Een worstje voor de democratie

Professor management aan de University of New South Wales in Sydney

Zaterdag maakte ik mijn eerste Australische verkiezingen mee. Het werd een onverwacht feest van de democratie.

Wetten zijn net worstjes: je kan beter niet weten hoe ze worden gemaakt. Met die dooddoener verontschuldigen politici zich voor gênante taferelen in het parlement. In Australië heeft men van de worstjes een democratisch feest gemaakt.

Australische politiek kan je het best omschrijven als het bastaardkind van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Australië erfde de democratische principes van de Britten, maar mist Brits flegma en humor. De agressieve en commerciële stijl oogt Amerikaans, maar mist de Amerikaanse professionaliteit en showmanship. Het meest beklijvende moment van de voorbije campagne was uittredend eerste minister Scott Morrison die struikelend op een voetbalveld een kind het hospitaal in tackelt. I rest my case.

Als de frustratie over politieke verlamming, populisme of klimaatscepticisme overkookt, staan nieuwe mensen op die hun verantwoordelijkheid nemen.

Terug naar de worstjes! U moet weten, ik ben al mijn hele leven fan van de traditionele braadworst in een broodje. Wat collega Stijn Baert voor de biefstuk-friet doet, kan ik doen voor het worstje. Er is geen marktkraam, voetbalwedstrijd of kermiskoers waar ik de worstjes niet heb geproefd en gekeurd (één tip: de zaterdagmarkt in Veurne). U kunt zich mijn blijdschap voorstellen toen ik leerde dat aan elk Australisch stemhokje worstjes worden gebakken. Wie gestemd heeft, post op social media niet zijn stemformulier, maar een foto van zijn bbq-worstje. ‘Democracy sausage’ was in 2016 woord van het jaar.

Twee politici uit Sydney domineerden het debat: in de rechterhoek hadden we de Liberals van Scott Morrison, beter bekend als ScoMo of Scotty van Marketing. In de linkerhoek de sociaaldemocraten van Labor met als leider Anthony Albanese, uit te spreken als Albaniezie, zoals in zijn nieuwe koosnaam ‘Take it Easy, Albanese’.

ScoMo is bezwaarlijk liberaal te noemen. Hij is een religieuze fundamentalist, klimaatontkenner en politieke vriend van Donald Trump. Ooit zong hij in het parlement de lofzang van de koolmijnen met een stuk steenkool in de hand. De bosbranden van 2019 maakte hij mee van op een terras in Hawaï. Toen corona losbarstte, werden grote events nog even toegelaten zodat hij alsnog kon deelnemen aan een massaal religieus bidfeest.

Afgevallen

Een vrouwelijke parlementaire medewerker werd in het parlementsgebouw verkracht, maar ScoMo’s naam was haas. Cultuuroorlog, denigrerende uitspraken tegenover vrouwen, een aanval op migranten (zoals ikzelf er een ben) en universiteiten, u begrijpt dat ik geen fan ben. Dat wil niet zeggen dat ik stond te springen voor Albanese. Zijn opmerkelijkste wapenfeit was dat hij 20 kilogram was afgevallen om de campagne in te zetten. Op zijn eerste persconferentie kende hij de werkloosheidscijfers niet.

De sterrenrol was weggelegd voor een nieuwe groep onafhankelijken. In de suburbs rond de grote steden kwamen enkele (hoofdzakelijk) vrouwelijke onafhankelijken op. Ze vormen samen geen partij, maar hadden als kenmerk dat ze genoeg hadden van het machogedrag en klimaatscepticisme van het old boys network rond ScoMo. Hun kleur is ‘teal’ - het blauw van de Liberals met groen voor het klimaat.

De politieke aardverschuiving gebeurde in Australië omdat vooral vrouwen opstonden en aangaven: ‘Genoeg!’

Hun felle campagne gaf zaterdag de genadeslag. De conservatieve Liberals werden weggeblazen. Als alle stemmen geteld zijn, neemt Labor wellicht een meerderheid. De groenen gaan erop vooruit. Van de 14 zetels die veranderen, werden er 12 ingenomen door vrouwen.

Eén dag na de verkiezing zat de nieuwe regeringsleider Albanese al op het vliegtuig voor een internationale top met Joe Biden. Penny Wong is de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken. Ze is de eerste openlijk lesbische vrouw in het parlement, maar daar wordt hier niet over gesproken. Alle aandacht gaat naar het feit dat ze in Azië geboren is, en dat eindelijk een vrouw met Aziatische roots deze cruciale rol krijgt. Geen getreuzel hier met de regeringsvorming.

Australië is niet vergelijkbaar met Europa. Toch hoop ik op deze lessen: we moeten niet doemdenken. Als de frustratie over politieke verlamming, populisme of klimaatscepticisme overkookt, staan nieuwe mensen op die hun verantwoordelijkheid nemen. De politieke aardverschuiving gebeurde in Australië omdat vooral vrouwen opstonden en aangaven: ‘Genoeg!’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud