Collaterale schade

Hoofdeconoom ING Duitsland

De coronapandemie veroorzaakt ook politieke schade. Jens Spahn, de Duitse minister van Volksgezondheid, wordt stilaan een politiek risico voor zijn partij, de CDU.

Niet verrassend, de lockdown wordt in Duitsland verlengd. Woensdag besloten bondskanselier Angela Merkel en de minister-presidenten van alle deelstaten er nog vier weken bij te doen.

Er komt een kleine versoepeling en ruimte voor meer knuffelcontacten, maar grosso modo blijft alles zoals het was. Dicht. Zoals in vrijwel alle andere landen lijkt het geduld van de meeste mensen op te zijn. De kans op blijvende politieke schade in Duitsland neemt toe.

De rijen voor de net geopende kapsalons zijn langer dan die voor de vaccinatiecentra.

Toevallig fietste ik gisteren langs het lokale vaccinatiecentrum. Op de parkeerplaats waren alle vakken vrij. Was het eerst een chaos bij het inkopen van het vaccin, inmiddels is het vaccineren zelf het probleem. De rijen voor de net geopende kapsalons zijn langer dan die voor de vaccinatiecentra.

Een onhandige anticampagne tegen het vaccin van AstraZeneca, de behoefte om de bijsluiter over de tweede prik naar de letter te volgen en een te strenge prioriteitsvolgorde bij het vaccineren zijn de redenen voor de chaos.

Duitsland heeft rond 10 miljoen doses ontvangen en 8 miljoen mensen gevaccineerd. Eind deze maand komen er nog 10 miljoen doses bij. Als het tempo van het vaccineren niet wordt verhoogd, liggen rond Pasen zo’n 6 miljoen vaccins in het mandje, te wachten op een blijde ontvangenis

De eeuwige lockdown en de vaccinatiechaos verhogen niet alleen de economische, maar ook de politieke schade. Twee belangrijke ontwikkelingen zijn aan de gang in politiek Duitsland: de diepe val van gezondheidsminister Jens Spahn en de onverwachte terugkeer van de liberale FDP.

Begin dit jaar nog was Spahn de rijzende politieke ster. Hij was zo populair dat werd gespeculeerd over het kanselierschap. De minister was de hoop van Merkels CDU.

Carsten Brzeski ©Sofie Van Hoof

Twee maanden later lijkt de ster bijna uitgedoofd. Veel beloftes, weinig geleverd is het vaak gehoorde oordeel. Of het nu ging over de corona-app, het vaccin of sneltests voor iedereen, Spahn was altijd goed voor stellige beloftes.

Boven op de weinige nagekomen beloftes komen een paar onhandige acties, zoals een privédiner voor partijdonaties tijdens de lockdown en een privéhypotheek voor een Berlijnse villa bij dezelfde bank waar hij vroeger in de raad van bestuur zat.

Vallende sterren, de boulevardpers smult ervan. En niet alleen die. Voor de verkiezingen van dit jaar lijkt Spahn van een kans tot een risico te zijn geworden voor de CDU. Meer dan de helft van de bevolking is volgens de peilingen ontevreden over hem. In december was hij nog de populairste.

Ook de onverwachte wederopstanding van de FDP is groot politiek nieuws. In recente peilingen staat de FDP weer op 10 procent, het niveau van de laatste verkiezingen in 2017, nadat ze vorig jaar bijna onder de kiesdrempel van 5 procent was gepeild.

De reden voor die comeback is de toenemende ontevredenheid over het coronabeleid bij ondernemers en zelfstandigen, de traditionele kiezers van de FDP. De winst van de FDP is vooral het verlies van de CDU. Als die verschuiving ook na het einde van de lockdowns aanhoudt, wordt het een moeilijke formatieperiode.

Tot nog toe kwam de Duitse politiek goed door de coronacrisis, maar zes maanden voor de verkiezingen neemt de collaterale schade duidelijk toe.

Carsten Brzeski
Hoofdeconoom ING Duitsland

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud