Denken als Donald

Econoom en stichter Econopolis

In Noelsspeak spreekt econoom en Econopolis-stichter Geert Noels zich maandelijks onomwonden uit. Vandaag heeft hij het over de verbazend eenvoudige denkwereld van de Amerikaanse president Donald Trump.

Het afspringen van de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en China verraste de financiële markten en het gros van de analisten. Dat komt vooral omdat niet echt wordt geluisterd naar wat de Amerikaanse president Donald Trump zegt en tweet.

Het probleem van Europeanen is dat ze nog altijd niet geloven dat de Tweeter in Command het allemaal meent. Ze denken dat hij een spelletje speelt, en geloven dat hij vroeg of laat wat meer op Barack Obama gaat lijken en zich uiteindelijk presidentieel zal gedragen. Maar Trump is de afgelopen tientallen jaren niet veranderd, en zal dat ook niet meer doen. Hij is een arrogante, stijlloze, egocentrische en impulsieve macho, maar wel een met een plan. Dat heeft hij ook nooit verborgen. ‘Make America Great Again’ houdt in dat hij niet gelooft in wederkerigheid, maar wel in eigenbelang van de VS.

Wie Trump wil begrijpen, mag het niet te moeilijk maken. Hij volgt een denkpatroon dat zich laat samenvatten in drie regels. Eén: zeg wat je denkt, en doe wat je zegt. Twee: de kortste afstand tussen twee punten is een rechte lijn. Drie: handel als een trader, en niet als een belegger.

De drie regels vragen niet veel uitleg. Trump doet wat hij zegt of belooft, tot frustratie van velen. Meestal zeggen politici van alles, maar doen ze iets anders. Dat is soms beter zo, want veel beloftes zijn onbetaalbaar of onuitvoerbaar. Maar politici mogen best wat meer woord houden, hoe dom hun plan ook was. Een muur bouwen is een domme belofte, maar hij duwt tenminste door opdat we later kunnen merken of het inderdaad dom was.

Trump kan snel van mening veranderen, en dan doen alsof hij nooit iets anders heeft gedacht.

Als Trump iets tweet, moet je ook geen diepere betekenis zoeken. Schrijft hij dat hij de Amerikaanse centrale bank maar dom vindt, dan bedoelt hij dat zo. Zo wil hij Fed-voorzitter Jerome Powell openlijk onder druk zetten - en dat lukt blijkbaar. Ten slotte is Trump ook erg opportunistisch: hij is zoals een trader, niet zoals Warren Buffett. Trump kan snel van mening veranderen, en dan doen alsof hij nooit iets anders heeft gedacht.

Trumps eerste tweets verschijnen kort na het ontwaken. Alsof hij vanuit het presidentiële bed zijn eerste indrukken of zijn ideeën na een nachtje slapen de wereld in werpt. Dat biedt een unieke inkijk in het brein van de president. Het is onderzoeksmateriaal voor antropologen of politicologen, maar ook voor economen.

De Dow Jones is voor Trump de graadmeter van zijn populariteit. En de hoogte van de Dow is recht evenredig met zijn zelfvertrouwen. Toen de Amerikaanse beursindex op 24 december een dieptepunt bereikte, voelde je de frustratie in deze tweet: ‘Het enige probleem dat onze economie heeft, is de Fed. Ze voelt de markten niet aan, en begrijpt de noodzaak van handelsoorlogen en een sterke dollar niet. De Fed is als een machtige golfer die niet kan scoren omdat hij gevoel mist. Hij kan niet putten.’

De tweet en een minister van Financiën die de term ‘Plunge Protection Team’ in de mond nam, volstonden om een beurssprint in te zitten. Enkele weken later voelde je de opluchting van Trump; zijn ‘populariteit’ steeg. ‘Als de oppositie (nee, niet de media) de verkiezingen had gewonnen, dan zou de Dow Jones intussen al minstens 10.000 punten zijn gezakt. De koersen gaan hoger, hoger, hoger.’

Als je Trumps simpele denkregels onder de knie hebt, wordt het makkelijker zijn politiek te begrijpen, en te voorspellen. Velen dachten dat Trump het niet echt meende met de handelsoorlog met China. Maar hij heeft in tientallen tweets nooit verstopt dat hij ‘Tarriff Man’ is, en dat hij de Chinezen een halt wil toeroepen.

Handelsoorlog

Toen Trump de deal met een rake tweet een staatsbegrafenis gaf, schrok het gros van de beleggers en de analisten. Dat had niet gehoeven: Trump volgde gewoon het scenario dat zijn adviseur Peter Navarro al in 2012 beschreef in het boek ‘Death by China’ en in een Al Gore-achtige documentaire. Samengevat: China is de vijand van de VS, het profiteert van de Amerikaanse consument, steelt knowhow en technologie, en wil de VS militair overvleugelen. En by the way: Chinese producten zijn vergif. Navarro stelde tarieven, sancties en harder beleid voor. En wat krijgen we in 2019? Een exacte kopie van het script van de econoom.

Wat betekent dat voor de komende maanden en jaren? Zoals de NeoCons onder president George W. Bush een heilige missie tegen ‘the Axe of Evil’ (Iran - Irak - Noord-Korea) hadden, wat uitmondde in de invasie in Irak, hebben ook Trump en Navarro een ideologische missie. Ze willen China verzwakken nu het misschien nog kan. Trump gelooft echt dat de inkomsten van de tarieven onder meer zijn dramatische begroting - bijna 5 procent van het bruto binnenlands product tekort in hoogconjunctuur - kunnen verzachten.

©Mediafin

Tot nu toe is het consumentenvertrouwen bij de Amerikanen mooi gestegen in de periode Trump. Maar een nauwkeuriger analyse toont iets verrassends aan: alleen de Trump-kiezers zijn echt optimistischer geworden. De Democratische kiezer werd fors pessimistischer. Trumps politiek loont dus voor zijn kiespubliek. De grafiek hierboven maakt het ook waarschijnlijker dat hij zal worden herverkozen, iets wat niemand in Europa wil geloven - omdat hij zo’n onuitstaanbare figuur is.

Trumps politiek mag dan op korte termijn leuk zijn voor de aandelenbeleggers en zijn eigen kiezers, ze houdt grote risico’s in. De handelstarieven op Chinese producten zullen de gewone Amerikaan treffen, onder meer bij zijn aankopen in Walmart. Inflatie loert dan om de hoek, wat betekent dat de rente kan oplopen. Dat kan ook door de tegenacties van de Chinezen, die weinig Amerikaanse goederen kunnen belasten maar veel Amerikaanse obligaties kunnen verkopen.

Er is een koude handelsoorlog gestart die vooral in het technologieveld wordt gestreden. Huawei ligt in de vuurlinie, maar Apple zal ook de gevolgen ondervinden. Net als de al geplaagde vliegtuigbouwer Boeing. Al die acties en tegenreacties leiden nu al tot een dip in de wereldhandel, wat in 2020 het risico op een recessie verhoogt, als die al niet is begonnen zoals in Duitsland. Bij een Amerikaanse recessie kan het overheidstekort snel verder oplopen tot 6, 7 of zelfs 8 procent van het bruto binnenlands product.

Trump verhoogt niet graag de belastingen van bedrijven, tenzij het Democratische bedrijven betreft. Facebook, Apple, Amazon en Google zijn geen vrienden van Donald. Hun buybacks en lage belastingen worden dan een mogelijke schietschijf voor de Republikeinse helmboswuivende bewindsvoerder. Wie denkt zoals Trump, ziet in dat hij de wurggreep op China niet snel wil lossen. Pas op het moment dat de Dow echt onder druk komt en de inflatie de Republikeinse kiezer raakt, zal hij opportunistisch zijn kar keren.

Lees verder

Gesponsorde inhoud