Benoemen. Kan dat het woord van 2019 worden? Of laten we stoutmoedig ambitieus zijn: het woord van het decennium, want het gaat al een tijdje mee. Benoemen heeft een siamese tweelingbroer, een verschrikkelijk kind, een en al problemen die te vaak uit dezelfde hoek komen: vluchtelingen, moslims, migranten. Die problemen moeten we maar eens benoemen, luidt het. Onverbloemd, als laxeermiddel tegen politiek correct denken.

Aardig racisme, noem ik het politiek correcte denken dat gebaard werd in de schaduw van het Vlaams Belang. Over de aandachtspunten van de radicaal rechtse partij wordt het best gezwegen. De gevaren van het moslimextremisme moeten in de doofpot. Uitspraken over profitariaat worden geklasseerd onder ‘stigmatiserend’. Terechte kritiek op migratie was en is je reinste islamofobie.

Na de verkiezingsoverwinning van het Vlaams Belang in 1991 verkrampte links in een neokoloniale gretigheid om ‘minderheden te beschermen’. Het is een reflex die getuigt van beschavingsdrang, opdat ze - vluchtelingen, moslims, migranten - zouden integreren. Dat heet politiek correct denken, maar het is niet meer dan fraude op ons intellectuele vermogen. Problemen negeerden we, verzwegen we. Een zwijgcultuur leidt niet zelden tot (zelf)censuur.

We spreken over politiek correct denken, maar in feite is het ‘ontdenken’. Het ontdenken van wat niet bij een eigen pseudoprogressief wereldbeeld past en dat wegzetten als racisme of islamofobie.

Aardig racisme, noem ik het politiek correcte denken dat gebaard werd in de schaduw van het Vlaams Belang

Het is correct tegen een racistische partij een cordon sanitaire te hanteren, maar het is incorrect om een discours te gijzelen in een schutskring. Dat is zonder meer een beperking van de meningsvrijheid. Je mening zeggen is je recht als mens en daarin is iedereen gelijk. Meer nog, vrije meningsuiting is de basis voor een democratie. Schrijver en voormalig journalist Johan Op de Beeck noemt het ‘de vroedvrouw van nieuwe ideeën en bevindingen’. Dus laat CD&V-burgemeester Walter De Donder zeggen wat hij wil, benoemen kan een eerste stap zijn naar politieke daden. Maar (zelf)censuur opgelegd door aardig racisme of ranzig extreemrechts is geenszins een oplossing. Het is een olievlek die ook uitdijt naar de journalistiek.

De persvrijheid in Europa staat onder druk, ook in België. Het aantal landen waar journalisten hun werk in alle veiligheid kunnen doen, daalt. Dat stelt Reporters zonder Grenzen vast. Europese journalisten worden in toenemende mate geconfronteerd met diverse vormen van fysieke agressie en met gerechtelijke procedures en pogingen tot intimidatie. Zo’n 15 jaar geleden ondervond ik dat zelf nadat ik undercover was gegaan bij het moslimextremisme in Molenbeek. Mijn journalistiek werk werd verguisd, ik werd het slachtoffer van een karaktermoord. De persvrijheid was bijna ondergeschikt aan politieke correctheid. Sociale sancties waren mijn deel.

En dan mag ik nog van geluk spreken. Gevangenis, verbanning, vervolging en/of moord. Keer op keer worden schrijvers en journalisten de mond gesnoerd, zowat overal ter wereld. Op 15 november herdenkt de auteursvereniging PEN Vlaanderen met de wereldwijde actie Free the Word! journalisten en schrijvers die het zwijgen wordt opgelegd. Woorden moeten we bevrijden, want zij zijn de vroedvrouw van ideeën, maar ook van daden. Opdat benoemen een daadkrachtige tweelingbroer krijgt: een doener, met gezond verstand.

Lees verder

Tijd Connect