Hoofdeconoom ING Duitsland

Duitsland, het publiek, de media en Europa staan het best niet te lang stil bij het regeerakkoord van de verkeerslichtcoalitie. Het is bedoeld voor het publiek op de tribune.

De dag van het afscheid kwam plotseling. Niet onverwacht voor de nieuwe kanselier Olaf Scholz. Hij had voor zijn voorgangster Angela Merkel al een cadeau klaarstaan: een mooie cornus controversus ‘Carpe Diem’ met veel knipogen. De reuzenkornoelje draagt zwarte vruchten, een kleur die de komende jaren niet meer in de regering te zien zal zijn. Vanaf nu is het rood, geel, groen. De verkeerslichtcoalitie heeft haar regeerakkoord voorgesteld.

De waarheid wordt op het veld beslist, is een vaak gehoorde voetbalwijsheid in Duitsland.

De druk om met een nieuw elan besluitvaardig op te treden tijdens de vierde coronagolf gaf de ‘Ampel’-coalitie deze week waarschijnlijk het laatste zetje. Duitsland krijgt voor het eerst een tripartite-regering van SPD, groenen en FDP.

De wil om samen te regeren is groot. Tijdens de onderhandelingen drong vrijwel niets naar buiten. Geen geruchten, geen gelekte informatie om het proces te beïnvloeden. Professioneel en betrouwbaar. Een schaduwkant van de professionele aanpak was dat Scholz, de nieuwe kanselier, naar buiten toe weinig tot geen leiderschap liet zien. In de publieke discussie over de aanpak van de vierde coronagolf ontbrak hij volledig. Zozeer zelfs dat een Hamburgse krant deze week een bericht ‘Wordt Vermist’ op de voorpagina plaatste.

Ook al konden de partijen zich vinden in een professionele aanpak van gelijken, toch zijn de politieke spanningen tussen de drie ongelijke coalitiepartners al op voorhand een gegeven. Wellicht is het regeerakkoord daarom bewust vaag over de financiering van alle plannen voor digitalisering, innovatie en klimaatdoelstellingen. De 177 pagina’s bieden voor elk wat wils. Meer investeren, maar ook een terugkeer naar de schuldenrem. De Europese begrotingsregels zijn goed, maar als het kan graag een vereenvoudiging en meer transparantie.

Geld

De grote knelpunten en spanningen tussen vooral de groenen en de FDP zijn voorlopig gesmoord in veel woorden en goede intenties. Als zoals gepland het ministerie van Financiën naar de FDP gaat en een nieuw superministerie voor Economie en Klimaat naar de groenen, is de vraag ‘wanneer’ en niet ‘of’ er ruzie komt. Waarover is duidelijk: geld.

De politieke spanningen tussen de drie ongelijke coalitiepartners zijn al op voorhand een gegeven.

De waarheid wordt op het veld beslist, is een vaak gehoorde voetbalwijsheid in Duitsland. Als slogan voor de nieuwe regering zou die beter passen dan ‘Lef voor meer vooruitgang’, de officiële titel van het regeerakkoord. Het lijvige werkstuk moet vooral de steun van de achterban veiligstellen, maar biedt geen stappenplan voor het beleid van de komende vier jaar.

Zo was het ook vroeger. In geen enkel akkoord stond de strijd van Helmut Schmidt tegen de Rote Armee Fraktion. Of de onverwachte Duitse hereniging en het project voor de euro onder Helmut Kohl. Of de agenda 2010 van Gerhard Schröder. En geen enkele van de vier regeringen van Angela Merkel kon de lange reeks van crisissen voorzien.

Duitsland, het publiek, de media en Europa moeten niet te lang stilstaan bij dat regeerakkoord. Het is bedoeld voor het publiek op de tribune. De politieke toekomst wordt beslist in de crisisarena en in gesteggel over geld. Carpe diem zal het niet worden.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud