Duitsers houden van titels en diploma’s. Zonder - vooral Duitse - diploma’s en certificaten blijft de Duitse arbeidsmarkt op slot. De vluchtelingen die de afgelopen jaren in groten getale het land binnenkwamen, maar ook werkzoekenden uit andere EU-landen weten er alles van. In een steeds sneller veranderende wereld is deze titelgeilheid een probleem.

©Sofie Van Hoof

In Duitsland houden we van Herr en Frau Doktor. Langs deuren en portieken zie je overal grote naambordjes met ‘Dr.’, ‘Prof. Dr.’ en soms ‘Herr und Frau Dr. X’. In het laatste geval is meestal maar een van de twee Dr. Sinds 1988 mag ‘Dr.’ zelfs op de identiteitskaart worden opgenomen.

In het Duitse parlement heeft bijna een vijfde van alle leden een doctorstitel. Door die titelgeilheid werden veel plagiaat en oneerlijke doctorstitels ontdekt, het liefst bij politici, vanwege de mediaophef. Er is zelfs een Wikipedia-site met een overzicht van fake-Drs. Enkele jaren geleden werd de toenmalige minister voor Onderwijs de doctorstitel nog tijdens de ambtstijd ontnomen. Aftreden was daarna de enige mogelijkheid.

De vraag, die in Duitsland niet wordt gesteld, is natuurlijk: zijn er in Duitsland zoveel meer academische geesten, of is de drempel om een Dr.-titel te verkrijgen er gewoon lager?

Obsessie

De obsessie met titels maakt nu nieuwe slachtoffers met een discussie over zijinstromers (‘Quereinsteiger’) in het onderwijs. Het Duitse onderwijs staat sinds de eerste Pisastudie uit 2000 onder grote druk. De Duitse resultaten bleken extreem zwak. Inmiddels staat het Duitse onderwijs licht boven het OESO-gemiddelde, met veel ruimte voor verbetering.

Te weinig investeringen, maar ook problemen bij de leraren zijn grote risico’s voor de concurrentiekracht in de komende decennia. Rond 5 procent van de lessen valt weg en nog eens 5 procent van de lessen moet het met een invaller doen. Er zijn al meer dan 15.000 vacatures en volgens een recente studie van de Bertelsmann Stiftung ontbreken tot 2030 alleen al voor het basisonderwijs 25.000 leerkrachten.

Doe mij maar een enthousiaste zijinstromer in het onderwijs en minder obsessies met titels en diploma’s.

Daarom staat sinds enkele jaren de deur open voor zijinstromers. Maar er is dus weerstand. Hebben die zijinstromers wel voldoende pedagogische ervaring en kwalificaties? Critici vinden dat de zijinstromers zich direct als zodanig aan ouders en kinderen moeten voorstellen, om duidelijk te maken dat zij geen ‘echte’ leraren zijn. Gelukkig heeft nog niemand gevraagd om een ‘Q’ voor Quereinsteiger op de revers te plakken. Hoe gaat dat eindigen?

Ik heb bij mijn zoon al meegemaakt hoe sommige ‘echte’ leraren vermoeid en ongeïnspireerd een sleets curriculum onderwijzen. Doe mij dan maar liever een enthousiaste zijinstromer in het onderwijs en minder obsessies met titels en diploma’s. Titelgeilheid blijft het mooiste op het voetbalveld.

Lees verder

Tijd Connect