Na de Grote Krater komt de Grote Overheid

Dat we op een economische recessie van jewelste afstevenen, mag intussen duidelijk zijn. De economie is in vrije val en het lijkt er niet op dat de situatie snel normaliseert. Dit wordt een recessie die de vergelijking met de Amerikaanse Grote Depressie uit de jaren dertig kan doorstaan.

In normale omstandigheden moet de overheid haar schulden altijd afbouwen en streven naar een gezond beheer van de overheidsfinanciën. Lage schulden helpen een land zich voor te bereiden op economisch onweer of externe schokken. België heeft dat voor de crisis niet gedaan. We hebben de schulden onvoldoende afgebouwd en gingen de crisis in met een overheidstekort. De geschiedenis zal streng zijn voor de generatie politici die heeft nagelaten de begroting op orde te brengen.

Maar dat is niet voor nu. Dit zijn geen normale omstandigheden. We moeten focussen op het aanpakken van deze crisis, met een belangrijke rol voor de overheid.

Een duidelijk gevolg van deze crisis is de terugkeer van de Grote Overheid, met nood- en relanceplannen, crisisbestrijding en economische ondersteuning.

Een duidelijk gevolg van deze crisis is de terugkeer van die Grote Overheid, met nood- en relanceplannen, crisisbestrijding en economische ondersteuning. De overheid komt tussen om de schade voor werknemers en rechtstreeks getroffen sectoren zoals de horeca te dekken. Zowat de helft van de Belgen wordt op de een of andere manier betaald door de overheid en naar alle verwachting loopt het overheidstekort dit jaar op tot 30 miljard euro. Hou er rekening mee dat België na deze crisis afstevent op Italiaanse schuldniveaus.

De gigantische schade voor het bedrijfsleven wordt binnenkort tastbaar. Dan wordt ook naar de overheid gekeken om grote bedrijven, sectoren of industrietakken te redden. Afgelopen week kwam al de vraag van Brussels Airlines voor een overlevingspakket van 200 miljoen euro. Het is verleidelijk al die vragen te negeren. Niet elk bedrijf kan worden geholpen en niet elke sector kan steun krijgen.

Uitverkocht

Daarom is het raadzaam oog te hebben voor strategisch belangrijke sectoren. Het laatste wat we willen, is dat buitenlandse spelers belangrijke bedrijven of sectoren voor een prikje overnemen. Veel bedrijven zitten in zwaar weer en kunnen zomaar uitverkocht worden aan de hoogste (buitenlandse) bieder. Duitsland besliste enkele dagen geleden al om buitenlandse overnames van Duitse bedrijven te verbieden.

Het laatste wat we willen, is dat buitenlandse spelers belangrijke bedrijven of sectoren voor een prikje overnemen.

Landen hebben straks de keuze: hun eigen strategische sectoren zien omvallen en laten opkopen door buitenlandse spelers of ze zelf nationaliseren. Reken maar dat veel landen voor de laatste optie kiezen. Landen die het zich kunnen veroorloven, kiezen ervoor hun ‘eigen’ bedrijven, industrie of sectoren massaal te ondersteunen of zelfs te nationaliseren.

In de huidige omstandigheden mogen alle Europese regels tegen staatssteun in de vuilnisbak. Europees commissaris Margrethe Vestager hield voor de crisis nog de fusie tussen het Duitse Siemens en het Franse Alstom tegen. Samen wilden ze een Europese kampioen van treinenbouwers oprichten. Die weigering is niet voor herhaling vatbaar. Nationaal belang primeert de volgende jaren, niet de Europese regels. We krijgen een radicale verstaatsing van de hele Europese economie.

Wikken en wegen

België is op dat vlak bijzonder slecht geplaatst. De Europese regels tegen staatssteun en overheidsinterventie waren er altijd op gericht het recht van de sterkste landen af te zwakken, ten voordele van de kleintjes. Die regels gaan op de schop. Een klein land als België moet goed afwegen welke sectoren het hier houdt en welke het laat gaan. We hebben geen eigen strategische sectoren meer, we zijn geen groot land en we hebben allesbehalve diepe zakken.

Onze enige overgebleven strategische hulpbronnen zijn onze brainpower en creativiteit. Beste politici, laat ons daar vol op inzetten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud