Extremisme is het nieuwe normaal

Hind Fraihi

Haatberichten op sociale media getuigen van opgekropte fustrasties.

De Ethiopisch-Nederlandse columniste Seada Nourhussen stopte afgelopen week met haar wekelijkse bijdrage in de Nederlandse krant Trouw. De directe aanleiding is de stroom racistische haatboodschappen en bedreigingen aan haar adres en het feit dat ze zich door haar redactie te weinig gesteund voelt. ‘Dan eindig je alleen als clickbait, oftewel aas. En dat kan nooit lang duren want aas wordt opgegeten’, schrijft ze daarover in het online magazine OneWorld.

Nourhussen is niet de enige zwarte columniste die met de regelmaat van de klok in een racistische storm terechtkomt. Haar collega NRC-columniste Clarice Gargard deed in diezelfde week aangifte bij de politie. Na het plaatsen van een filmpje over een betoging tegen Zwarte Piet ontving ze bijna 8.000 reacties, waarvan het merendeel bedreigingen of racistische en seksistische beledigingen.

‘De haatberichten kwamen niet van schreeuwende hooligans maar van ogenschijnlijk keurige Nederlanders, die vrolijk met gezin op de foto stonden. De reacties varieerden van het welbekende ‘ga terug naar je eigen land’ over ‘zwartjoekel’ en ‘ooit word je door de verkeerde op straat in je kont geneukt’ tot ‘AK-47 erover heen jagen”, schrijft ze.

Nu kunnen zowat alle columnisten een onwelriekende bloemlezing aan scheldpartijen en bedreigingen van misnoegde lezers voorleggen. Dat hoort nu eenmaal bij de extreme nabijheid en het wegvallen van elke schroom die inherent zijn aan de sociale media. Maar zodra de auteur een vreemde afkomst heeft of een andere religie aanhangt, lijkt elke rem weg te vallen. Elke zin voor nuance of wederzijds begrip verdampt en maakt plaats voor extreme reacties uit rechtse hoek.

Het extremisme is schijnbaar het nieuwe normaal geworden. De schuimbekkende woede komt niet alleen maar van ‘marginalen’ die zich hullen in bomberjacks en tatoeages uit nostalgie naar een fout verleden. Rechts extremistisch gedachtegoed appelleert ook aan fils à papa’s, strak in het pak, die de harde kern vormen van identitaire bewegingen zoals Schild & Vrienden. Zelfs de keurige burgervader lijkt een heleboel opgekropte frustraties te moeten ventileren omdat zijn normen en waarden worden bedreigd.

Wat ligt aan de bron van dergelijk venijn? Boosheid lijkt me. Woede om een afbrokkelend wereldbeeld.

Wat ligt aan de bron van dergelijk venijn? Boosheid lijkt me. Woede om een afbrokkelend wereldbeeld. Een deel van de blanke samenleving heeft zich in zijn (latente) racisme lang geruggensteund geweten door de instituties. In de jaren 70 was het perfect normaal bordjes met ‘verboden voor Noord-Afrikanen’ op te hangen in een horecazaak. De tweede en derde generaties ‘allochtonen’ werden dan weer afgeleid naar het beroeps- en buitengewoon onderwijs, louter op basis van naam. Zuhal Demir en Meyrem Almaci zijn zeker geen alleenstaande gevallen. En het is nog altijd wachten op deftige praktijktests om discriminatie tegen te gaan op bijvoorbeeld de huurmarkt.

Maar ondertussen staan al een aantal wetten in de weg van de ergste discriminaties. Daardoor brokkelt voor velen de extra voorsprong van het zogenaamde witte privilege stilaan af en worden ze teruggeworpen op zichzelf. Dat uit zich vaak in een woede tegen de mondigsten uit de ‘andere gemeenschap’.

Het gevolg is dat kleurlingen en moslims zich terugplooien in de eigen identiteit. Een segregatie in de maatschappij, waar elke groep eigen media en waarheden heeft en waar alleen nog voor eigen publiek wordt gepreekt. In dergelijke bubbels doemt dan al snel het spook van racisme als counternarrative op. Of het gevaar van media met een agenda.

Schrijfster Evelyn Beatrice vatte de filosofie van Voltaire ooit samen met de kernachtige zin: ‘Ik ben het niet eens met wat je zegt, maar ik zal het recht om het te zeggen tot de dood toe verdedigen.’ De vrijdenker zou in deze tijd allicht een uitzondering hebben gemaakt voor het gratuit verspreiden van racisme, bedreigingen en seksisme.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content