Vlaktaks van 30 procent cadeau voor hoogste inkomens

Andreas Tirez

Het is moeilijk uit te leggen dat de invoering van een vlaktaks van 30 procent sociaal is. Het zijn de hoogste inkomens die er het grootste voordeel uit halen.

Open VLD publiceerde vorige week haar voorstellen voor het partijcongres van eind november. Een in het oog springend voorstel is een vlaktaks van 30 procent voor de inkomensbelasting. Open VLD zou de vlaktaks combineren met een verhoogde belastingvrije som, zonder die te specificeren.

©Twitter

De vlaktaks zou in de plaats moeten komen van het huidige systeem waarbij de tarieven gestaag oplopen tot 50 procent voor een netto belastbaar inkomen boven 38.000 euro. Let wel, zowel de vlaktaks als het huidige systeem werkt met marginale tarieven. Dat betekent dat je in het huidige systeem enkel 50 procent betaalt op het deel boven 38.000 euro. Voor het deel onder 38.000 euro betaal je minder belastingen. Je totale inkomensbelasting kan dus nooit hoger zijn dan 50 procent.

Het bestaande systeem, met zijn oplopende marginale tarieven, leidt tot een progressieve belasting: de hoogste inkomens betalen effectief ook het hoogste tarief. Concreet betaalden in 2015 de laagste 10 procent inkomens niets (ze kregen zelfs iets terug), terwijl de hoogste 10 procent gemiddeld bijna 34 procent inkomensbelastingen betaalt. De rest zit daartussen.

Dus ondanks de veelheid aan bestaande aftrekken en belastingverminderingen wordt het progressieve karakter van de inkomensbelasting goed behouden. De reden is dat hogere inkomens weliswaar meer profiteren van de belastingverminderingen, maar dat ook middeninkomens er vaak baat bij hebben. Belangrijke verminderingen gaan immers over kinderen en het huwelijksquotiënt.

Met een vlaktaks van 30 procent, gecombineerd met een belastingvrije som, wordt de progressiviteit van de inkomensbelasting sterk verminderd. Als de inkomensbelasting budgetneutraal moet zijn, dan kan dit nagenoeg enkel als alle huidige belastingverminderingen worden afgeschaft en kan je maar een belastingvrije som van 5.300 euro toekennen. Dat is gevoelig lager dan nu.

Dat is eenvoudig te simuleren met de publiek beschikbare Mefisto-rekentool van professor André Decoster (KU Leuven) en zijn onderzoeksteam. De tool simuleert niet alleen de impact op de totale belastinginkomens, maar ook die op het netto gezinsinkomen, per inkomensniveau. De resultaten voor de budgetneutrale vlaktaks zijn te zien op de blauwe balkjes in de grafiek. Daaruit blijkt duidelijk dat een budgetneutrale vlaktaks van 30 procent een cadeau is aan de 20 procent hoogste inkomens, gefinancierd door de rest.

Maar voor Open VLD mag de hervorming van de inkomensbelasting niet budgetneutraal zijn. Ze wil het overheidsbeslag, dat tegen 2019 tot 50 procent zal zijn gedaald, verder verminderen naar 45 procent. Dat geeft ruimte om bijvoorbeeld de belastingverminderingen in de inkomensbelasting toch te behouden en de belastingvrije som te verhogen naar pakweg 10.000 euro. Uit de Mefisto-simulatie blijkt dat zo’n belastinghervorming liefst 14 miljard euro minder belastinginkomsten zou opleveren, evenwel zonder rekening te houden met alle terugverdieneffecten, die sowieso moeilijk te voorspellen zijn.

©Mediafin

Het klopt dat alle inkomens er dan bij winnen. Maar dat is niet moeilijk als je sinterklaas kan spelen met 14 miljard euro belastingverlaging. Het is niet te zien op de grafiek, maar de simulatie toont dat 37 procent van de 14 miljard euro naar het hoogste inkomensniveau gaat (10 procent hoogste inkomens) en 18 procent naar het tweede hoogste. De 20 procent hoogste inkomens krijgen zo meer dan de helft van de belastingvermindering. Aftrekken afschaffen helpt daarbij niet echt, omdat zoals gezegd ook middeninkomens daar vaak baat bij hebben.

Het is dan ook moeilijk uit te leggen dat een vlaktaks sociaal kan zijn. Om met een vlaktaks toch de progressiviteit te behouden zou je per inkomensinterval een andere belastingvrije som kunnen toekennen. De vraag is dan of de vlaktaks met ‘variabele’ belastingvrije som niet complexer is dan het huidige systeem.

Naar mijn mening zou het beter zijn het huidige systeem te behouden maar de inkomensdrempels te verhogen waarop de marginale tarieven van toepassing zijn. Want we betalen in België inderdaad heel snel hoge inkomensbelastingen.

Andreas Tirez is kernlid van de liberale denktank Liberales

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content