Behoud de economische troeven en werk de handicaps weg

Hoofdeconoom Voka en auteur van 'Terug naar de feiten'

Zoals uit allerlei beleidsverklaringen blijkt, weet België goed wat nodig is om zijn economische handicaps weg te werken. Maar de concrete maatregelen ogen vooralsnog pijnlijk mager.

Vorige week werd duidelijk dat de nieuwe batterijfabriek van Volvo niet in Gent komt, maar toch in Zweden. De exacte reden daarvoor werd niet bekendgemaakt, maar een aantal handicaps voor het aantrekken van buitenlandse investeringen kwamen de voorbije maanden wel meer in de spotlights.

België heeft belangrijke economische troeven maar de oude en nieuwere handicaps winnen aan belang.

De klassieker zijn uiteraard de loonkosten. Die blijft hoog in België. Zo liggen de gemiddelde loonkost in de private sector 10 procent hoger dan in Zweden. En de automatische loonindexering leidt in 2021-2022 tot een loonstijging van allicht meer dan 5 procent.

Dat systeem blijft moeilijk uit te leggen aan buitenlandse hoofdkantoren, waar zo’n automatische indexering niet bestaat, maar over elke stijging onderhandeld wordt. Voor nacht- en ploegenarbeid wordt het kostenverschil deels gecompenseerd langs fiscale weg, maar net die regeling wordt vanuit bepaalde hoeken de jongste tijd ter discussie gesteld.

Naast de loonkosten werden andere factoren de voorbije jaren belangrijker, en hun belang zal nog toenemen. Zo is de krapte op de arbeidsmarkt een belangrijk punt. België kent de op een na hoogste vacaturegraad van Europa. En voor het aantal afgestudeerden in STEM-richtingen in het hoger onderwijs scoren we het laagst in Europa. De krapte is bij ons dus nijpender en er lijkt niet meteen beterschap op komst.

Bouwvergunningen

Ook voor het krijgen van vergunningen kent België niet meteen het meest bedrijfsvriendelijke klimaat. Volgens de Wereldbank komt ons land voor het omgaan met bouwvergunningen pas op de 45ste plaats. Daarnaast wordt duurzaamheid een belangrijkere factor. Ook daarin is België vandaag niet top. Het aandeel van de hernieuwbare bronnen in de energieproductie is het vierde laagste van Europa.

België heeft uiteraard belangrijke economische troeven, zoals onze ligging en logistieke rol, de hoge productiviteit (ook al verliezen we daar terrein) en de sterke fundamenten voor onderzoek en ontwikkeling. De oude en nieuwere handicaps winnen evenwel aan belang.

STEM

Maar daar kunnen we iets aan doen. In België werkt amper 70 procent van de mensen op actieve leeftijd. Dat is het op drie na laagste cijfer van Europa en 11 procentpunten minder dan in Zweden. Daar ligt nog veel potentieel voor de arbeidsmarkt.

Het is nodig mensen te activeren en in te zetten op STEM in het onderwijs, een groeivriendelijke fiscaliteit en een soepeler en rechtszeker vergunningenbeleid. Daarnaast moeten we een leidende rol opnemen in de duurzame transitie.

Al die elementen komen regelmatig aan bod in allerlei beleidsverklaringen, maar wat de concrete maatregelen betreft, blijft het resultaat tot nog toe pijnlijk mager. Op die manier dreigen we meer en meer economisch terrein te verliezen.  

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud