Gemaskerd bal?

©rv

‘Wij hebben acht jaar in de oppositie gezeten. Daar moesten we absoluut uit geraken, want twaalf jaar op de oppositiebanken is dodelijk voor een partij. Vandaar ons gespierde programma en de klemtoon op de staatshervorming.’

Door Bart Maddens, politicoloog aan de KU Leuven

Aan het woord is Mark Eyskens, die (in Humo van 12 januari 2010) antwoordt op de vraag waarom CD&V in 2007 zo radicaal-Vlaams uit de hoek kwam. Eyskens suggereert hier dat CD&V zich om louter strategische redenen Vlaamsgezinder voordeed. Om de verkiezingen te winnen en de macht te heroveren drukte de partij wat harder op de communautaire gaspedaal - met succes overigens.

Het doet denken aan de bekende oneliner van de Amerikaanse econoom Anthony Downs: ‘Parties formulate policies in order to win elections, rather than win elections in order to formulate policies.’ Partijen formuleren beleidsvoorstellen om verkiezingen te winnen, eerder dan dat ze verkiezingen willen winnen om hun beleidsvoorstellen te realiseren. Een verkiezingsprogramma dient om de verkiezingen te winnen. Met ideologie of overtuiging heeft dat weinig te maken. ‘Aanbodpartijen’ bestaan niet. Net zoals bedrijven veranderen partijen hun aanbod in functie van de vraag. Zelfs de PVDA heeft de communistische dogma’s overboord gegooid om de kiezer te behagen.

Maar misschien doen de partijen zich tijdens de campagne anders voor dan ze in werkelijkheid zijn. Politicologen maken soms een onderscheid tussen de ‘strategic position’ van een partij (wat vertelt de partij aan de kiezer?) en de ‘sincere position’ (wat wil de partij echt?). In werkelijkheid heeft de strategische profilering minstens op termijn ook een impact op de echte positie, zeg maar het DNA van de partij. CD&V mag zich in 2007 dan om louter strategische redenen een radicaal-Vlaams profiel hebben aangemeten, de partij is als gevolg daarvan ook écht Vlaamsgezinder geworden. Mocht dat niet het geval geweest zijn, dan zouden de regeringsvormingen van 2007 en 2010 nooit zo lang hebben geduurd.

En hoe zit het dan met de N-VA? Waar de tegenstanders van de partij voor waarschuwen, is net hetzelfde als waar de radicale Vlaams-nationalisten op hopen: misschien is de belofte om snel een economische herstelregering op de been te brengen enkel een strategische positie, bedoeld om de verkiezingen te winnen en de partij incontournable te maken. Als het zover is, zal de partij terugvallen op haar échte positie en zal de ware nationalistische aard de kop opsteken.

Maar anderzijds, heeft de toevloed van liberale militanten en kandidaten de échte positie van de partij niet gewijzigd? Zullen die nieuwkomers toelaten dat een zegevierende N-VA op 26 mei toch weer de communautaire kaart trekt en voorrang geeft aan de staatshervorming? Dat economische herstelbeleid, was dat dan maar om te lachen?

Als de N-VA op 25 mei niet mathematisch incontournable wordt, zullen we het antwoord op die vraag nooit kennen. Want dan zal de partij gewoonweg niet over de nodige macht beschikken om een confederale staatshervorming te realiseren. Interessant wordt het pas als de partij wél incontournable wordt en de hefboom in handen krijgt om de communautaire forcing te voeren, desnoods buiten de grondwet om. Wat wordt het dan: staatshervorming of een economisch herstelbeleid? Misschien is er maar één iemand die het antwoord nu al kent.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud