De wereld krijgt mij

Professor vakgroep Wiskunde en Data Science van VUB en gespecialiseerd in wiskunde voor digitale toepassingen

De wereld krijgt mij. Die prachtige zin sluit het gedicht 'Fiets' van Bart Moeyaert af.

Bart Moeyaert schreef 'Fiets' naar aanleiding van de 2021-editie van Theater Aan Zee, die mijn rector Caroline Pauwels cureerde. De letters prijkten vorige week in vrolijke kleuren achter de grootste strandbloemenzee in het Oostendse zand.

Fiets

je zit achterop
dus zie je een rug
en niet wat er komt

als je dan roept:
zeg mij wat er is
zegt een stem:
de weg, kind, de weg

op een dag denk je
klaar, ik heb het gehad
met dat zicht van opzij

er is altijd wel iets
wat ik nog niet kan
nog lang niet weet
of beter niet zeg

mag ik nu het stuur
dan slingert het pad
en tingelt mijn bel

ik ga naar een plek
waar ik nooit ben geweest
en fiets ik verkeerd
is dat pech, maar niet erg

wat ik zie hou ik bij
een berg heeft een top
en de wereld krijgt mij

Bart Moeyaert

Dichten is een kunst en een gedicht is een kunstwerk. Het mooiste aan kunst is de eigen invulling die je eraan geeft. Een werk roept steevast beelden, emoties en gedachten op. Associaties die je het doen liefhebben of afvallen.

'Fiets' doet me denken aan mijn kinderen, die voor mijn ogen veel sneller groeien dan de bamboe waar menig tuincentrum me voor waarschuwde. Elke nieuwe dag betekent hen meer loslaten, hen een eigen pad laten zoeken, los van beschermende ruggen die de richting aangeven.

Ik associeer 'Fiets' ook met mijn job als onderzoeker in de wiskunde. De woorden in het gedicht beschrijven waar ik als student mee zat. Onderwijs zet je maar al te vaak achter de rug van keurslijven die het doel van de reis verhullen. Als student volg je gedwee de uitgestippelde weg, geplaveid met recepten die een vals gevoel van zekerheid en geborgenheid geven, maar je blijft het spoor bijster. In het beste geval geniet je van het zicht van opzij.

Pas als je het stuur kan overnemen, krijg je de pracht van het onderzoekslandschap te zien, waar vallen een constante is en elke genomen bocht je rijker maakt. Onderzoeksvragen torenen als een enorme berg voor je uit, de top is onzichtbaar. Maar elke berg heeft een top en er is nooit een unieke weg ernaartoe. Het ene pad fietst al wat makkelijker dan het andere. Soms rijd je alleen, soms in een peloton. De concurrentie loert steeds om de hoek.

Vertrouwen

Voor je een rit met een eigen doel kan maken, moet je eerst deftig leren fietsen. Dat gebeurt niet van de ene op de andere dag. Er gaat uitgebreid oefenen aan vooraf, onder de auspiciën van iemand die je vertrouwt en vertrouwen geeft.

Toch zal niet iedereen die kan fietsen er zomaar op uit trekken, en dat is meer dan oké. Ons onderwijs neemt je achterop en leert je zelfstandig fietsen, maar vergeet helaas meestal de fietskaart. Begane wegen worden te weinig geconnecteerd en over onontgonnen terrein wordt amper gesproken. Slechts weinigen zullen gaan waar nog niemand ging, maar we moeten dit wel aanmoedigen. Wiskunde is niet af en zal dat nooit zijn. Het is internationaal een brandend actueel en actief onderzoeksgebied.

Toon de berg, maar laat de onderzoeker vrij in het pad ernaartoe.

Mijn hart maakte een vreugdesprong, toen ik vorige maand las dat Vlaanderen voor het eerst zijn vooropgestelde doel in investeringen in onderzoek haalde. We zitten nu aan meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product. Inzetten op een kenniseconomie is terecht, want de komende jaren zal innovatie nog belangrijker worden.

Toch wil ik onze overheid oproepen de onderzoekers niet achterop een fiets te plaatsen en de weg voor hen uit te stippelen. De geschiedenis leert dat de meest bruikbare wiskunde uit nieuwsgierigheid ontstaat. Wiskunde levert technieken die generisch zijn, multi-inzetbaar en razend krachtig. Vlaanderen is in de geschiedenis de schoot geweest van heel wat topwiskundigen. Durf daarop in te zetten.

Toon dus de berg, maar laat de onderzoeker vrij in het pad ernaartoe. Schenk vertrouwen en staar je als overheid niet blind op toeristische trekpleisters waarlangs je denkt dat de rit moet lopen. Innovatie zal het resultaat zijn, terwijl de wiskunde luidkeels roept: 'De wereld krijgt mij.'

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud