Beste ondernemer, de verandering begint bij onszelf

Econoom en stichter Econopolis

In Noelsspeak spreekt econoom en Econopolis-stichter Geert Noels zich maandelijks onomwonden uit. Vandaag komt hij met een tienpuntenprogramma om de verandering te laten beginnen vanuit het Vlaamse ondernemerschap.

‘De overheid moet efficiënter werken, de overheidsuitgaven moeten lager, de belastingen moeten omlaag.’ Ondernemers hebben een punt als ze naar problemen van onze overheid wijzen. Maar in plaats van te wachten op een verandering bij de overheid, geven we beter het goede voorbeeld.

Laat ons afspreken dat we overtredingen bestraffen zoals in de sport: wie fraudeert, verliest zijn awards en titels.

Hierbij een tienpuntenprogramma om de verandering te starten vanuit het Vlaamse ondernemerschap. We zitten in een wereld van disruptie en exponentiële verandering, maar de veranderingen in ons land verlopen erg traag. Ondernemers wijzen al snel naar de overheid, maar het zou goed zijn de verandering bij onszelf te starten. Ik spreek hier inderdaad zelf als ondernemer én econoom.

Behalve een rist concrete actiepunten is het allerbelangrijkste dat we een waardenkader afspreken. Deugdelijk bestuur mag geen slogan zijn, het moet een erecode zijn. Net zoals ondernemers geen sociale of fiscale fraude plegen. Laat ons afspreken dat we overtredingen bestraffen zoals in de sport: fraudeurs verliezen awards, titels van Manager van het Jaar, adellijke titels en andere privileges.

1. Decentraliseer de loononderhandelingen.
De Groep van 10 is een machtsblok geworden, een instituut van inertie. Loononderhandelingen kunnen beter zo dicht mogelijk bij de bedrijven gebeuren. Sectoriële onderhandelingen zijn suboptimaal, omdat sectorafscheidingen artificieel zijn en uit de oude economie stammen. In welke sector zit Amazon? Google? Apple?

2. Werknemers vertegenwoordigd in de raad van bestuur.
Mee beslissen is mee verantwoordelijkheid dragen en elkaar beter begrijpen. De grenzen tussen werknemers, aandeelhouders en het management vervagen trouwens sowieso. Er is ook een verschil tussen vakbonds- en werknemersvertegenwoordiging. ‘Mitbestimmung’ is het logische gevolg van decentrale onderhandelingen. Openheid naar werknemers is al realiteit, laat ons het ook in de ondernemingsstructuren reflecteren.

3. Geef geen rechtstreekse subsidies aan ondernemingen.
Reconversiesubsidies, steun aan starters, subsidies voor ondernemerschap. Het klinkt allemaal nobel, maar het is duur, ondoeltreffend en zet aan tot ‘crony capitalism’. Hoe dichter bij de politiek, hoe meer je kans maakt op subsidies. Complexiteit bemoeilijkt de toegang voor echte ondernemers die op belangrijke dingen focussen. Gebruik de subsidies aan ondernemingen - al snel enkele miljarden op regionaal niveau - voor een verlaging van de vennootschapsbelasting.

4. De overheid mag nog meer focussen op fundamenteel onderzoek
De trend is al ingezet, maar mag verder gaan. De overheid focust op fundamenteel onderzoek en de uitbouw van kenniscentra gefocust op innovatie. Ondernemingen moeten zelf risico dragen bij toegepast onderzoek. ‘Skin in the game’ leidt tot een betere selectie van projecten, en tot minder verspilling.

5. Regionaliseer de vennootschapsbelasting.
Bijna alle ondernemingsbevoegdheden zijn regionaal. Het zou logisch zijn ook de vennootschapsbelasting te regionaliseren. Dat was trouwens al een voorstel van Unizo, Voka en VKW (nu Etion) in 2008, een nota geschreven door Johan Van Overtveldt, destijds directeur van het ondernemersplatform VKW. Je kan ook een hybride vorm hebben, waarbij een federaal basistarief van bijvoorbeeld 20 procent naast een regionale heffing staat.

6. Geen kapitaalbelasting, wel een meerwaardebelasting.
Ondernemers hebben de kans gemist om bij te dragen aan eenvoudige belastingen. In plaats van een transparante vermogensbelasting hebben we nu complexe en gefragmenteerde vermogensbelastingen die in de perceptie nog altijd te laag zijn, hoewel ze tot de hoogste in de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) behoren. Een meerwaardebelasting moet hoger zijn voor speculatieve meerwaarden en lager voor duurzame beleggingen.

De abonnementstaks is een draak: een kraan die in de muur werd gezet en bij elke budgettaire ronde verder zal worden opengedraaid. Het is een confiscatiebelasting die boven op erg hoge vermogensinkomstenbelastingen wordt geheven.

7. Promoot STEM in het onderwijs.
Ondernemers hebben er alle belang bij dat wetenschap, technologie en ICT meer worden onderwezen. Laat ons met 10 procent van de ondernemersbijdragen aan ondernemingsorganisaties een fonds spekken om jongeren het belang van STEM - een Engels acroniem voor Science, Technology, Engineering en Mathematics - bij te brengen. België staat voorlaatste in de OESO-ranking van STEM-diploma’s. Duitsland staat op één. De eerste plaats van de loonkosten combineren met de laatste plaats in STEM-diploma’s is een verliezende welvaartscombinatie.

8. Mik op hoge toegevoegde waarde.
In elke stap van haar beleid moet de overheid denken aan hoge toegevoegde waarde. Dat moeten ook ondernemers doen. Ons sociaal systeem kan alleen worden gefinancierd met blijvende hoge toegevoegde waarde. Het subsidiëren van ondernemingen is af te raden, het subsidiëren van lage toegevoegde waarde is contraproductief. Opmerking: lagere loonlasten voor lagere lonen zijn wel aan te raden.

Het subsi diëren van bedrijven is af te raden, het subsi diëren van lage toe gevoegde waarde is contra productief.

9. De overheid moet geen starters subsidiëren.
Subsidies maken politici sympathiek, maar starters lui en afhankelijk. De beste overheidssteun voor starters is hen een kans te geven mee te dingen voor overheidsopdrachten door de selectiecriteria aan te passen en op tijd de facturen te betalen. Interne, niet-gepubliceerde studies bij de overheid tonen aan dat starters die overheidssteun krijgen slechter presteren dan de anderen.

10. Vorm ondernemers, geen ambtenaren.
Ons onderwijs is gericht op volgzame leerlingen. Binnen de lijntjes kleuren, risico is afgeraden, een sterke hand als iets niet meteen lukt. Dat jongeren de ambtenarij intussen als de droomjob nummer één zien, is niet te verbazen. Laat jongeren proeven van het eigen initiatief, van het leren uit falen en van het plezier van volgehouden inspanningen om een doel te bereiken. Het zal veel meer sterke schouders vormen, zodat de lasten lichter om dragen worden.

Laat ons de verandering dus starten, en beginnen bij onszelf.

Geert Noels Econoom en medeoprichter van Econopolis

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud