Een tip voor de openbare omroep

Donderdag werden nogal wat fakkeltochten georganiseerd en lekkere sobere maaltijden gegeten. 17 oktober is dan ook de internationale dag voor de uitroeiing van armoede. Ik heb donderdag ook mijn steentje bijgedragen om armoede uit de gemeente, het land en de wereld te helpen door een lezing te geven over beleggen. U kent ons pleidooi: de gevaarlijke mix van nulrente, inflatie en andere aanslagen op het vermogen zal de armoede ook bij ons doen toenemen.

U wilt niet weten hoeveel landgenoten in de herfst of de winter van hun leven geplaagd worden door het onvermogen om rond te komen. Dat uw kinderen ruziën omdat ze moeten bijleggen voor de rusthuisfactuur van pa of ma is het laatste wat u wilt. Daar zou niemand van mogen wakker liggen. En toch. De armoede neemt toe bij mensen van wie je het nooit zou verwachten: gepensioneerde zelfstandigen, arbeiders en bedienden die hun hele leven gewerkt en gespaard hebben, nooit te kwistig waren met geld, soms zelfs een eigen huis bezitten dat afbetaald is en uiteindelijk toch nog in geldnood komen. De oorzaak? Het taboe dat mensen verhindert om over geld te spreken of zelfs al om erover na te denken, het gebrek aan financiële educatie en de onredelijke angst die mensen tegenhoudt om hun centen verstandig te beleggen.

Het zou allemaal niet zo erg zijn als onze overheid erin zou slagen de tekorten voor haar rekening te nemen. Maar de overheden van dit land komen nu al niet rond. De Nationale Bank mag dan wel beweren dat onze staatsschuld in procenten daalt, in centen blijft die stijgen. De voormalige topbankier Jan Longeval schreef ruim twee jaar geleden al in deze krant dat onze overheidsschuld groot is, maar dat de impliciete staatsschuld van België, de schuld die rekening houdt met de pensioenverplichting, wellicht minstens vier keer zo groot is. Die financiële situatie maakt van de overheid geen partner die blindelings te vertrouwen is.

Best zelf in een appeltje voor de dorst voorzien dus. Omdat het moet. Van de overheid verwacht je maatregelen om de pensioenopbouw te promoten. Maar die zijn er nauwelijks. Initiatieven om beleggers zwaarder te belasten zijn dan weer legio: een hogere beurstaks, de hogere roerende voorheffing, een afgevoerde speculatietaks en een nog af te voeren effectentaks. Het verlies van die laatste taks en het begrotingstekort doen toekomstige regeringspartijen allicht praten over nog meer nieuwe belastingen.

De gevaarlijke mix van nulrente, inflatie en andere aanslagen op het vermogen zal de armoede ook bij ons doen toenemen.

Liggen ongetwijfeld op tafel: de meerwaardebelasting en de vermogensbelasting. De burger zal dat misschien nog slikken ook omdat hij er onterecht van uitgaat dat die belastingen toch alleen ‘de rijken’ treffen. Maar die gedachte is al even fout als de veronderstelling dat een hoog overheidsbeslag (54,1% inmiddels) de beste garantie biedt voor een zorgeloze toekomst.

Wordt het niet hoog tijd voor iets helemaal anders, zoals een initiatief dat er mensen toe aanspoort om hun centen verstandig te beleggen? De media belichten doorgaans vooral de negatieve kant van de beurs.

Als de openbare omroep nu eens een programma zou maken over mensen die niet beleggen en dat gezamenlijk leren. Breng een politicus, een huisvrouw, een leraar en een journalist samen en laat hen stap voor stap de financiële wereld verkennen. Dat zal geen saaie tv opleveren, maar een programma met hoge amusementswaarde en een nog hogere educatieve waarde. Aan zo’n programma zou ik als belastingbetaler heel graag meebetalen. Het zou ons iets dichter brengen bij een ideale wereld waarin vergrijzing een zegen is en helemaal geen last.

Lees verder

Tijd Connect