De Grote Griekse Depressie

©Mediafin

De tweewekelijkse grafiek van Bart Van Craeynest

‘You did it, congratulations.’ Zo feliciteerde de voorzit-ter van de Europese Raad Donald Tusk deze week Griekenland voor het beëindigen van het steunprogramma. Die felicitaties zullen in Griekenland allicht zuur hebben geklonken. Acht jaar Europese ‘reddingsprogramma’s’ zijn voor Griekenland een economische catastrofe gebleken. De Griekse economie mag dan opnieuw groeien, ze is nog altijd een kwart kleiner dan aan de vooravond van de crisis.

En verontrustender: de investeringen, die de motor moeten vormen voor toekomstige groei, zijn maar een derde van wat ze in 2007 waren. Ze liggen ook nog 15 procent onder het niveau van 1995. Zonder investeringen kan moeilijk sprake zijn van een terugkeer van de Griekse economie naar duurzame groei. Ondertussen bedraagt de overheidsschuld 188 procent van het bruto binnenlands product. En de werkloosheid volgt vooralsnog het patroon van de Grote Depressie in de Verenigde Staten in de jaren dertig.

Dat dit de resultaten van een Europees ‘reddingsprogramma’ zijn, is uiteraard een drama voor de Grieken. Maar het is vooral ook zorgwekkend voor het Europese project op langere termijn. De crisis zette de Europese autoriteiten wel aan tot wat nieuwe initiatieven, maar die waren vooral gericht op pogingen om de opbouw van onevenwichten zoals in Griekenland te vermijden. Het idee lijkt te zijn dat via een intensievere controle en opvolging nieuwe onevenwichten vroegtijdig kunnen worden opgespoord en weggewerkt, en dat zo nieuwe crisissen worden vermeden.

Dat is allicht ijdele hoop. Het is moeilijk te voorspellen waar en wanneer, maar er komen nieuwe crisissen. En op dat moment is het essentieel dat Europa over betere instrumenten beschikt om de impact ervan tegen te gaan. En net op dat vlak werden de Europese ambities de voorbije jaren opmerkelijk snel opgeborgen. De veelbesproken bankenunie werd niet voltooid, er werd geen automatisch solidariteitsmechanisme uitgewerkt en er is geen ernstig budget om lidstaten in crisis bij te springen. Zo blijft het Europese project kwetsbaar voor nieuwe schokken.

Zoals zo vaak laten Europese politici de mogelijkheden liggen die het gunstige economisch klimaat biedt. Moeilijke ingrepen om de eurozone robuuster te maken blijken politiek amper bespreekbaar. Bij een onvermijdelijke volgende crisis zal de grootste druk om de zaken op te lossen dus opnieuw op de schouders van de Europese Centrale Bank terechtkomen.

Ondertussen kan de vraag worden gesteld of de Grieken niet beter af waren geweest als ze voor een snelle grexit hadden gekozen in plaats van voor een Europese redding. De Grieken durfden die eerste optie uiteindelijk niet aan. Maar met wat we nu over de impact van die reddingsprogramma’s weten, is de kans dat een volgend crisisland die optie wel aandurft alleen maar toegenomen.

Niemand verdient felicitaties in deze Griekse en Europese tragedie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content