Eerst weer groei, dan saneren

Volgens de Nationale Bank klimt het begrotingstekort dit jaar naar 10,6 procent van het bbp. ©Photo News

De tweewekelijkse grafiekrubriek van Bart Van Craeynest

Volgens de Nationale Bank (NBB) klimt het begrotingstekort dit jaar naar 10,6 procent van het bruto binnenlands product en de overheidsschuld naar 120 procent. Dat leidde al tot straffe verklaringen over onhoudbare schuldenbergen of bijna failliete overheden. De realiteit is veel genuanceerder. Onze overheidsschuld is hoog maar niet onhoudbaar. Onze overheden gaan niet failliet, maar staan voor langdurige budgettaire inspanningen.

De dynamiek van de overheidsschuld wordt bepaald door de gemiddelde rente op die schuld, de nominale economische groei (dus inclusief inflatie) en het primaire begrotingssaldo (dus exclusief rentelasten). Een hogere rente duwt de schuldgraad hoger, een hogere groei en een beter begrotingssaldo duwen die lager.

Als de gemiddelde rente hoger is dan de nominale groei, is er een reƫel gevaar voor een rentesneeuwbal. Omgekeerd: als de groei hoger ligt dan de rente, zal de schuld automatisch afnemen als het primair tekort binnen de perken blijft.

©Mediafin

Van 1980 tot 2015 zaten we overwegend in de eerste situatie. Sinds 2015 zitten we in de veel gunstiger tweede situatie. Dat blijft ook de komende jaren zo. Met de huidige economische vooruitzichten en de beloftes van de Europese Centrale Bank is de rente allicht nog jaren heel laag. Dat betekent niet dat onze budgettaire uitdagingen vanzelf verdwijnen en we zomaar geld kunnen rondstrooien voor onzinnige ideetjes ('gratis' treintickets iemand?).

Om onze overheidsfinanciƫn weer op orde te krijgen, moeten we vooral zo snel mogelijk de economische groei structureel opkrikken. Dat moet de absolute prioriteit zijn en vergt productieve overheidsinvesteringen en structurele hervormingen.

Na de crisis moet het begrotingstekort afgebouwd worden. Met het economische herstel neemt dat tekort volgend jaar sowieso af. Maar volgens de NBB blijft er toch een primair tekort van 4,2 procent van het bbp. Daarbovenop komen de bijkomende vergrijzingsuitgaven (3,4% van het bbp tegen 2040 volgens de Studiecommissie voor de Vergrijzing). Dat impliceert op termijn een budgettaire uitdaging van 7,6 procent van het bbp, zowat 34 miljard.

Onze overheden zijn nog lang niet failliet, maar staan na deze crisis wel voor een aanzienlijke budgettaire uitdaging. Maar die was er ook al voor de crisis.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud