Drakenslachters | Paleis der Natie, Rik Van Cauwelaert

Augustus is een slechte maand om over de herinvoering van de doodstraf en de inperking van het recht op vrije mening te beginnen.

Meester Pol Vandemeulebroucke, ooit de verdediger van moordenaar Hans Van Themsche, heeft er geen enkele probleem mee om de doodstraf in te voeren. Althans niet voor terroristen die als enig doel hebben de samenleving te ontwrichten. ‘Als maatschappij moet je keuzes maken’, poneerde Vandemeulebroucke in een gesprek met de collega’s van De Standaard. Volgens de strafpleiter moet de samenleving die oordeelt dat iemand wordt uitgesloten, ook menselijk genoeg zijn om de veroordeelde een spuitje te laten geven.

©Saskia Vanderstichele
Advertentie

Zoals te verwachten stonden de sociale media na de uitspraak van Vandemeulebroucke meteen witgloeiend. Opiniekneders zetten prompt de pc’s op scherp om hun mening voor en tegen de herinvoering van de doodstraf op de lezers af te vuren. Al valt er volgens sommigen wat te zeggen voor z’n voorstel, toch zou Vandemeulebrouckes verlichte gedachte aan gewicht hebben gewonnen, mocht hij ook hebben voorgesteld om het dodelijke spuitje te laten toedienen door de advocaat die er niet in slaagt om zijn cliënt voor de doodstraf te behoeden.Tenzij de jurist, want dat is niet erg duidelijk, in het geval van terrorisme een proces overbodig acht. Een voorstel dat vermoedelijk ook op de steun van een goed deel van de twitterati kan rekenen.

Als Vandemeulebroucke al iets duidelijk maakte dan is het wel dat augustus een slechte maand is om over de herinvoering van de doodstraf te beginnen, naar analogie met Mark Twain die beweerde dat oktober een gevaarlijke maand is om te beleggen op de beurs, minstens zo gevaarlijk als alle overige maanden.

De zomermaanden zijn overigens ook ongeschikt voor de lancering van de voorstellen die N-VA-voorzitter Bart De Wever formuleerde. Als Antwerps burgemeester, en dus chef van de politie van de havenmetropool, komt De Wever tot de vaststelling dat een betere bewapening van het democratische bestuur noodzakelijk is. Hij nam daarbij een voorbeeld aan de Amerikaanse Patriot Act, die door het Huis van Afgevaardigden werd gestemd luttele weken na de terreuraanvallen van 9/11. Die moest de oorlog tegen de terreur van een wettelijk harnas voorzien. President Barack Obama heeft naderhand onderdelen van die wet verlengd om de Amerikaanse inlichtingendiensten toe te laten verdachten af te luisteren en te volgen en hun financiële besognes uit te pluizen. De Wever wil echter nog verder gaan en sympathiebetuigingen voor Islamitische Staat verbieden, de financiering van moskeeën herbekijken en teruggekeerde Syriëstrijders laten opsluiten.

Gewapende democratie

Uiteraard hebben de recente verklaringen van De Wever electorale objectieven. Een kiescampagne begint immers daags na de vorige, en de campagnes voor de komende gemeenteraadsverkiezingen liggen nu al op de tekentafels van de partijen. Maar los daarvan, lijken de maatregelen die De Wever voorstaat veel potiger dan ze in werkelijkheid zijn. Want in het zog van de voorzorgen die de Verenigde Staten al in 2001 namen, hebben hun bondgenoten in West-Europa hun wetgeving aangepast, overigens onder nauwelijks verholen Amerikaanse druk. De opgevoerde beveiliging van de Belgische havens was er één van.

De democratie draagt een totalitaire bacil in zich. Er is niet veel nodig om die te laten woekeren.

Daarom ook werd de wet van 4 februari 2010 op de Bijzondere Inlichtingenmethoden, de zogenaamde BIM-wet, door de Kamer van Volksvertegenwoordigers gesluisd. Zonder noemenswaardige bedenkingen van de volksvertegenwoordiging. Die wet geeft nochtans de staatsveiligheid en de militaire inlichtingendienst verregaande onderzoeksmogelijkheden. In bijzondere omstandigheden als de veiligheid van de staat in gevaar is - dreigingsniveau 3 of 4 is daar de weergave van - mogen de inlichtingendiensten in samenspraak met de controlecommissie of met de bevoegde minister woningen van terreurverdachten doorzoeken, zelfs al zijn die afwezig, computers hacken, bankrekeningen controleren, telefoongesprekken afluisteren, zelfs nepbedrijven opzetten. Verdachte moskeeën en teruggekeerde Syriëstrijders kunnen op deze manier worden aangepakt.

Bovendien is onmiddellijke aanhouding altijd mogelijk als het gerecht beschikt over ernstige aanwijzingen dat die Syriëstrijders zich schuldig maakten aan criminele activiteiten of misdaden tegen de menselijkheid. Wordt met sympathiebetuigingen bedoeld dat er voor IS, waarmee België feitelijk in oorlog is, wordt geronseld om in Syrië te gaan vechten of om in eigen land aanslagen te plegen? Dan is het strafwetboek daar perfect op ingesteld. Het volstaat de bestaande wetten toe te passen. De Wevers partijgenoot en Asiel- en Migratieminister Theo Francken illustreerde eerder deze week de mogelijkheden van de wetgeving met de uitwijzing van een recordaantal criminele illegalen, waarbij hij Justitieminister Koen Geens dankte voor de wettelijke ondersteuning.

Het opmerkelijke aan de voorstellen van Bart De Wever is niet de inhoud ervan. In Frankrijk werken de socialistische president François Hollande en de regering van premier Manuel Valls eveneens aan een verstevigde wapenuitrusting voor de democratie. Daarbij praat de regering zelfs over de noodzakelijke hervorming van de Franse islamitische instellingen. Dat laatste is een opmerkelijke ingreep voor de Franse republiek die beweert chemisch vrij te zijn van elke religieuze besmetting.

Het bijzondere aan de voorstellen van De Wever is dat ze uitgerekend van hem komen. Ooit outte de N-VA-voorzitter zich als een conservatief, die zijn Edmund Burke kende. Maar zo te horen heeft de machtsuitoefening hem op andere, progressievere sporen gebracht.

Nogal wat politici staan, zeker als ze aan het bewind zijn, ‘s ochtends op met de gedachte: wat zal ik nu eens realiseren of wat verwachten de kiezers van mij? Dat heeft soms nare gevolgen, zeker als de publieke opinie in grote beroering verkeert. Zo jutte de Dutroux-affaire politici op om wild te gaan sleutelen aan de wet op de in voorlopige vrijheidstelling, een juridisch juweel van de hand van de grote Justitieminister Jules Le Jeune. Want het wraaklustige publiek eiste dat. Terwijl niet de wet het probleem-Dutroux veroorzaakte, maar de nonchalante uitvoering ervan door toenmalig Justitieminister Melchior Wathelet.

De democratie is niet alleen het systeem waarbinnen bestuurders worden gekozen en de regering haar taak verricht onder de controle van de verkozen volksvertegenwoordiging. Democratie is een manier van leven, die binnen de rechtstaat de grootst mogelijke individuele vrijheid verzekert en die elke burger de grootst mogelijke sociale mobiliteit biedt. Het belang van dat laatste werd onlangs in De Tijd onderstreept door Koen Schoors. Een beetje conservatief wacht zich wel om nieuwe wetten te bedenken die de regering de kans geven haar macht te misbruiken – een neiging die alle regeringen gaandeweg vertonen.

Een heer van conservatieve gezindte zal zich hoeden voor witte ridders en voor drakenslachters die op krachtige wijze de samenleving van haar ondergang willen redden. Zeker in de huidige omstandigheden, waarbij een terreurorganisatie die geen duidelijke eisen stelt, tenzij de bekering van de hele wereldbevolking tot de islam, een golf van argwaan ontketent. Precies die argwaan zet ertoe aan om wetten te bedenken tégen minderheidsgroepen. Het is overigens opmerkelijk hoe snel sommige politici, die beweren de Verlichting en de mensenrechten te dienen, bereid zijn die Verlichting uit te draaien en rechten in te perken voor burgers die het met hen oneens zijn.

De democratie draagt in zich een totalitaire bacil. Er is echt niet veel nodig om die de laten woekeren.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.