Digitalisering is maar een eerste schokgolf

Peter Hinssen

Als wij als land, als maatschappij, als individu niet ultrawendbaar worden om te overleven in de globale veranderingen, halen we het niet. Er zijn geen zekerheden voor de lange termijn meer, en ‘verworven’ rechten zijn helaas een begrip uit de vorige eeuw.

Door Peter Hinssen, auteur, innovatie-ondernemer en partner bij Nexxworks.

Ik zat in Singapore toen het bericht kwam dat ING wereldwijd 7.000 jobs schrapt, waarvan 3.500 in België. Ineens stond mijn telefoon roodgloeiend, en ik heb niet eens een Samsung Galaxy Note 7. Kranten, tv-zenders en de radio wilden graag dat ik het er nog eens goed inpeperde dat ‘verregaande’ digitalisering jobs zou kosten, en dat ik een ‘I told you so’-statement zou maken. Mèh. Daar had ik echt geen zin in.

Ik heb lang genoeg mijn verhaal over The New Normal gedaan, tot ik me voelde als Meat Loaf die nog maar eens ‘Paradise by the Dashboard Light’ mocht gaan opvoeren. Been there. Done that. Ik heb genoeg gepreekt.

Naar mijn bescheiden mening heb ik het lang genoeg van de daken lopen schreeuwen. Ik heb lang genoeg mijn verhaal over The New Normal gedaan, tot ik me voelde als Meat Loaf die nog maar eens ‘Paradise by the Dashboard Light’ mocht gaan opvoeren. Been there. Done that. Ik heb genoeg gepreekt.

Als mensen terminaal ziek worden, volgen ze vaak een typisch gedragspatroon om met hun persoonlijke tragedie om te gaan. De Zwitsers-Amerikaanse psychiatrische wetenschapper Elizabeth Kübler-Ross beschreef dat voor het eerst in 1969, toen ze in het baanbrekende boek ‘On Death and Dying’ haar theorie van de vijf fases van verwerking uit de doeken deed.

Woede

Die fases zijn volgens haar ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Als patiënten een terminale diagnose krijgen, geloven ze het eerst niet. Ontkenning: ‘Dat kan toch niet, ik geloof het niet, dat is niet waar, ik wil een second opinion’. Wordt het verdict bevestigd, dan volgt een periode van boosheid: ‘Waarom? Waarom ik? Ik heb gezond gegeten, gesport, altijd opgepast en nu krijg ik dit?’ Maar de volgende fase is marchanderen: ‘Wat kan ik doen om het te verlengen? Wat kan ik nemen voor zes extra maanden?’ De laatste twee fases zijn een periode van lethargie en veelal een van aanvaarding.

Digitalisering is niets nieuws. Maar het is hallucinant hoe lang bedrijven in onze regio in een toestand van totale ontkenning hebben verkeerd.

Ik heb het geluk gehad om de jongste jaren heel veel bedrijven te mogen observeren. Hoe ze omgaan met verandering, met radicale disruptie als hun businessmodel, hun relatie met klanten, hun context totaal omkeert. Meestal gaat het dan net zoals Kübler-Ross beschrijft.

Digitalisering is niets nieuws. Maar het is hallucinant hoe lang bedrijven in onze regio in een toestand van totale ontkenning hebben verkeerd. Nu het nieuws van AXA, P&V en ING naar boven komt, worden heel veel mensen boos. ‘Dat kan toch niet, dat mag toch niet, dat gaat toch niet zomaar.’ Vakbonden roeren zich en proberen te onderhandelen. Volgens de bediendebond LBC-ACV is dit plan ‘schandalig’.

Dinosaurus

En als CEO Rik Vandenberghe het beschrijft als ‘ING wil niet de dinosaurus zijn die uitsterft’, kan ik me voorstellen hoe gedeprimeerd die arme medewerker zich voelt als zijn job op de tocht staat, en het schrappen van die job ING misschien van de ‘dinosaurus-dood’ kan redden.

©BELGA

Maar we zullen uiteindelijk moeten aanvaarden dat dit soort radicale veranderingen geen uitzondering zullen zijn. Dat digitalisering nog heel veel impact gaat hebben, en in het bijzonder hier in België, waar we systematisch achteropgehinkt hebben. We zullen ook moeten aanvaarden dat digitalisering nog maar de eerste (kleine) tsunami is, en dat de grote golven de volgende jaren alleen maar intenser zullen zijn. Automatisering, robotisering, internet of things, blockchain, artificiële intelligentie, deep machine learning: het zijn gigantische omwentelingen waarbij ‘digitalisering’ maar klein bier is.

Toen ik de berichten hoorde, zat ik op een raad van bestuur met een grote groep internationale partners, onder wie enkele mensen uit Brazilië. Die vertelden mij dat het bankpersoneel daar de jongste twee maanden heeft gestaakt. Meer dan 350.000 medewerkers, waardoor meer dan 13.000 bankkantoren de deuren moesten sluiten. De Sindicato dos Bancários, de lokale bankenvakbond, had opgeroepen tot een bloedige strijd, want zij eisten 15 procent opslag wegens de inflatie. Eerst was er paniek bij de bevolking omdat de banken dicht waren en mensen chaos vreesden, wat ook de bedoeling was van de vakbond.

Mobiel

Het bizarre resultaat is dat de Brazilianen tijdens de staking massaal overstapten naar mobiel bankieren. De bankenapps stonden plots in de top van meest gedownloade apps, en de Braziliaan ontdekte dat mobiel bankieren veel efficiënter, gemakkelijker en handiger is dan in de rij te staan bij zo’n oubollig kantoor. De Sindicato dos Bancários blies dit weekend met de staart tussen de benen de staking af, maar heeft zelf eigenlijk het vuur aangewakkerd voor de digitale en mobiele versnelling in zijn sector. Hopelijk komt het bij de vakbonden in hun terminale struggle ook ooit eens tot ‘aanvaarding’.

Wij moeten die ‘Day After Tomorrow’ onder ogen durven te zien, aanvaarden en vertalen naar een structurele aanpak om wendbaar genoeg te zijn. Het zal steeds sneller gaan in de maatschappij, daar is niets aan te doen

Digitalisering is een eerste schokgolf. Als we in ons land relevant willen blijven moeten we erop toezien dat we verder vooruitdenken, want nu kampen we doorgaans met een lethargische bijziendheid. Wij moeten die ‘Day After Tomorrow’ onder ogen durven te zien, aanvaarden en vertalen naar een structurele aanpak om wendbaar genoeg te zijn. Het zal steeds sneller gaan in de maatschappij, daar is niets aan te doen. Maar als een parodie op het typisch gezegde in warme landen: ‘It’s not the heat, it’s the humidity’, is de absolute noodzaak voor de toekomst: ‘It’s not the speed, it’s the agility.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content