Cocaïne voor kinderen

Jeroen Lemaire

Wanneer geef je een smartphone aan je kinderen? De vraag is moeilijker dan je zou denken, ontdekte ik toen ik mijn 10-jarige dochter druk in de weer zag met een tablet. Ze had de Apple-account gebruikt om iMessage-groepen aan te maken en haar vrienden daaraan toe te voegen. De berichten vlogen haar rond de oren, tientallen per dag.

Het gesprek dat daarop volgde, voelde aan als een dijkbreuk. Als ik het allemaal mocht geloven hadden haar vrienden eigen tablets of smartphones, zelfgemaakte video’s op TikTok en Instagram-accounts. Ik kon mijn eigen kind toch niet in het sociaal isolement dwingen?

Aan de scholen: nodig ouders uit voor een gesprek over hun schermtijdstrijd met hun kinderen.

Kinderen hebben ouderwetse gesprekken en interacties nodig, met elkaar en met familie. Ze hebben nood aan voldoende slaap en een dagelijkse portie beweging. Maar vandaag krijgen die activiteiten hevige concurrentie van schermen: smartphones, tablets en televisies. Een kind hoeft thuis maar twee stappen te zetten om van de realiteit in de virtualiteit te stappen. Instagram en YouTube lonken, Fortnite-vrienden wachten, WhatsApp toont ongelezen berichtjes, Netflix wenkt slaperige kinderen voor een lethargische bingesessie.

Dat brengt directe risico’s met zich mee. Cyberbullying, online pedofielen, identiteitsdiefstal, tienerpooiers en kredietkaarten die geplunderd worden voor online aankopen. Maar waar elk kind aan ten prooi valt, is schermverslaving. Als het over schermen gaat, stellen kinderpsychologen vast, is overdaad de norm. Achter de schermen schuilen de producten van de grootste bedrijven ter wereld. Die hebben een industrie gebouwd rond het vangen en vasthouden van je aandacht. De machinerie van notificaties, ‘gamification’ en vanzelf startende video’s was bedoeld voor ons, volwassenen. Maar de algoritmes en de interfaces blijken nog beter hun werk te doen bij kinderen. Voor hen is schermtijd cocaïne.

Je moet grenzen stellen als ouder. Door afspraken te maken en ouderlijke restricties in te stellen op de toestellen. Maar als je een smartphone aan je kind geeft, verandert alles. In een mum van tijd zal je spruit zich profileren op tal van sociale media en blootgesteld worden aan mensen, ideeën en beelden die zo divers, zo mooi en zo aanstootgevend zijn als de wereld zelf. Het enige wat je nog kan doen is zorgen voor een gezonde dialoog met je kind over zijn ervaringen online.

Elk kind valt ten prooi aan schermverslaving. ©ANP XTRA

Onmacht, dat kennen ouders goed. Kinderen kunnen koppig zijn, ziek of gewoon anders dan de anderen. Je kunt daar niet veel aan doen, je leert ermee omgaan. Die smartphone nemen we er met plezier bij. Maar kunnen we een beetje hulp krijgen? Van Facebook en Netflix moeten we niets verwachten. Die leven van de uren die onze kinderen in hun apps spenderen. De zes overheden van ons land zijn zelf nog niet in staat hun digitale broek op te houden. Ik kijk naar de scholen om ouders te inspireren en te coachen. Het is in de school dat kinderen de druk voelen om in die chatgroepen te duiken en om elkaar te treffen in onlinegames. Het is daar dat ze met afgunst het eerste klasgenootje met een smartphone zien verschijnen. De dijkbreuk vindt plaats op de speelplaats. Scholen zijn de beste partners voor ouders om wat meer visie en perspectief te krijgen op de uitdaging. Aan de scholen: nodig ouders uit voor een gesprek over hun schermtijdstrijd.

Dus, wanneer geef je je kind nu een smartphone? De gemiddelde leeftijd in de VS is 10 jaar. Bill Gates gaf zijn kinderen een smartphone als ze 14 waren. Ik ga voor het gulden midden: 12 jaar.

Lees verder

Tijd Connect