De kloof en de Dexia-guillotine

België kreeg opnieuw een Europese onvoldoende voor zijn begrotingshuiswerk. Maar wetende dat er nog altijd een 80 miljard euro zware Dexia-guillotine boven deze en de volgende regeringen hangt, focust de Europese Commissie wijselijk op de Belgische overheidsschuld.

Zit er iets in ons water? Of zijn de verkiezingen in aantocht? Wellicht dat laatste. Want in amper een week tijd pakten twee Vlaamse partijen, Groen en Open VLD, uit met voorstellen die het leven van de burgers een stuk aangenamer en vooral goedkoper moeten maken. Als we de betrokken partijvoorzitsters mogen geloven, kan dat allemaal voor geen geld.

©Saskia Vanderstichele

Als het van Groen-voorzitster Meyrem Almaci afhangt, wordt de armoede voor altijd gebannen door de welvaartsgarantie. Als iemands inkomen onder de armoedegrens zakt, krijgt die onfortuinlijke burger prompt een extra financiële bijdrage. Kortom: een basisinkomen voor iedereen. Of de staat als warme partner. Dat die warmte in klamheid kan omslaan als de financiering van dat model ter sprake komt, blijft voorlopig onbesproken. Al was Kristof Calvo, de groene Kamerfractieleider, wel zo elegant om in Knack toe te geven dat er ook bij hem nog altijd vraagtekens zijn over de modaliteiten en de financiering. Maar dat mag volgens hem niet beletten te experimenteren met dat basisinkomen.

Open VLD was dan weer bijzonder trots op de vlaktaks die voorzitster Gwendolyn Rutten op het voorbije partijcongres met vuur verdedigde. Vandaag pakt de staat ruim de helft van ons loon af, wat overblijft mogen we behouden, doceerde de voorzitster. (Het is een kniesoor die opmerkt dat haar partij die graaiende staat al bijna twintig jaar meeregeert.) Een vlaktaks van 30 procent voor de personenbelasting en van 15 procent voor de vennootschapsbelasting moet die inhalige Belgische staat intomen. Want de fiscale miljardenderving wordt gecompenseerd door het overheidsbeslag onverbiddelijk terug te dringen tot hooguit 45 procent. Het moet maar eens afgelopen zijn met de staat die boven zijn stand leeft, om de bekende verkiezingsslogan van de toenmalige PVV nog eens boven te halen. Om het congres van de Vlaamse liberalen passend te besluiten werd herinnerd aan de gedaanteverwisseling 25 jaar geleden van de oude PVV in de VLD - intussen al Open VLD - van Guy Verhofstadt. Jammer genoeg bleef er geen tijd over voor het afstoffen van de vele voorstellen uit de Burgermanifesten van de liberale roerganger die na een kwarteeuw nog altijd op uitvoering wachten.

Dat ze bezuiden de taalgrens andere prioriteiten hebben, zal zondag in Luik blijken op het programmacongres van de PS van voorzitter Elio Di Rupo. Uit wat de voorbije dagen uitlekte, blijkt dat de Waalse socialisten opnieuw willen aanknopen met de klassenstrijd. De vierdaagse werkweek, een progressieve belasting op alle inkomsten (zeker die uit kapitaal), de pensioenleeftijd weer naar 65 jaar, het schrappen van de nochtans door Elio Di Rupo ingevoerde beperking van de inschakelingsuitkering en een waarachtig ecosocialisme. Ze moeten een einde maken aan de neoliberale excessen die destijds door Ronald Reagan in de Verenigde Staten en Margaret Thatcher in het Verenigd Koninkrijk werden ingeluid.

Als het van de partijen afhangt, gaat alles veranderen, behalve de manier waarop we geregeerd worden. En zo blijft het federale koninkrijk België een van de Europese belastingkampioenen die op de pof leeft, en die ondanks de lage rentelasten zijn begroting maar niet onder controle krijgt. België kreeg daarom van de nochtans flexibel geworden Europese Commissie een onvoldoende voor zijn begrotingsrapport. Maar daar kijkt vandaag niemand nog van op. Alvast de regering niet. Die vindt dat ze op met haar besparingen en hervormingen op schema zit. Nog meer saneren zou de groei fnuiken, oordeelt premier Charles Michel (MR).

