Campagnewatcher | Over één zaak zijn de Vlaamse partijen het eens

Professor macro-economie UGent

De belastingen op arbeid verlagen duikt in alle Vlaamse partijprogramma's op. Over de manier waarop en de financiering zijn de partijen het minder eens.

De partijen schuiven in de campagne het credo ‘werken meer doen lonen’ prominent naar voren. De geplande grote fiscale hervorming van minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V), die dat ook beoogde, werd de voorbije legislatuur fel bevochten en stuitte uiteindelijk op te veel weerstand. In september orakelde Van Peteghem dat ‘in elk verkiezingsprogramma zal staan dat de lasten op arbeid moeten dalen’. Op zich geen boude uitspraak, want de belofte van lagere belastingen is uiteraard veel kiezers genegen.

Een blik op de Vlaamse partijprogramma’s leert dat die voorspelling is uitgekomen. Een belastingverlaging op arbeid duikt overal op. Over de manier waarop en de financiering ervan zijn de verschillen legio.

Advertentie

Het grootste verschil situeert zich op het vlak van de belastingbasis. Vooruit, Groen en de PVDA pleiten voor een globaal belastbaar inkomen volgens het principe ‘een euro is een euro’. Inkomen uit arbeid en winsten uit kapitaal worden daarbij samengevoegd om tot een bredere belastbare basis te komen. Die moet de impact van de belastingverlaging op arbeid op de begroting temperen.

Een belastingverlaging op arbeid duikt in alle partijprogramma's op. Over de manier waarop en de financiering ervan zijn de verschillen legio.

CD&V blijft dan weer trouw aan het dual-incometaxsysteem - met een aparte belasting van arbeid en kapitaal - net als de N-VA, Open VLD, het Vlaams Belang en Voor U. Om het financieel houdbaar te houden staat daar een beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd tegenover.

Enkele partijen schuiven ook een vereenvoudiging van de fiscaliteit als deel van de financiering naar voren. Zo nemen ze ofwel voordeelregimes voor de hoogste inkomens ofwel negatieve arbeidsprikkels in het vizier en verlagen ze administratieve kosten.

Elke partij roept op tot een verlaging van de belastingtarieven. Bij Vooruit, Groen, de PVDA en Voor U ligt de klemtoon daarbij nadrukkelijk op de lagere inkomens door een, al dan niet tijdelijke, grotere progressiviteit van de belastingenvoeten.

Crisisbijdrage

Met het oog op hogere nettolonen kijken partijen ook naar de bijzondere bijdrage sociale zekerheid, bekend als de crisisbijdrage. De N-VA en CD&V pleiten voor een afschaffing, Groen voor een verdere afname - dus een voortzetting van de federale werkbonus - en Vooruit voor een hervorming, waarbij de laagste lonen worden vrijgesteld en de hoogste lonen meer bijdragen. Open VLD daarentegen ziet meer heil in een uitbreiding van de Vlaamse jobbonus.

Ook een verhoging van de belastingvrije som lijkt een aanzienlijk draagvlak te hebben. Toen Van Peteghem die in zijn hervorming voorstelde, veroorzaakte dat punt nog veel wrevel, omdat alle inkomens ervan genieten. Vooruit, Groen, CD&V en het Vlaams Belang nemen een verhoging van de belastingvrije som in hun programma op. Open VLD en de N-VA stellen dan weer allebei expliciet dat het verschil tussen voltijds werken en niet werken te allen tijde minstens 500 euro per maand moet bedragen.

Enkele partijen springen ook uit de band met afwijkende voorstellen. Het Vlaams Belang ziet een belastingverlaging grotendeels gefinancierd door het stoppen van de transfers naar Wallonië. De PVDA kijkt expliciet naar de farmasector voor een besparing op medicijnen. De N-VA stelt naast de loonnorm een uitkeringsnorm voor en een invoering van een netto-index. Open VLD gaat voluit voor onbelast bijverdienen.

Het is de Vlaamse partijen duidelijk menens om ‘werken meer te laten lonen’. Of de voornemens zich ook vertalen in (betaalbare) daadkracht, blijft afwachten.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.