Europa heeft ook bancair federalisme nodig

In Europa moeten het bestaande monetaire federalisme en het nog op poten te zetten begrotingsfederalisme worden aangevuld met een bancair federalisme, met ee, geloofwaardig supranationaal kader voor het bankenbeleid.

Door Nicolas Véron, senior fellow bij de Brusselse denktank Bruegel en visiting fellow aan het Peterson Institute for International Economics in Washington.

Het wordt steeds duidelijker dat als de euro wil overleven, de burgers van de eurozone zullen moeten aanvaarden dat de economische besluitvorming wordt samengebald als nooit voorheen, en dat er verdragswijzigingen komen. Er woedt een debat over de opties voor budgettair federalisme in de eurozone, de rol van het Stabilisatiefonds (EFSF), of euro-obligaties.

Maar ook de bancaire kant van de crisis vraagt verregaande vernieuwing. De Europeanen moeten een model ontwerpen voor bancair federalisme, dat het bestaande monetaire federalisme en het – eveneens nog te ontwerpen - budgettair federalisme aanvult.

De sterke en veelzijdige banden tussen nationale bankensystemen en de lidstaten vormen de kern van de huidige besmettingsproblematiek. Een economische en monetaire unie vraagt dat deze banden worden doorgeknipt en worden vervangen door een geloofwaardig supranationaal kader voor bankenbeleid. Dat raamwerk moet steunen op de recent opgerichte Europese Bankenautoriteit (EBA) en op de financiële middelen van de EFSF.

OP SLOT

Sommige lidstaten hebben al een hele weg afgelegd: Centraal- en Oosteuropese landen hebben de meeste van hun banken verkocht aan buitenlandse groepen, en hetzelfde geldt steeds meer voor ‘oudere’ lidstaten als België en Finland. Maar de meeste grote Westeuropese landen blijven grotendeels op slot voor buitenlandse banken.

De snelle achteruitgang in de eurozone vraagt drastische ingrepen. Er is trouwens sowieso een grote herstructurering en consolidering onderweg in de banksector. Daar moet worden op geanticipeerd met de juiste instrumenten en de juiste instellingen. De EBA moet toezichtsbevoegheid krijgen voor alle kredietinstellingen, en deze autoriteit delegeren naar nationale toezichthouders voor banken met een lokaal bereik en voor lokale activiteiten van paneuropese banken.

Verder moet het bestuur van de EBA geleidelijk worden hervormd in parallel met de institutionele wijzigingen in de EU.

Daarnaast moet de EFSF de depositogaranties van de lidstaten van de eurozone expliciet garanderen, om te verhinderen dat landencrisissen leiden tot katastrofale stormlopen op retailbanken.

En tenslotte moeten de lidstaten akkoord gaan om alle mechanismen te ontmantelen die grensoverschrijdende fusies beletten. Deze maatregelen zouden een einde maken aan de ‘financiële repressie’ waarmee lidstaten lokale banken hebben overtuigd om te overinvesteren in hun staatspapier.

TREUHAND

Parallel met deze structurele wijzigingen, moeten de eurolanden noodwetgeving invoeren die een ‘European resolution trust corporation’ opricht, een bancaire Treuhand, om het op zijn Duits te zeggen. Die zou dan in nauwe samenwerking met de EBA de banken overnemen die zich niet meer kunnen financieren via marktmechanismen, hun activiteiten herstructureren en ze dan opnieuw verkopen.

Uiteraard houdt zo’n programma gigantische uitdagingen in. Hoe beheers je bijvoorbeeld de groeiende spanning tussen de eurozone en de perimeter van de EU? Om nog maar te zwijgen over de politieke obstakels. De publieke opinie is zich nog niet bewust van de noodzaak van een Europees bancair federalisme. Maar intussen verliest Europa wel de kans op alternatieven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content