Ultralinks front

De waarheid is dat de Franstalige liberalen, die na de pirouette van cdH-voorzitter Benoît Lutgen het roer van de Waalse regering van de PS hebben overgenomen, zich geen bijkomende saneringen meer kunnen veroorloven. De Waalse gemeenten en steden ondervinden de grootste moeite om de pensioenen van hun personeel te betalen. En nu al voeren de vakbonden FGTB en CSC campagne tegen de nieuwe coalitie geleid door de liberaal Willy Borsus. Zoals met de staking van de Waalse overheidsdiensten eind november maken de bonden er geen geheim van dat ze de coalitie van de MR en het cdH het leven zuur willen maken, tot de verkiezingen in 2019. Thierry Bodson, de sterkte man van de socialistische FGTB, ijvert voor een Waalse en Brusselse coalitie van ultralinks, met PS, Ecolo en de PTB. Hij krijgt daarvoor openlijke steun uit de academische middens die aanleunen bij de PS. In Le Soir verscheen al een opiniebijdrage waarin de bekende Luikse politiek wetenschapper Edouard Delruelle, een man van PS-gezindte, zich aansloot bij het initiatief van Bodson tegen wat hij het vigerende nationaal-liberalisme noemt.

In Wallonië en Brussel wordt de kiesstrijd ongemeen bitsig. Voor de MR van Charles Michel, de enige Franstalige partij in de federale regering, is dit niet het moment om Wallonië nog meer uit zijn humeur te halen door in de uitgaven te hakken. Terwijl nieuwe lasten dan weer onbespreekbaar zijn voor de Vlaamse regeringspartijen. De grote omslag is dus nog niet voor morgen. En wellicht ook niet voor na de federale, regionale en Europese verkiezingen van 2019. Want het Belgische model stoot op zijn grenzen. Terwijl de vergrijzing steeds meer op de groei weegt, drijven Vlaanderen aan de ene kant en Wallonië en Brussel aan de andere kant verder uit elkaar, zowel economisch als politiek. Als het op tewerkstelling aankomt, krijgen Wallonië en Brussel de kloof met Vlaanderen, dat aansluit bij de Europese top, niet overbrugd, blijkt uit de tabellen en het studiewerk van de Nationale Bank. Behalve in het Brusselse vormt de taalgrens nog altijd een muur voor francofone werklozen. En eerder deze week raakte bekend dat liefst 20 procent van de Brusselse jongeren en 16,4 procent van de Waalse jongeren tussen en 18 en 24 jaar geen onderwijs of opleiding volgt, noch een baan heeft. Vlaanderen zit met 9,8 procent neets (not in education, employment or training) bij de Europese koplopers. Met 13,1 procent zit België boven het Europese gemiddelde.

Vergeleken met de ravage die de erfenis van Dexia alsnog kan aanrichten, zijn de verkiezingsbeloften van Groen, Open VLD en de PS van een ontstellende onnozelheid.

De regering die de twee uiteendrijvende landsdelen - met wellicht een ultralinks Waals front en een centrumrechts Vlaanderen - politiek en economisch op één lijn moet krijgen, en tegelijk de Europese begrotingsoekaze moet naleven en de schuld moet terugdringen, is nog lang niet gevormd. En dan mag er vooral geen wiel aflopen bij Dexia. Want er hangt daar nog altijd een guillotine van ruim 80 miljard euro zwaar, die bij de minste renteverhoging neer dreigt te komen op deze of op een volgende federale regering.

Bij de controleurs van de Europese Centrale Bank (ECB) gaan nu al stemmen op om de banklicentie van Dexia in te trekken. Het voortdurende gemanoeuvreer van de Fransen, die zo’n 45 procent van die schuld voor hun rekening moeten nemen, maakt de zaak niet eenvoudiger. Vandaar de onrust van de Europese Commissie over de hoge Belgische schuld. Want ruim de helft van het bedrag om de Dexia-put te dempen, komt in geval van tegenslag hoe dan ook op het Belgische conto. Wat neerkomt op meer dan 40 miljard euro, of zo’n 10 procent van het bruto binnenlands product (bbp), boven op de al bestaande schuldenberg. Vergeleken met de ravage die de erfenis van Dexia alsnog kan aanrichten, zijn de verkiezingsbeloften van Groen, Open VLD en de PS van een ontstellende onnozelheid.

Lees verder

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n