De rekening voor het rijden

Elke individuele chauffeur voelt alleen het eigen tijdverlies, maar heeft geen enkel idee van de totale economische kostprijs van de stilstand ©BELGA

De Belg wil niet betalen om in de spits te rijden. Meer nog: hij wil geld krijgen om de spits te vermijden. De Belg gelooft duidelijk in Sinterklaas. Toch is rekeningrijden economisch logisch, technologisch perfect haalbaar en bovendien onvermijdelijk.

Uit een recente studie van de VAB bleek dat ‘bijna 90 procent van de Belgen niet gelooft dat slim rekeningrijden de fileproblematiek kan oplossen’. De gesuggereerde conclusie: laat maar zitten, dat rekeningrijden. Toch kan je het resultaat van de enquête net zo goed anders interpreteren. Meer bepaald dat 90 procent van de Belgen dermate opziet tegen het betalen voor dagelijkse verplaatsingen dat ze hun gedrag allicht zouden aanpassen.

Tegelijk was er veel meer animo voor een voorstel om weggebruikers te betalen voor het vermijden van spitsverplaatsingen in Antwerpen. Wie een dag de auto thuislaat in ruil voor de fiets, krijgt een vergoeding. Wie een dag thuiswerkt, krijgt een vergoeding. Dat is toch al te gek voor woorden. Zou iemand die naast zijn werk komt wonen, dan ook een vergoeding krijgen? Of wie ontslag neemt en dus niet meer pendelt? Van ‘de vervuiler betaalt’ naar ‘de niet-vervuiler wordt betaald’. Het is duidelijk dat een dergelijk systeem tegen alle economische logica ingaat en een administratieve nachtmerrie is.

België is al decennialang een logistiek en transitland en we zullen dat ook blijven. We hebben een diepe inlandse haven en bevinden ons in het midden van zowat de rijkste en meest geïndustrialiseerde regio ter wereld. We zullen altijd veel verkeer hebben. Maar dat betekent niet dat we ook files moeten aanvaarden. Alles wat we de afgelopen jaren hebben geprobeerd om de files te verminderen, is met een sisser afgelopen. Sterker nog: de structurele files buiten de spitsuren zijn de afgelopen jaren zelfs verdubbeld.

Prijs

Daarom is rekeningrijden zowel economisch als technologisch de logica zelve. Er is vandaag veel meer vraag naar openbare weg dan er aanbod is. Het gevolg zijn files, stilstand en verkeersellende. Te weinig aanbod en te veel vraag impliceert dat de prijs voor de openbare weg te laag is. Het probleem is dat elke afzonderlijke automobilist of vrachtwagen mee de file en drukte veroorzaakt, maar daar zelf nauwelijks voor wordt geresponsabiliseerd.

Elke individuele chauffeur voelt alleen het eigen tijdverlies, maar heeft geen enkel idee van de totale economische kostprijs van de stilstand. Daardoor blijven mensen ver van hun werk wonen of weigeren ze het openbaar vervoer te gebruiken omdat ze toch gratis op de snelweg kunnen. Of transporteurs die overdag blijven rondrijden in plaats van tijdens de kalmere nacht.

Alle technologische randvoorwaarden voor rekeningrijden zijn vandaag vervuld. In België zijn er bijvoorbeeld al meer dan 200.000 gebruikers van de Waze-app. Met de hulp van hun smartphone bezorgen chauffeurs automatisch data over waar ze rijden en met welke snelheid. Andere weggebruikers kunnen met die informatie rekening houden en hun gedrag aanpassen. Bijgevolg zal de beschikbare wegeninfrastructuur beter worden benut.

Technologisch is het bijzonder eenvoudig om daar ook rekeningrijden aan toe te voegen. Zo zou je voor een bepaalde verplaatsing verschillende trajecten kunnen suggereren. Telkens met een verschillende reistijd en een andere tol voor een specifiek traject. In functie van de drukte zou de tol variabel kunnen worden aangepast. Wie ’s nachts de ring rond Antwerpen passeert, zou minder betalen dan wie dat overdag in volle spits doet.

Dat biedt een groot aantal voordelen. De tol kan geoptimaliseerd worden, zodat het verkeer vlot blijft rijden. Wie écht in de spits wil rijden, zal daarvoor betalen en krijgt in ruil een rit zonder vertragingen. Wie ver - en vaak goedkoper - van zijn werk woont, zal alleen door rekeningrijden beginnen na te denken over de alternatieven: openbaar vervoer, dichter bij huis werken, dichter bij het werk wonen of de werkelijke kostprijs betalen voor een spitsverplaatsing.

Alle informatie, sensibilisering of campagnes ten spijt: de files raken nog altijd niet opgelost. Alleen slim rekeningrijden kan dat. Economisch houdt het steek, technologisch is het perfect haalbaar en het zou het rijgedrag van de Belg wel degelijk veranderen. Dat is alvast wat 90 procent van hen begrepen heeft.

Gesponsorde inhoud

Partner content