Collectief WK-geheugen

Frederik Anseel

Heeft een organisatie een geheugen? In familiebedrijven worden anekdotes over de stichter tot vervelens toe herhaald. ‘Weet je nog dat opa die verkoper met al zijn praatjes toen heeft buitengezet?’, of: ‘Opa’s motto was dat als je mensen maar genoeg werk geeft, ze niet zullen klagen.’ Hebben alle organisaties zo’n geheugen? En zo ja, kunnen herinneringen aan lang vervlogen tijden, of zelfs nostalgie, de beslissingen van vandaag beïnvloeden?

Voelt de huidige generatie Rode Duivels de druk van de geschiedenis? Van honderdduizenden supporters die denken: ‘Nu moet het gebeuren’? Ik hoop van niet. Want de druk van het collectieve geheugen kan verlammen

Vandaag is het zover. De start van een nieuw WK voetbal. Vlinders in de buik en een dichtgesnoerde keel. Het WK is gedeelde geschiedenis. Als je de film van mijn leven zou spelen, zijn de WK’s de tussenshots.

15 juni 1986 in Mexico. Jan Ceulemans op weg naar een doelpunt in de 1/8ste finale tegen de Sovjetunie. België won met 3-4. ©AFP

1986. Ik moest al lang in mijn bed liggen. Acht jaar, net uit bad, met nog halfnatte haartjes lig ik onder tafel te kijken naar België tegen de Sovjet-Unie. Ik hou me zo stil mogelijk om niet naar bed te moeten. Ik heb dezelfde keeperhandschoenen als Jean-Marie Pfaff, die ik dan ook dag en nacht draag. Boven mijn bed hangt de befaamde blauwe Maes Pils-poster. Het is muisstil, enkel Rik De Saedeleer weergalmt in elk huis in de straat. ‘Daar sé, De Mol De Mol, hahaaa!’ België wint na verlengingen. De dag erna speel ik met mijn buurjongen de match na. Elk om beurt mogen we Jean-Marie Pfaff zijn, strak getimed. Nadien volgt de nederlaag tegen Argentinië, maar dat is niet erg. Maradona. Dat is 90 minuten Gods werk aanschouwen. Zelden ben ik dichter bij een religieus gevoel gekomen.

Na het WK volgen ongeziene vreugdetaferelen op de Brusselse Grote Markt. Reservedoelman Jacky Munaron werpt vanop het balkon van het Brusselse stadhuis zijn kostuumjasje met medaille nog in de binnenzak in de uitzinnige menigte. Ik herinner me beelden van een vrouw die haar topje uittrekt op de schouders van een vriend gezeten. Kan iemand me dat bevestigen? Zelden ben ik dichter bij een religieus gevoel gekomen.

26 juni 1990. David Platt juicht. Hij heeft net doelman Michel Preud'homme gevloerd. Engeland schakelt België uit in de tweede ronde. ©Photo News

1990. Het jaar waarin Toto Cotugno voor Italië het Eurovisiesongfestival wint, is een mythisch WK-jaar. Insieme. Ik heb werkelijk elke seconde gezien. De bejaarde Roger Milla, de stuntkeeper Renée Higuita, de boeddhist Roberto Baggio, het spuugincident tussen Frank Rijkaard en Rudi Völler. Het lijkt nog maar gisteren. De Rode Duivels tegen Engeland. U weet wat er volgt, maar ik moet het trauma dwangmatig van me af vertellen, nu al bijna 30 jaar lang. Een wereldmatch, Scifo en Ceulemans mikken op de paal. En dan in de laatste seconde voor de penalty’s wordt Michel Preud’homme geklopt door een halve omhaal van David Platt. 12 jaar en ik sta machteloos te huilen, enkel getroost door dezelfde buurjongen die zo mogelijk nog wanhopiger huilt. Later dat jaar wordt David Platt in België uitgenodigd voor het sportjaaroverzicht. ‘Do you know that you are the most hated person in Belgium?’, vraagt Carl Huybrechts.

2 juli 1994. In de VS wordt België in de tweede ronde uitgeschakeld door Duitsland met 3-2. Josip Weber wordt foutief gestopt maar België krijgt geen strafschop. ©Photo News

1994. Rock Werchter, toen ook nog in Torhout, is het decor voor het WK ’94. Dat verloopt niet al te vlot voor de Rode Duivels. Josip Weber maakt schulden bij Marc Degryse tijdens het kaarten. Door een domme nederlaag tegen Saoedi-Arabië moet België tegen Duitsland spelen in de achtste finale. Net op de dag van Torhout-Werchter. Rage Against The Machine maakt er furore door het podium op te komen in de uitrusting van de Rode Duivels. Ik vang slechts flarden van de match tegen Duitsland op door hier en daar een scherm mee te pikken. Boegeroep stijgt op uit het festivalpubliek. De Zwitserse scheidsrechter Kurt Röthlisberger vergeet een penalty op Weber te fluiten. Röthlisberger is de meest gehate man in België.

Net zoals een goede manager zou een goede coach de energie van het collectieve geheugen moeten kunnen kanaliseren, maar ik betwijfel of bondscoach Roberto Martinez onze geschiedenis kent

Voelt de huidige generatie Rode Duivels de druk van de geschiedenis? Van honderdduizenden supporters die denken: ‘Nu moet het gebeuren’? Ik hoop van niet. Want de druk van het collectieve geheugen kan verlammen. Met de rug tegen de muur breng je er meestal niet veel van terecht.

Net zoals een goede manager zou een goede coach de energie van het collectieve geheugen moeten kunnen kanaliseren, maar ik betwijfel of bondscoach Roberto Martinez onze geschiedenis kent. Ik durf geen voorspellingen te doen, maar het achtjarige jongetje met de halfnatte haren zit vanavond opnieuw gespannen klaar voor tv.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content