Dotaties en prestaties

managing director van A Seat At The Table

De centrale vraag moet niet zijn hoeveel overheidssteun ons politieke systeem krijgt, maar wel welk beleid we ervoor terugkrijgen.

De Belgische politieke partijen ontvangen jaarlijks meer dan 70 miljoen euro aan partijdotaties, waarvan 40 miljoen bestemd is voor de Vlaamse partijen. Dat is een genereuze som in vergelijking met hun Nederlandse tegenhangers, die het met slechts een vierde van dat bedrag moeten stellen. De discussie over de partijdotaties laaide de afgelopen week in alle hevigheid op nadat commotie was ontstaan over de campagnesteun die Sihame El Kaouakibi van Open VLD had ontvangen bij de Vlaamse verkiezingen in 2019. De meeste politieke partijen halen het grof geschut boven om hun stemmentrekkers te ondersteunen bij elke verkiezingsslag, maar het bedrag waarvan sprake, 50.000 euro, deed velen de wenkbrauwen fronsen.

Politici die de aangekondigde politieke vernieuwing ter harte nemen kunnen hun licht opsteken bij Singapore.

Het cliché wil dat politieke partijen zich zo royaal bedienen met overheidsmiddelen dat ze met hun geld geen blijf weten. Ik ben een voorstander van het huidige systeem. Dat is genereus, maar voorkomt dat partijen hun middelen ophalen bij vermogende spelers die hun agenda kunnen doordrukken in ruil voor grote donaties. De bestaande alternatieven in het buitenland zijn vaak niet toepasbaar of onhaalbaar in de Belgische context.

De centrale vraag moet niet zijn hoeveel overheidssteun ons politieke systeem krijgt, maar wel welk beleid we ervoor terugkrijgen. België staat op een beschamende 37ste plaats op de Government Effectiveness Ranking van de Wereldbank. Politici die de aangekondigde politieke vernieuwing ter harte nemen kunnen hun licht opsteken bij de stadstaat die die ranking aanvoert. Regeringsleden in Singapore behoren tot de best betaalde beleidsmakers in de wereld, ook dankzij de variabele bonussen die worden uitgekeerd op basis van de behaalde doelstellingen.

Marsorders

Belgische parlements- en regeringsleden ontvangen hun wedde van de overheid, maar laten zich in hoge mate sturen door de marsorders van hun partijen. Door de dotaties deels te koppelen aan de prestaties van partijmandatarissen in uitvoerende of wetgevende machten dwingen we ze de nationale belangen te laten primeren op de partijbelangen. De hervorming van de sociale zekerheid, het wegwerken van de begrotingstekorten, het opkrikken van de tewerkstellingsgraad en het beperken van broeikasgassen zullen een stuk vlotter verlopen.

Wie de antipolitiek wil bestrijden moet werk maken van structuren en systemen die de machtsbalans tussen politieke partijen en hun parlementsleden herstellen.

Aan de hand van objectieve criteria en internationale benchmarks kan een onafhankelijke raad van wijzen - samengesteld uit éminences grises uit de academische wereld, de cultuursector, het middenveld en het bedrijfsleven - zich om de tien jaar buigen over de doelstellingen die de volgende regeringen moeten behalen. Politici ontvangen een bonus boven op hun loon naargelang de behaalde doelstellingen. Die raad van wijzen kan zich ook buigen over een verdeelsleutel voor de partijdotaties gebaseerd op de kwaliteit van het wetgevende werk en de aanwezigheidsgraad van parlementsleden, en de vooruitgang die de regeringen hebben geboekt in de belangrijkste beleidsdomeinen in de voorgaande legislatuur.

De eeuwige Belgische stilstand is grotendeels te wijten aan het hypergefragmenteerde politieke landschap dat innig verweven is met talloze belangenorganisaties en drukkingsgroepen die telkens op de rem staan als de status quo bedreigd wordt. Daarnaast is het gebrek aan zelfreflectie bij politieke partijen over de toenemende invloed van de particratie zorgwekkend. Wie de antipolitiek wil bestrijden moet kritisch in de spiegel durven te kijken en werk maken van structuren en systemen die de machtsbalans tussen politieke partijen en hun parlementsleden herstellen. Wie de geloofwaardigheid van de politiek wil herstellen, koppelt de genereuze dotaties die partijen genieten aan even ambitieuze en prestatiegerichte beleidsdoelstellingen. Politici hebben vaak de mond vol van het responsabiliseren van sectoren en bevolkingsgroepen, maar vergeten gemakshalve hun eigen beroepsklasse.

Youssef Kobo

Managing director van A Seat At The Table

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud