Etiketten plakken en uitsluiten

Wie echt overtuigd is van de waarde van zijn/haar maatschappijbeeld moet geen schrik hebben van andere meningen.

De videoboodschap van Sihame El Kaouakibi (Open VLD), waarin het Vlaams Parlementslid het dagelijkse seksisme en racisme aanklaagde waar vrouwen nog altijd mee te maken krijgen, was ontluisterend in zijn herkenbaarheid. Elke vrouw, zeker als ze een moslima is of een kleurtje heeft, die het waagt haar hoofd boven het maaiveld te steken kan een avond vullen met zulke 'oorlogsverhalen'.

Ook ontluisterend is het taalgebruik op sociale media: gleuf, aandachtshoer, dikke trut, zandbakneger... De gortige scheldwoorden die naar haar hoofd worden geslingerd, sluiten elke dialoog uit.

Ik heb het zelf meegemaakt. Toen ik 15 jaar geleden undercover ging in Molenbeek, nog voor sociale media, kreeg ik tonnen bagger over me heen. Je wordt herleid tot een karikatuur van je eigenheid en maakt dus niet langer deel uit van 'hun' samenleving. Dat ontslaat hen van elke interesse, oprecht of geveinsd, in wat je te vertellen hebt. Uitsluiting tot in de kern. Een radicalisering van het vrije woord.

Zulke uitsluitingsmechanismen beperken zich niet tot de (extreem)rechtse onderbuik. Dries Van Langenhove, onafhankelijk Kamerlid voor het Vlaams Belang, zette zijn eerste politieke stappen nadat een lezing van Theo Francken (N-VA), toen staatssecretaris, aan de Vrije Universiteit Brussel in 2017 werd verhinderd door wat we onverdraagzaam links noemen.

Nazi, fascist, dom rechts... Ook dat zijn zware termen waarmee een deel van de bevolking op voorhand van de dialoog wordt uitgesloten. Niet wegens hun kleur, afkomst of religie, maar omdat ze niet meegaan in wat ze het 'opgelegde succesverhaal van de multiculti' noemen.

Iedereen met een andere mening als gesprekspartner weggommen, is eenvoudig.

Iedereen met een andere mening weggommen als gesprekspartner is eenvoudig. Je plakt een extremistisch of beledigend etiket op hen en duwt ze in het hokje van de 'onverbeterlijken', met wie geen land is te bezeilen. Voor wie elke dialoog of nuancering bij voorbaat verloren moeite is.

Maar wat rest er dan? Vrolijk ronddartelen in onze eigenste bubbel op sociale media en in de buitenwereld? Alleen omgaan met gelijkgestemden?

Elk maatschappelijk debat verzandt dan in muggenzifterij over details in aanpak en visie. Meningsverschillen worden dan volgens het bekende recept van Twitter, Facebook en andere toeterkanalen opgeblazen tot enorme proporties. Je kan zo blijven uitsluiten tot iedereen opgesloten zit in zijn/haar individuele wereldbeeld, zonder enige bewegingsruimte en met alleen nog jezelf om mee in debat te gaan. De 'ikkigheid' ten top.

Uiteraard zijn er meningen en uitspraken die niet door de beugel kunnen, maar daarvoor bestaan wetten, zoals die over racisme, antisemitisme en seksisme. Dat justitieel kader mag nog worden uitgebreid, strenger gemaakt en strikter toegepast. Het gaat tenslotte om online geweld, ook al is het 'maar' verbaal. Woorden zijn wapens.

Wat niet wil zeggen dat iedereen die aan de juiste kant van de wet blijft zonder tegenkanting zijn/haar boodschap kan verkondigen. Stevige kritiek is en blijft nodig. Maar de vrijheid om ze te poneren is fundamenteel.

Wie echt overtuigd is van de waarde van zijn/haar maatschappijbeeld moet geen schrik hebben van andere meningen. In plaats van ze te willen verbieden, saboteren of monddood maken moet je tegengestelde ideeën juist toejuichen. Hen bekampen stelt de eigen visie in vraag en scherpt de eigen kennis aan. Of die ideeën komen van een Marokkaans-Belgische uit Boom of een Vlaming uit Lubbeek mag geen verschil maken.

.

Lees verder

Gesponsorde inhoud