De lessen van Sylt

Onderzoeksjournaliste en auteur

De Duitse ‘prosecconazi’s’ hebben met het clichébeeld van de neonazi’s alleen hun roomblanke huidskleur gemeen. En dat zit veel commentatoren dwars.

Sylt, een fraai eiland in de Waddenzee, stond tot voor kort bekend als een trendy badplaats met een kunstenaarsdorp, ruïnes van een Vikingburcht en een van de grootste walvisreservaten van Europa. Maar wie vandaag het eiland googelt, krijgt meteen een filmpje te zien van jongeren die ‘Deutschland den Deutschen, Ausländer raus’ scanderen en met twee vingers een snorretje vormen onder hun neus. Voor de echt slechte verstaanders is er ook nog een stel dat met enige joligheid de Hitlergroet brengt.

Van een exclusief vakantie-eiland is Sylt synoniem geworden voor een schokgolf die door Duitsland rolt. Niet wegens het brullen van racistische leuzen op de tonen van een vergane eurodancehit van Gigi D’Agostino. Sinds de opmars van het AfD zijn de Duitsers wat dat betreft wel wat gewend. Laatst beweerde de Europese AfD-lijsttrekker Maximilian Krah zonder verpinken dat ‘niet elke SS’er een crimineel was’.

Advertentie

De racistische brallers van Sylt zijn noch domme misleiden die mooie praatjes achterna hollen, noch armlastige tobbers die de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen.

Het is de achtergrond van de jongeren die de meeste politici en commentatoren dwars zit. Want deze ‘prosecconazi’s’, zoals de pers hen heeft gedoopt, hebben met het clichébeeld van de neonazi’s alleen hun roomblanke huidskleur gemeen. Je ziet geen kaalgeschoren koppen, bomberjacks, zware laarzen en vlaggen, of andere parafernalia met runentekens die verwijzen naar schimmige SS-divisies. Deze jongens en meisjes hullen zich in kraaknette witte hemdjes, een blitse zonnebril achteloos in de haren geschoven en een duffe, maar prijzige trui van merinowol losjes om de schouders geslagen.

‘Extreemrechts is gearriveerd in de welgestelde kringen’, kopten verschillende media in ongeloof. Een van de hardnekkigste clichés over extreemrechts ligt daarbij aan diggelen. De politieke beweging wordt sinds jaren nauwgezet onder de loep genomen. Er zijn al sloten inkt over gevloeid in studies, rapporten, aanbevelingsnota’s, artikelen en columns. Maar een deel van het linkse establishment heeft zich jarenlang in slaap laten wiegen door de voor hen geruststellende boodschap dat het ‘extreemrechtse kiesvee’ voornamelijk bestond uit oudere, mannelijke laaggeschoolden.

Die verkeerde perceptie leidde tot de onterechte conclusie dat die kiezers dan wel dom en/of onderontwikkeld moesten zijn. Een idee dat werd versterkt door de hybris van het eigen grote gelijk. Wie het niet met mij eens is, moet wel te stompzinnig zijn om mijn gelijk te kunnen bevatten. Zoiets.

'Deplorables'

‘Domrechts’ en ‘deplorables’ zijn slechts enkele van de termen die de politiek correcten op dat segment van de kiezers hebben geplakt.

Tegelijk ligt met de racistische cantate van Sylt nog een tweede cliché aan diggelen: het vaak opgevoerde excuusverhaal dat veel van de kiezers van radicaal-rechtse partijen armoezaaiers zijn die dagelijks worstelen met de excessen van de globalisering die, ook in Europa, sociale weefsels en grondrechten uithollen tot een nauwelijks leefbaar minimum. De arbeiders aan de onderkant van de bedrijven die hun jobs, huisvesting en sociale voorzieningen bedreigd zien door de import van duizenden goedkope arbeidskrachten. Die niet meer mee zijn met een snel veranderende wereld en daarom kwaad menen te moeten zijn op alles en iedereen. Het liefst op het systeem, maar dat is untouchable. Dus gebruiken we de migrant maar als boksbal om de klappen op te vangen.

Ook die vergoelijking gaat niet langer op. De racistische brallers van Sylt zijn noch domme misleiden die mooie praatjes achterna hollen, noch armlastige tobbers die de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen. Ze zijn eenvoudigweg de doorsnee van de uiterst rechtse partijen. De grijze muizen zijn hun kiespubliek. Ze trekken niet gemaskerd de straat op, getooid met een vlag waarvan de heroïek stamt uit een ver verleden. Beetje bij beetje knabbelen ze aan het vangnet van de politiek. Niet met leeuwengebrul, maar in de beslotenheid van het stemhokje. Met trippelende pasjes naar het hart van de democratie.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.