Crisis van de crisispolitiek

Onderzoeksjournaliste

Als waarschuwingen in de wind worden geslagen, moeten we ons neerleggen bij een constant crisisbeheer.

Je zou niet zeggen dat het zomer is. Het weer kwakkelt, het lonkende rijk der vrijheid herovert amper de caféterrassen, de festivalweiden of de stranden aan onze kust. En de zon? Die zien we zowaar zakken in de zee, bijna letterlijk bedolven onder een vloedgolf. Dit is de zomer van verstomming. Na de pandemie komt de wateroverlast. Of erger, er is nog geen postcorona en het water staat ons al aan de lippen. Wat nu?

Er is geen ontkomen aan: de gevolgen van de klimaatverandering komen vroeger, rampzaliger, ronduit ongepast. Rampen komen altijd brutaal, maar nu zit de timing helemaal fout. Onze maskers zijn nog niet afgerukt en we moeten ons al in rubberen laarzen hijsen. De zomer begon nochtans hoopvol. Op 21 juni gaf de Europese Commissie officieel groen licht voor het Belgische herstelplan na de coronacrisis. En nu dringt zich een andere relance op, tegen water. Het komt, stijgt en bedreigt. Wat nu? Een rondje polariseren tussen ecologisten en ecomodernisten. Maar eerst een zondebok zoeken.

Heeft het Waals Gewest voldoende voorbereidingen getroffen? Moest de stuwdam van Eupen preventief worden opengezet? Heeft het KMI te voorzichtig gecommuniceerd? Welk leergeld we hiervoor moeten betalen, moet een onderzoek uitwijzen. Maar aan onderzoeken hebben de inwoners van de rampgebieden nu alvast lak. Ze leven in crisis, sommigen dakloos, in een noodtoestand die noodingrepen eist. Snel.

Al is de vraag of er nog sprake kan zijn van een natuurcrisis. De watersnood is niet bepaald een verrassing. Alle geledingen van de globale klimaatbeweging wezen al op de hoge urgentie. Met een catastrofe van apocalyptische proporties als toekomstbeeld menen sommige individuen of groepen de zaken te moeten aanporren door hardere acties. ‘Ik keur geweld niet goed’, vertelde de met het milieu begane prinses Esmeralda de Belgique in deze krant. ‘Maar ik vind het aanvaardbaar als een gebouw wordt beschadigd, zoals het ingooien van ruiten van een oliebedrijf als Shell.' Symbolen mogen geviseerd worden, meent de prinses, maar geen mensen.

De burger blijven aaien, dat is onzekerheid zaaien. In dit continuüm van onzekerheden wordt crisispolitiek de norm.

Mensen viseren is wel het doel van wie om de zoveel jaar de wedloop naar verkiezingen moet behalen. Al zeker politici die zich gedragen als zachte heelmeesters hoeden zich voor scherpe maatregelen die fors ingrijpen in de mobiliteit, de consumptie, het wonen en de hobby’s van het kiespubliek. De burger blijven aaien, dat is onzekerheid zaaien. In dit continuüm van onzekerheden wordt crisispolitiek de norm.

In plaats van de zoveelste fase in een crisisbeheer zou leren leven met de natuur de normaalste zaak moeten zijn. Nog te vaak wordt een passief beleid gevoerd tot een virus of een watersnood opdoemt als waren ze onwrikbare wraakgodinnen. Dan schieten politici in een kramp volgens de leuze nood breekt wet. De uitzondering dreigt dan de regel te worden. Dat leert corona ons met de nieuwe dreiging van de varianten. ‘Maar wat als er jarenlang nieuwe varianten opduiken? Gaan we dan jarenlang onder dit regime leven?’, stelt redacteur Pieter Lesaffer in Het Nieuwsblad.  

We evolueren naar een samenleving met een aanhoudende hypertensie, want niets lijkt nog zorgeloos.

Nood breekt wet of de natuur bepaalt mee de wet: welke politiek voeren we? Waar valt de beslissing dat een crisis geen crisis is? En wie beslist dat? Als waarschuwingen in de wind worden geslagen, zullen we ons moeten neerleggen bij een constant crisisbeheer. Zo evolueren we naar een samenleving met een aanhoudende hypertensie, want niets lijkt nog zorgeloos. Van reizen tot een coronavrije start van het schooljaar. Crisissen worden het nieuwe normaal. We kunnen niet meer om de warme brij heen dansen, want de maatschappelijke uitdagingen zijn acuut.

Het water komt en stijgt. En het inzicht ook: crisispolitiek is niet meer. We zien nu eindelijk in: crisis wordt politiek. Toch? Alleen al met dat besef kan de zomer niet meer stuk.

Hind Fraihi Onderzoeksjournaliste

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud