Advertentie

De index op de bon

Tijdens een zomerse komkommertijd midden jaren 80 polste Vrij Nederland bij zijn lezers naar wat hen in het leven van alledag echt ‘de strot uitkwam’ en dus met de vuilzak op de stoep mocht worden gezet. Ik herkende me in alvast één reactie: ‘weg met alle kortingsbonnen’.

Door Christ’l Joris, voorzitter van Etap, Agoria, Flanders Investment & Trade en het Rode Kruis Vlaanderen

Een lezeres beschreef de terreur van het bonnen knippen. Hoe zij de afgeknipte hoekjes (met punt!) van de vette boterverpakking, de halfafgescheurde flessenetiketten, het deksel van de waspoederdoos mét kleverige poederkorrels, verzamelde in een gerecupereerde koekjesdoos; hoe ze de bonnen gegarandeerd vergat bij het winkelen zodat de limietdatum altijd net verstreken bleek. In haar betoog was het ongeduld voelbaar van de rij wachtenden die toekeek hoe de kassierster alles met moeite lospeuterde, uitspreidde, controleerde en intikte.

Mijn tegenzin blijft even groot als toen, maar als ik mijn steentje wil bijdragen om in België het indexmechanisme mee onder controle te houden, zal ook ik bonnen moeten knippen. Ik haal alvast de klever ‘Geen reclame, dank u’ van mijn brievenbus.

Nu de langverwachte studie van de Nationale Bank aantoont dat ons indexmechanisme onze koopkracht niet zoals verhoopt ondersteunt - het absolute argument pro behoud - maar de index zelf untouchable blijft, wil de overheid de échte kostprijs van onze consumptie kennen. De index zal niet langer berekend worden op de officiële prijzen van wat er in de indexkorf zit, maar wel op wat u aan de kassa heeft betaald, dus inclusief de kortingen die werden gegeven. Digitale kassa’s maken dat haalbaar.

Revolutionair is de maatregel niet, maar als positivo kan je denken: ‘iets dichter bij de realiteit’ en ‘alle beetjes helpen’. De kwaliteit van de index zal stijgen, maar het effect op de inflatie zal zich eerder bij het tweede cijfer na de komma situeren. Niet echt wat ik als toekomstige trouwe bonnenknipper verwacht.

Fundamenteel blijft de houding van de meerderheid van de regeringspartijen en alle vakbonden tegenover ons automatisch indexmechanisme: don’t touch. Een studie kon nog net, maar handen af van het studieobject.

Alle westerse landen passen de lonen aan de evolutie van de levensduurte aan. Daarover gaat het mij dus niet. Maar alleen in België gebeurt dat automatisch. Dat dit geen unique selling proposition oplevert, toont onder meer de evolutie van onze marktaandelen tegenover die van onze buurlanden. We prijzen ons uit de markt en het systeem maakt ons kwetsbaar voor externe schokken (olie- en energieprijzen) die we niet in de hand hebben. De indexkoppeling én de indexkorf hebben we wél zelf in de hand.

Leidt de kortingscorrectie de aandacht af van de belangrijke boodschappen in de indexstudie? Doet ze meer dan wat hagel bezorgen aan economen, columnisten en twitteraars om met veel branie te schieten terwijl de indexkaravaan voorbij trekt?

Minister Vande Lanotte is duidelijk gaan shoppen bij marketinggoeroes, want hij doet met dit voorstel exact wat ook kortingsbonnen doen bij de consument: de aandacht wegtrekken van zaken die er echt toe doen. En de consument doen betalen, maar hem tegelijkertijd een goed gevoel geven, want hij heeft een ‘goede zaak’ gedaan.

Vandaag bereiken we met de loonnorm en onze automatische indexcorrectie net het omgekeerde van een goed gevoel. Jan met de pet is steevast ongelukkig en voelt zich bekocht: de loonsverhoging van 3 procent met een inflatiecompensatie van 2,7 procent lijkt maar een échte verhoging met 0,3 procent.

Mie met boodschappentas en kortingsbon is gelukkiger: bij elke promo vergelijkt zij met de hogere beginprijs. Ze is misschien wat bedrogen, maar voelt zich nooit bekocht, want ze doet altijd een koopje.

Misschien brengt deze maatregel dan toch meer geluk in het huishouden: de index gaat fors (?) lager dankzij koopbeluste maar prijsbewuste Mie en daardoor kan Jan op termijn zijn opslag zien als een échte loonsverhoging.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud