Duits protectionisme schaadt België

Melvyn Krauss

De ongewone aanvallen van de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble op de voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) Mario Draghi stuiten op stevige weerstand. Schäuble verwijt Draghi dat hij de Duitse spaarders uitrookt en dat hij de populisten van Alternative für Deutschland (AfD) een duw in de rug geeft.

Melvyn Krauss emeritus professor economie New York University

Dat is onzin. Iedereen weet waarom de CDU bij de jongste verkiezingen verloor: door het vluchtelingenstandpunt van bondskanselier Angela Merkel. Dát was de grote verandering in het Duitse politieke landschap, niet de lage rente.

De ECB tot zondebok maken voor de zwakte van de CDU in de opiniepeilingen duidt niet op een grote politieke verantwoordelijkheidszin, zeker niet in tijden waarin existentiële angst bestaat voor het voortbestaan van de Europese Unie, in tijden van de vluchtelingencrisis, Schengen, brexit en grexit.

Wat de lage rente betreft, moet België sceptisch blijven. Niet alleen in Duitsland of België is de rente laag, ze is overal laag. De reden is dat we in een omgeving van lage rente leven.

Ik spaar in de Verenigde Staten en stop een groot deel van mijn vermogen in Amerikaanse schatkistcertificaten met een nulrente. Dat doe ik omdat ik veiligheid wil in een onveilige wereld. Schäuble is minister van Financiën en weet zulke zaken. Waarom vertelt hij dat de Europeanen gewoon niet?

Het kleine, smerige geheim van Duitsland is dat Schäuble in handen is gevallen van de Duitse financiële lobby.

Het antwoord is: vanwege het protectionisme van de Duitse financiële wereld, vooral voor de kleine spaarbanken die nooit zijn opgeruimd na de financiële crisis. Het kleine, smerige geheim van Duitsland is dat Schäuble in handen is gevallen van de Duitse financiële lobby ten nadele van de ECB. En dat is maar een deel van het verhaal. Het protectionisme in Duitsland drijft ook een wig tussen de financiële industrie en de exportgerichte industrie.

De aanvallen van de Duitse minister van Financiën op de ECB zijn ingegeven om de financiële instellingen te redden, die ofwel weigeren ofwel onbekwaam zijn om zich aan te passen aan de lage rente.

Duitse exporteurs zijn voor een lage rente omdat die hen competitiever maakt. En een concurrentiële euro zou Schäuble moeten plezieren, maar hij zwijgt op dat punt. Dat is een grove fout. Het geeft de Duitse publieke opinie de indruk dat het lage rentebeleid van de ECB gericht is tegen alle Duitsers, terwijl een belangrijk deel van de Duitse economie er juist belang bij heeft.

Voor België is het belangrijk te weten hoe het afloopt. Als Schäubles protectionisme wint, betaalt de Belgische exportindustrie een prijs, net als de Duitse industrie. Ze krijgen dan ook meer tegenwind door een sterkere euro.

De Belgen moeten zich daarom afvragen waarom hun belangen moeten lijden omdat Schäuble absoluut een ondoelmatige financiële sector wil redden? De Belgische banken gingen door een pijnlijk herstructureringsproces en kwamen er efficiënter uit. Waarom kunnen de Duitse banken dat ook niet doen?

Misschien moet minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) zijn telefoon nemen en eens een babbel doen met zijn Duitse tegenhanger. Hij kan dan aanvoeren dat het ECB-bashen van Schäuble eigenlijk een ‘moral hazard’ creëert voor Duitse banken. Die blijven weigeren te hervormen zolang ze op de politiek van Draghi kunnen inhakken.

Van Overtveldt kan ook aanvoeren dat het Duitse protectionisme de Belgische export pijn doet omdat de Duitse banken niet willen hervormen. En hij kan Schäuble erop attenderen dat zijn harde preken over reddingen en hervormingen wat meer moreel gezag zouden hebben als hij zelf zou toepassen wat hij predikt.

Lees verder

Tijd Connect