De strijd om Taiwan

Politicoloog

China spreekt een steeds dreigendere taal over het eiland Taiwan, voor China een opstandige provincie. De keuze van de Verenigde Staten om China, een concurrent, economisch groot te maken is een strategische blunder gebleken.

Van alle conflicten die de wereld vandaag teisteren is er een dat ons tijdperk echt zal markeren als het uit de hand loopt, met een gigantische impact op de geopolitieke en de economische machtsverhoudingen. De heersende hegemoon, de Verenigde Staten, staat er geopolitiek diametraal tegenover de opkomende hegemoon, China.

De escalatie rond Taiwan nam vorig weekend toe tijdens de belangrijke driedaagse veiligheidstop over de Aziatische regio in het luxueuze Shangri-La-hotel in Singapore. De veiligheidsconferentie verzamelde Aziatische landen en stakeholders uit andere regio’s, zoals Canada, de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Naast een reeks geagendeerde onderwerpen ging de aandacht vooral naar de confrontatie tussen China en de Verenigde Staten over Taiwan.

De inzet op de veiligheidstop was voor de Chinese delegatie het in de markt zetten van een alternatieve visie op de wereldorde en veiligheid.

De inzet voor de Chinese delegatie was, zoals het een opkomende hegemoon betaamt, een alternatieve visie op de wereldorde en veiligheid in de markt te zetten. Tijdens het Boao Forum voor Azië in China, dat plaatsvond op 21 april, stelde de Chinese president een nieuw 'Global Security Initiative' voor waar hij de Koude Oorlogmentaliteit, het hegemonisme en de machtspolitiek noemde als kwesties die de wereldvrede in gevaar brengen en de veiligheidsuitdagingen in de 21ste eeuw op de spits drijven.

Het Chinese initiatief staat in contrast  met de belangen van de Verenigde Staten omdat het ook elementen bevat die te maken hebben met de oorlog in Oekraïne en de situatie rondom Rusland en de NAVO. Het concept dat China in de markt zet, ziet de oostwaartse uitbreiding van de NAVO als een belangrijke oorzaak van de crisis.

Territoriale integriteit

Tegelijk promoot het concept, toch op papier, de territoriale integriteit van landen. Daarmee lijkt China impliciet de annexatie van de Krim en de bezette gebieden in Oekraïne te veroordelen. Verder dan dat zal China niet gaan omdat het zijn strategische alliantie met Rusland niet in het gedrang wil brengen. Taiwan past voor China niet in het plaatje van territoriale integriteit en maakt volgens het land integraal deel uit van het Chinese grondgebied.

Jarenlang vormde strategische ambiguïteit de basis van het Amerikaanse beleid over de Taiwanese kwestie. De Amerikaanse president Biden nam daar op 23 mei 2022 expliciet afstand van toen hij liet verstaan dat hij bereid is Taiwan militair te steunen bij Chinese militaire agressie. Die boodschap werd vorig weekend herhaald door de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin.

De Chinese reactie was even onvermijdelijk als expliciet. In een uitzonderlijk vranke toespraak liet Wei Fenghe, de Chinese minister van Defensie, weten dat de hereniging van Taiwan met het vasteland onvermijdelijk is en dat de onafhankelijkheid van Taiwan onbespreekbaar is. De verklaring werd gevolgd door de kristalheldere waarschuwing dat China bereid is tot het bittere einde te vechten tegen elke poging de annexatie van het het eiland te verhinderen.

Strategische blunder

De illusie dat China door economische hervormingen en de opkomst van een kapitaalkrachtige middenklasse ooit zou democratiseren en deel zou worden van het westerse kamp ligt duidelijk aan diggelen.

Sinds de openstelling voor buitenlandse handel en het doorvoeren van economische hervormingen in 1979 behoort China tot de snelst groeiende economieën ter wereld. Het groeitempo van gemiddeld 9,5% tot 2018 is door de Wereldbank beschreven als 'de snelst aanhoudende expansie van een grote economie in de geschiedenis'. Het heeft China in staat gesteld zijn BBP gemiddeld om de acht jaar te verdubbelen en naar schatting 800 miljoen mensen uit de armoede te halen.

China is de grootste handelspartner van Amerikaanse goederen, de grootste importbron en de op twee na grootste exportmarkt van de VS. China is ook de grootste buitenlandse houder van Amerikaanse staatsobligaties, die de federale schuld helpen financieren en de Amerikaanse rente laag houden.

De economische versterking van China door de Verenigde Staten is misschien wel de grootste strategische blunder van een land in de recente geschiedenis.

Ik deel de mening van de Amerikaanse politicoloog John Mearsheimer dat de economische versterking van China door de Verenigde Staten misschien wel de grootste strategische blunder is in de recente geschiedenis. Er is in elk geval geen vergelijkbaar voorbeeld van een grote mogendheid die actief de opkomst van een concurrent heeft bevorderd. Ik betwijfel of daar nog iets aan valt te doen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud