Bekwaam aan het stuur

Peter Hinssen

Deze zomer had ik het enorme plezier bij de VAB het ‘vormingsmoment begeleider’ te volgen. Onze dochter leert autorijden, en de wet is helaas net veranderd. Wie een kind leert rijden, moet eerst naar school. Mijn ouders hebben hun diploma gewoon ‘gekregen’ op het gemeentehuis en hebben mij prima leren rijden, maar vanaf nu moet je ‘bekwaam’ zijn om dat te mogen.

Het zaaltje in Aalst zat propvol, maar het enthousiasme over drie uur te moeten luisteren naar hoe ze rijbegeleider werden, droop niet van de deelnemers af. Wat volgde, waren nutteloze anekdotes en veel persoonlijke verhalen over het beroep van rijinstructeur. Toen een deelnemer na tweeënhalf uur schuchter vroeg of we er geen eind aan konden breien, was het antwoord: ‘Nee, we moeten drie uur volpraten, voor als de inspectie komt.’

©Emy Elleboog

De intentie om mensen die jongeren leren rijden een opleiding te geven, is schitterend, maar de uitvoering is intriest. Een verplicht nummertje waar je constant zit te denken ‘waarom kan dit niet gewoon online?’. Waarom maak je anno 2018 niet één supergoede YouTube-video over leren autorijden, met een leuk onlinetestje achteraan? Iedereen kan dat gewoon thuis doen. Hoe komt het toch dat een goed idee van de overheid er in de praktijk vaak verhakkeld uit komt?

Stof voor een column natuurlijk, mij hoor je niet klagen. Maar ik vraag mij af waarom die opleiding zo belangrijk is. Er vallen elk jaar doden in het verkeer, daar moeten we iets aan doen. Maar welke andere dingen doen we elke dag waar we eigenlijk niets over weten? Ik zie jongeren afstuderen en leningen aangaan, zonder het minste idee van de gevolgen. De financiële ongeletterdheid is gigantisch, terwijl ze je zuur kan opbreken.

De overheid zit te vol met mensen die geen flauw idee hebben van hoe het bedrijfsleven werkt.

Mijn grote vraag is wat een mens eigenlijk moet kennen om iets te ‘mogen’ uitoefenen? Hoeveel jobs doen we waarvoor we niet voorbereid zijn? En hoe vaak zitten we vast in een stramien, een denkpatroon, een opleidingspatroon dat niet meer aangepast is aan de realiteit?

Ik kom vaak bij bedrijven waar het management, en al zeker de raden van bestuur, totaal niet meer aangepast zijn. Ik zie mensen met een set managementinstrumenten in hun rugzak, een MBA-opleiding uit de 20ste eeuw, die niet meer meekunnen in de 21ste eeuw. Die rekenen en plannen met methodes uit het verleden, en raken gefrustreerd. In het bedrijfsleven is het moeilijk te leren werken terwijl de maatschappij sneller en sneller evolueert, en in de overheidssector is het vaak nog moeilijker.

Verschil maken

Het kan anders. Soms zie ik uitzonderingen op de regel. Mensen die verschillende competenties combineren, veranderingen kunnen doorvoeren, en echt het verschil maken. Ook in de overheid. Zo is er eentje bezig aan zijn laatste dagen als ambtenaar. Stijn Bijnens wordt binnenkort CEO van het ICT-bedrijf Cegeka en verlaat de Limburgse Reconversie Maatschappij (LRM), de investeringsmaatschappij waar hij tien jaar het stuur vasthield. De ingenieur heeft een bijzonder goed inzicht in de wereld van de technologie, maar maakte op mij een nog grotere indruk met zijn financiële kennis. Hij bracht als jonge ondernemer Ubizen naar de beurs, en zat later in de raad van bestuur toen mijn bedrijf (het IT-dienstenbedrijf Porthus, red.) naar de beurs ging.

En het bedrijfsleven zit vol met mensen die geen idee hebben van wat de complexiteit van de overheid inhoudt.

Een fantastische ondernemer, die tot ieders verbazing ambtenaar werd. Zijn palmares bij LRM is uitmuntend. Hij transformeerde de investeringsmaatschappij binnen de kortste keren tot het meest innovatieve fonds van ons land en durfde te investeren. Ga maar eens naar Corda Campus op de vroegere Philips-site in Hasselt. In 2003 verloren daar 4.000 mensen hun baan bij de sluiting, nu werken er meer mensen dan toen, in startende, innovatieve bedrijven.

Weinig managers hebben zowel in de overheid als in de privé echt het verschil gemaakt. Er zouden er meer moeten zijn als Stijn. De overheid zit te vol met mensen die geen flauw idee hebben van hoe het bedrijfsleven werkt. En het bedrijfsleven zit vol met mensen die geen idee hebben van wat de complexiteit van de overheid inhoudt. De meeste managers die overstappen van de privésector naar de overheid stranden na een tijdje in absolute verbittering, en het resultaat is dat de overheid en de privé als silo’s naast elkaar evolueren.

Ik wens Stijn veel succes bij Cegeka, maar ik hoop dat hij ooit terugkomt. Zou een goede premier zijn. Maar vooral hoop ik dat er meer jongeren als Stijn de brug kunnen slaan om ons land uit de verkokering te halen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content