België is de ideale influencer

Eind jaren zeventig lanceerde Michael Porter zijn vijfkrachtenmodel. Dat komt erop neer dat een bedrijf zich niet enkel moet bezighouden met de eigen markt en processen, maar de ogen ook gericht moet houden op wat rondom gebeurt. Dat betekent aanvoelen wat er omgaat bij klanten en leveranciers, maar eventueel ook nieuwe toetreders tot de markt of wendingen die de marktomgeving drastisch veranderen tijdig opmerken. Die aanpak maakte al snel furore in de managementscholen en is nog steeds - zij het in een aangepaste vorm - de basis van veel strategische bedrijfsvoeringen.

©wim kempenaers (wkb)

Er bestaat grote consensus over de impact van externe omgevingsfactoren op een bedrijf. Geldt dat dan niet evenzeer voor landen en zeker voor kleine economieën zoals België? De burger ligt tegelijk wakker van grote wereldproblemen, zoals de klimaatverandering, en van kleine, specifiek Vlaamse problemen, zoals een kilometerheffing. Maar de grondslag waarop een beleid zich ent, bevindt zich grotendeels buiten Vlaanderen en zelfs buiten België of de EU.

Wat mij het meest opvalt in de verkiezingsstrijd, is waar deze verkiezingen niet over gaan.

In de hetze van de klimaatmarsen zijn enkele basisfeiten ondergesneeuwd. Zo stegen de CO2-emissies van India vorig jaar met 4,8 procent tot 2,3 gigaton. Die stijging alleen al, in absolute cijfers met 110 miljoen ton CO2, is de helft hoger dan de totale uitstoot van Vlaanderen. Per hoofd ligt India op 40 procent van het wereldgemiddelde qua CO2-uitstoot. Zelfs de VS stootten als grootste uitstoter ‘slechts’ 14 procent van de wereldwijde emissies uit. Vlaanderen is slechts verantwoordelijk voor ca. 75 miljoen ton of 0,2 procent van de wereldwijde uitstoot. In het verkiezingsgeweld rond het klimaat gaat het over de keuze tussen het openhouden van kernreactoren of het meer investeren in hernieuwbare energie. Men vergeet dat geen van die acties veel zoden aan de dijk zal zetten.

Protectionisme

Een andere vaststelling is de opkomst van het protectionisme. De escalatie van de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China is daar een spijtige illustratie van, maar dichter bij huis is er de brexit. Die ontwikkelingen zijn bijzonder relevant voor de toekomst van onze welvaart, maar we horen er amper iets over in het debat. Laat staan dat we een antwoord, een strategie klaarstomen om erop in te spelen.

Een duidelijke internationale strategie voor onze regio kan niet ontbreken als verkiezingsthema

De analyse van de voorbije regeerperiode geeft aan dat de groei van ‘jobs, jobs, jobs’ ook grotendeels zou hebben plaatsgevonden zonder enig beleid ter zake, zowel Vlaams als federaal. Weliswaar werd de jobgroei ditmaal versterkt door het in de pas houden van de loonkostenstijging tegenover onze belangrijkste handelspartners. Maar de komende conjunctuurverzwakking zal niet worden opgevangen, noch Vlaams noch federaal, maar gewoon worden uitgezweet door de hardwerkende Vlaming.

Positie

Die voorbeelden tonen aan dat een duidelijke internationale strategie voor onze regio niet kan ontbreken als verkiezingsthema. Welke positie ambiëren we voor Vlaanderen, België en Europa? Waarom zou China de economische vijand zijn als vaststaat dat de Britten Proximus hebben gehackt en de VS zelfs Angela Merkel hebben afgeluisterd? In welke mate moeten internationale handelsspelregels rekening houden met duurzaamheidscriteria? Hoe sociaal moet Europa zijn? Welke belastingen moeten worden geharmoniseerd om de fiscale concurrentie tussen lidstaten in te tomen?

De groei van ‘jobs, jobs, jobs’ zou ook grotendeels hebben plaatsgevonden zonder enig beleid ter zake, zowel Vlaams als federaal

Helaas, wat mij het meest opvalt in de verkiezingsstrijd, is waar deze verkiezingen niet over gaan. België is een van de meest open economieën. Zowel voor de buitenlandse handel als voor investeringen zijn we innig verstrengeld met economieën elders, vooral in Europa. Daardoor zijn heel wat van onze beleidsmarges erg beperkt en zijn we vaak gedoemd tot een volgersrol. Maar net die positie maakt dat we er des te meer belang bij hebben mee de koers uit te zetten op de internationale fora waarvan we deel uitmaken. Belangrijke internationale beslissingscentra zijn in ons land gevestigd. We zijn een van de stichtende landen van de Europese Unie en hebben sinds begin dit jaar een zitje veroverd in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

Als land of regio alleen kunnen we onze eigen koers niet varen. Maar als influencer op het internationale politieke toneel lijkt er des te meer ruimte voor een land dat gedoemd is om samen te werken en bruggen te bouwen.

Lees verder

Tijd Connect