We wonen eerder op Mars dan dat er een betonstop komt

De afgelopen week waren er twee sprankeltjes hoop voor dit gestolde land: de betonstop en het debat over rekeningrijden.

Door Peter De Keyzer, chief economist & managing partner Growth Inc

De Belgische economie laat zich bijzonder moeilijk hervormen. Het recente boek ‘Het gestolde land’ van professor Erik Buyst en Kristof Smeyers beschrijft en bevestigt dat haarscherp. Voor elke mogelijke stap naar een beter werkend, efficiënter en effectiever land staan telkens talloze belangengroepen, politici, comités, lobbyisten en professionele activisten in de weg. Een strategie voor een beter werkend land heeft niemand van hen, een tactiek voor het behoud van het status quo des te meer.

Het idee dat je voor iedereen goed kan doen en dat alles bovendien gratis is, heeft ons gebracht waar we zijn.

Toch waren er de afgelopen week twee sprankeltjes hoop voor dit gestolde land: de betonstop en het debat over rekeningrijden. In de eerste plaats de betonstop. Wie met het vliegtuig de Belgisch-Nederlandse grens kruist, ziet die grens met het blote oog. Het verschil in ruimtelijke ordening is perfect zichtbaar - ordelijk en efficiënt versus rommel en ad hoc.

Verwende burgers

Onze ruimtelijke verrommeling is het gevolg van verwende burgers en politici die het nooit aandurfden ‘nee’ te zeggen. Spaanse villa naast kubistisch huis? Oké. Lintbebouwing? Perfect. Koterij? Doet u maar. De verrommeling veroorzaakt bovendien veel andere typisch Belgische problemen. Om de vijf kilometer een op- en afrit maakt snelwegen nodeloos druk en het verkeer nodeloos gevaarlijk.

Wie huizen op een slingerend lint bouwt, moet uiteraard ook alle nutsleidingen op een lint trekken, pal onder het fietspad dat er loopt - als er al een is. Het gevolg zijn lamentabele fietspaden, om de haverklap werken, onveilige verkeerssituaties, een groot aantal verkeersdoden, nog minder mensen op de fiets en nog meer mensen in de auto.

©Photo News

Alleen al daarom is het fantastisch dat er zelfs nog maar gesproken wordt over een betonstop. Bijzonder bedroevend daarentegen is dat die betonstop er pas over een kwarteeuw komt. Tesla-topman Elon Musk bouwt allicht sneller woningen op Mars dan Vlaanderen zijn ruimtelijke rommel aanpakt.

Rekeningrijden

De tweede sprankel hoop is dat er eindelijk vaart komt in het dossier rekeningrijden. Dat is er nu alleen voor het vrachtverkeer. Het argument was dat buitenlandse vrachtwagenchauffeurs zouden meebetalen voor de slijtage die ze veroorzaken aan onze wegen en ook voor de kosten van de verkeersdrukte. Zoals iedereen voorspelde, heeft die heffing niet tot minder files geleid. Voor elke vrachtwagen minder kwam er een personenwagen bij.

Bijzonder bedroevend is dat die betonstop er pas over een kwarteeuw komt

Het is daarom niet meer dan logisch dat ook personenwagens meebetalen voor de schaarse ruimte. Als de vraag naar openbare weg groter is dan het aanbod, moet de prijs stijgen om vraag en aanbod in evenwicht te brengen. Geef die tolheffing bovendien hetzelfde statuut als verkeersboetes: maak dat werkgevers ze niet terugbetalen zoals ze vandaag via tankkaarten wel doen met het brandstofverbruik.

Verkavelen maar

Het idee dat je voor iedereen goed kan doen en dat alles gratis is, heeft ons gebracht waar we zijn. Iedereen mag rijden, bouwen, bumperen of verkavelen waar hij maar wil - het liefst volkomen gratis. Omdat niemand ‘nee’ kon zeggen en omdat niemand durfde te erkennen dat schaarse middelen vragen om een hogere prijs.

Iedereen had het récht om zich in de spits te verplaatsen. Iedereen had het récht om in het groen te bouwen. Iedereen had het récht om nutsleidingen te laten aanleggen tot voor zijn huis midden in landbouwgebied. Sorry, maar dat is niet het geval.

Iedereen had het récht om zich in de spits te verplaatsen. Iedereen had het récht om in het groen te bouwen. Iedereen had het récht om nutsleidingen te laten aanleggen tot voor zijn huis midden in landbouwgebied. Sorry, maar dat is niet het geval. De middelen zijn nu eenmaal beperkt en dus moeten keuzes worden gemaakt.

Verwacht echter niet dat de handelaars in complexiteit en de ridders van het status quo de strijd onmiddellijk zullen staken. Voor elke stap naar een beter werkend en efficiënter land staan vandaag tientallen belangengroepen, lobby’s, burgemeesters en politici klaar die vurig het status quo zullen verdedigen. Ze zijn goed georganiseerd. Ze zijn luidruchtig. Ze beheersen de media.

Daarom dit voorstel: rekeningrijden voor elk gemotoriseerd voertuig in 2018 en een betonstop tegen 2025. Waar wachten we nog op?

Alleen al daarom mag een pak meer ambitie verwacht worden van diegenen die wél verandering willen. Daarom dit voorstel: rekeningrijden voor elk gemotoriseerd voertuig in 2018 en een betonstop tegen 2025. Waar wachten we nog op?

Lees verder

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n