Aan welk land zijn sporters als Bilal El Khannouss en Bashir Abdi loyaal? En wat doet het ertoe?

Onderzoeksjournaliste en auteur

Op het sportveld toont de multiculturele samenleving zich in volle glorie. Toch duiken telkens weer bedenkingen op over de dubbele nationaliteit. Maar wat betekenen termen als staatsburgerschap of de natiestaat in de eengemaakte wereld van de sport?

Sport is emotie. Opwinding, ergernis, spreekkoren, hooliganisme en commerciële marketingstunts: sport laat menig sporter, supporter en sponsor niet onberoerd. Dat belooft voor de rest van 2024, dat met het aflopende Europees kampioenschap voetbal en de aanstaande Olympische en Paralympische Spelen een grand cru-jaar is voor de sportwereld.

Wie een broertje dood heeft aan het analyseren van strategieën van winnaars en verliezers kan zich optrekken aan de gedachte dat sport niet louter sport is. Het is een maatschappelijke motor die economie, politiek, cultuur en migratie tot succesverhalen vervlecht. Op het sportveld toont de multiculturele samenleving zich in volle glorie. Nergens worden culturele verschillen zo natuurlijk overbrugd als in de sport. Leve de diversiteit!

Advertentie

Maar in een kwarteeuw kan het verkeren. Zo succesvol als een multicultureel team vroeger in het verheffingsideaal werd voorgesteld, zo aarzelend wordt nu omgegaan met spelers die gebruikmaken van hun dubbele nationaliteit. Denk maar aan de Belgische Marokkaanse voetballers Selim Amallah (Valencia CF, voorheen onder andere Standard Luik) en Bilal El Khannouss (KRC Genk). Ze speelden zich in de kijker in het Belgische voetbal, waarna ze tijdens het wereldkampioenschap van 2022 deel uitmaakten van het Marokkaanse elftal.

De Marokkaanse selectie bestond toen voor meer dan de helft uit Marokkanen die in Europa geboren zijn. Aan welk land zijn die binationale spelers loyaal? Alleen aan het spel en aan hun medespelers, lijkt me. In een ploeg vol leden uit de diaspora is het idee van een natiestaat zoek. Dat geldt evenzeer voor Europese nationale teams, die hun selectie versterken met spelers uit de hele wereld. Globalisering heet dat.

Dubbele nationaliteit

Idem voor de supporters met de dubbele nationaliteit. Aan wie zijn ze trouw? De vraag rees toen Nederland zich tegen Turkije kwalificeerde voor de halve finale van het EK. De ontgoocheling bij de Turkse Nederlanders draaide in enkele steden uit op geweld, wat op sociale media commotie veroorzaakte. ‘Zie je wel’, was de teneur, ‘de verliezers zijn trouw aan hun land van herkomst, balen van de Nederlandse samenleving, maar zijn wel verlekkerd op Europees geld en westerse vrijheden.’ Om dan bijna in koor te concluderen: afschaffen die dubbele nationaliteit! Politiek klinkt die eis vaak uit Vlaams-nationalistische hoek, die redeneert dat een dubbele nationaliteit ook dubbele trouw betekent.

De overdreven opwinding over landstrouw lijkt vooral weggelegd voor topsportlui.

Vreemd hoe loyaliteit telkens ter sprake komt bij nationaliteitenkwesties. Maar in de tijd van de collaboratie was - om mee te heulen met de Duitse bezetter - nationaliteit van geen tel. Voor de bevrijding evenmin. Net zoals Vlaams Parlementslid Filip Dewinter (Vlaams Belang) geen Chinese nationaliteit nodig heeft om hand- en spandiensten te leveren aan China.

Of kijk naar de oorlog tussen Hamas en Israël. Het is maar de vraag hoeveel Belgen meestrijden met de Israëlische strijdmacht. Want iedereen met de Israëlische nationaliteit is op zijn 18de verplicht legerdienst te doen, ook wie in het buitenland woont. De kwestie van de dubbele nationaliteit stelt zich daar duidelijk minder.  

Advertentie

De overdreven opwinding over landstrouw lijkt vooral weggelegd voor topsportlui. Benieuwd of die weer ter discussie staat bij de Olympische Spelen. Ik kijk vooral uit naar de prestatie van Bashir Abdi, een Gentenaar uit Somalië. Een uit Afrika afkomstige atleet vertegenwoordigt ons land, net als Belgische allochtonen hun herkomstlanden vertegenwoordigen. Doe daar vrij Europees personenverkeer bovenop, en het vrij verkeer van kapitaal, want ook daarrond draait sport: het grote internationale geld. Wat betekenen termen als staatsburgerschap of de natiestaat in die eengemaakte wereld? Weinig tot niets, ja.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.