Fedex en PostNL komen wel elke dag langs om de pakjes van Coolblue, Bol.com of Alibaba af te zetten. Als ze door de douane geraken. Onlangs kreeg ik weer zo’n fijne brief van Bpost, want mijn pakketje moest ‘gecleared’ worden.

‘Beste Meneer Hinssen, er is een pakket voor u uit China toegekomen.’ Of ik zo spoedig mogelijk alle relevante documenten, gegevens over de inhoud en de factuur aan de douane kon bezorgen. Helaas zat er als referentienummer een intern nummer van de douane bij. Daar kon ik niet zoveel mee. Toen ik belde met de vraag waarover het precies ging, en of ze eventueel een foto van het pakket konden doormailen, bleef het ijzig stil aan de andere lijn. Dat kon niet.

Alibaba

Het lijkt alsof de Belgische douane een ‘pakje uit China’ nog altijd bijzonder wereldschokkend vindt. Als we zien dat Alibaba eergisteren met Singles Day met een dagomzet van 31 miljard dollar het record voor e-commerce verpulverde, dan moeten we daar toch eens anders over gaan denken.

Johnny Thijs heeft op een schitterende manier de gemoederen bij Bpost bedaard. Maar toen Koen Van Gerven aantrad, was het al vijf voor twaalf

De berichtgeving over de staking bij Bpost ging over het feit dat de postbodes overbelast zijn door het volume van pakjes en dat de meeste brievenbussen van Bpost in ons land nutteloos zijn, omdat bijna niemand nog brieven verstuurt. Kroniek van een aangekondigde transformatie. Twintig jaar geleden was ik uitgenodigd bij De Post, toen Frans Rombouts, de voorloper van Johnny Thijs, er nog CEO was. Consultant McKinsey had toen haarfijn uitgetekend dat de gewone brieven in de opkomende digitale wereld ten dode opgeschreven waren, en dat De Post zich moest hervormen. Er lag zelfs een plan klaar om iedere Belg te voorzien van een e-mailadres en een ‘digitale kluis’ om belangrijke documenten online te bewaren.

Schitterend idee, maar toen spatte de eerste internetbubbel uit elkaar. En jammer genoeg was Rombouts niet de grootste diplomaat. Zijn uitspraak dat op termijn zo’n 400 kleine, onrendabele postkantoortjes dicht zouden moeten, maakte dat hij gelyncht werd door de socialistische vicepremier Elio Di Rupo (PS). Rombouts’ opvolger Johnny Thijs heeft op een schitterende manier de gemoederen bij Bpost bedaard. Maar toen Koen Van Gerven aantrad, was het eigenlijk al vijf voor twaalf.

Radial

Van Gerven had de schier onmogelijke taak Bpost aan te passen aan de wereld van de e-commerce, terwijl de overheid het bedrijf nog altijd zag als een kaskoe voor dividenden. Diezelfde overheid benoemde zelfs haar leden in de raad van bestuur niet. Dat zouden ze in de VS ‘criminal negligence’ noemen. Op datzelfde moment een grote Amerikaanse overname doen, was vol risico. Radial was op het eerste gezicht een interessante zet, maar er heerst een vloek op Belgische overnames van Amerikaanse bedrijven. Vraag dat maar aan Rudy Hageman (Real Software) of Jo Lernout (LHSP).

Blijven vasthouden aan modellen en dividenden uit het verleden is een utopie

Ik was vorige week in Bentonville, Arkansas, het hoofdkwartier van Walmart. De online oorlog woedt volop in de VS. Twee weken geleden ging de iconische warenhuisketen Sears op de fles. Amazon is de agressor die iedereen genadeloos naar huis speelt. Maar Walmart slaat hard terug. Het investeert massaal in technologie - AI-labs in Silicon Valley, een roboticslab in Boston - en het experimenteert uitvoerig met robots en zelfrijdende voertuigen. Walmart durft te kiezen voor verandering, durft te investeren, zelfs met grote gevolgen voor werkgelegenheid. Het is prachtig om te zien hoe een speler als Walmart zich transformeert, zich omvormt naar de 21ste eeuw. Het kan.

Maar dan moet je de ruimte krijgen. De situatie bij Bpost is helaas tekenend voor veel bedrijven die door een dergelijke transformatie moeten. Blijven vasthouden aan modellen en dividenden uit het verleden is een utopie. Durven te veranderen en aansturen op verandering zijn cruciaal. Als Bpost relevant voor onze Belgische economie wil blijven, dan moet het helemaal veranderen, met gevolgen voor tewerkstelling. De eigenaar van Bpost, de Belgische staat, zijn wij allemaal. En wij moeten kiezen tussen het blijven uitmelken van een uitdovend oud model en het durven te investeren in de toekomst en in radicale verandering.

Lees verder

Tijd Connect