Fabeltjesland

Beren en stieren bevolken al lang de beurzenfauna. Sinds jaar en dag staat de stier voor een stijgende markt en de beer voor een dalende beurs.

Het beeld van de briesende stier in Wall Street is al ontelbare keren gefotografeerd, en staat niet alleen symbool voor de beurs, maar zelfs voor het kapitalisme. Geen betere illustratie van de veranderingen in de wereld dan te bedenken dat een replica - maar dan wel een grotere - van de briesende stier werd besteld… door de beurs van Sjanghai. Uiteindelijk werd geen grotere stier afgeleverd, maar wel een gespierdere.

Beurzenland telt nog andere veel voorkomende diersoorten. Zo zijn er de schapen. Zij zijn talrijk aanwezig en draven enthousiast achter de leiders aan, eerst gezapig maar dan met steeds snellere vaart. De slimste schapen hebben de race gestart en blijven vooraan lopen. Na een helse tocht in een daverende vaart naar boven zien ze de afgrond naderen en zwenken op het allerlaatste ogenblik scherp af naar links of rechts. De kudde achter hen heeft dit manoeuvre te laat gezien, en stort dus roemloos naar beneden.

Ze worden meewarig nagekeken door de eerste, slimme schapen, waarvan nadien blijkt dat ze geen schapen waren, zelfs geen wolven in schaapsvacht, maar wel in schapen verklede sprinkhanen. Die werden enkele jaren geleden beroemd, toen in Duitsland de hedge funds vergeleken werden met ‘a swarm of locusts falling on a company and devouring all they can’.

Hun naam - hedge funds - lijkt te wijzen op een voorzichtig beleid met voortdurend ingedekte posities. Maar in de praktijk beleggen ze niet alleen met eigen middelen, maar ook met aanzienlijk geleende bedragen. Ze nemen ook grote posities in, zowel à la hausse - zoals beleggers traditioneel doen- als à la baisse - en het is vooral daarom dat ze beducht zijn. Waarom het zoveel erger zou zijn een kudde schapen in donderende vaart naar beneden te leiden tot ze met hun kop tegen de muur botsen dan ze met razende snelheid naar boven te leiden tot ze in de afgrond storten, ontsnapt mij. Toch zijn vooral de ‘short’-posities een stevige doorn in het oog van de publieke opinie en het beleid.

Hoewel er eensgezindheid is over het feit dat hedge funds onschuldig waren in het veroorzaken van de financiële crisis, maken de Europese en nationale overheden zich op hen aan rapporteringsverplichtingen en enige vorm van regulering te onderwerpen. Hun ophefmakende aanvallen op ondernemingen, gevoerd via beurstransacties, maar ook via in de pers geuite kritiek op bestuur en management, en hun vermogen zelfs wisselkoersen en overheidsobligatiemarkten scherp te doen bewegen, heeft ze weinig populair gemaakt. Daarbij komt dat de beheerders van dergelijke fondsen astronomische vergoedingen ontvangen bij goede beleggingsresultaten terwijl ze als het tegenvalt slechts in geringe mate delen in het leed van de beleggers. Als hun fondsen echt slecht presteren, doeken ze die gewoon op, laten de beleggers bloeden en starten vrolijk een nieuw fonds op.

De hefboomfondsen verdedigen zich fel tegen de reguleringsplannen en dreigen met uitwijking buiten Europa. Zijn de regelgevers, die er nog niet in geslaagd zijn de ware veroorzakers van de financiële crisis een strenger, efficiënter en coherenter Europees toezicht op te leggen, nu overijverig? Over de gelegde prioriteiten kan men discussiëren. Ook mogen alle hedge funds niet over dezelfde kam geschoren worden en zijn ze niet allemaal de vraatzuchtige sprinkhanen waarvoor ze versleten worden. Maar het is niet omdat ze ditmaal onschuldig waren, dat ze nooit een crisis hebben veroorzaakt (denk aan de schok toen het hefboomfonds LTCM in 1998 over de kop ging) of in de toekomst nooit een crisis met systeemimpact kunnen veroorzaken. Ze gaan immers om met ontzaglijk grote bedragen en zijn nauw verweven met de banken die hun omvangrijke leningen verstrekken. Dat maakt hen meteen een belangrijke schakel in de verwevenheid van het financiële systeem.

Maar goed dus dat de regelgevers niet meer geloven in het fabeltje van de eeuwige onschuld.

Anne VLEMINCKX is financieel experte.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud