Germany first, eurozone second

Hoofdeconoom ING Duitsland

Europese federalisten die hopen dat de Duitse verkiezingen meer integratie van de monetaire unie zullen brengen, bergen die hoop beter op.

Op zondagavond heb je op de Duitse publieke omroep altijd twee opties om het weekend uit te luiden. Of je kijkt naar 'Tatort' met een beetje spanning, maar uiteindelijk wordt de dader altijd gepakt, of je begeeft je naar een beetje hartzeer met mierzoete verfilmingen van Rosamunde Pilchers boeken. In totaal zitten soms wel 20 miljoen Duitsers op zondag voor de buis. Hoe kan een land met zo’n hang naar vaste programmering klaar zijn voor een onzekere toekomst met structurele hervormingen en economische veranderingen?

Het lijkt er sterk op dat de volgende Duitse regering, wat haar samenstelling ook wordt, zich vooral zal richten op meer investeringen in het eigen land. Germany first, eurozone second.

Armin Laschet en zijn CDU hebben die huiver voor veranderingen als geen ander begrepen. Deze week presenteerde de CDU als laatste partij haar verkiezingsprogramma. Niet dat veel mensen die programma’s ook echt lezen, maar ze horen er gewoon bij. Dat van het CDU biedt voor elk wat wils en is zo vaag dat je erin kunt lezen wat je behaagt. Het hoofddoel: de CDU-kiezers in de eigen stal houden en zo veel mogelijk stemmers bij de groenen wegjagen. De CDU wil meer investeren, meer doen voor het  klimaat en de lasten verlagen, maar blijft zeer vaag als het gaat over de financiering van al die voornemens.

Konijnentactiek

Maar waarom concreet worden, als dat niet hoeft? De groenen hebben hun val in de peilingen als gevolg van het zelf veroorzaakte mediadebacle rond het opgesmukte cv van boegbeeld Annalena Baerbock nog niet weten te stoppen. Olaf Scholz van de SPD zag zijn waarde vorige week nog verder zakken toen hij op de vraag hoeveel een liter benzine kost geen antwoord had. Waarmee duidelijk werd hoe ver hij van zijn kiezers staat. Armin Laschet lijkt met zijn konijnentactiek best succes te hebben. Afwachten in het holletje tot het gevaar voorbij is. Op dit moment lijkt de kust veilig.

Wat na het lezen van alle verkiezingsprogramma’s opvalt is dat de Europese federalisten, die de hoop koesterden dat de Duitse verkiezingen meer integratie van de monetaire unie brengen, in september alweer geen hoge ogen zullen gooien. De CDU wil zo snel mogelijk terug naar het regime van bezuinigingen, een strakkere toepassing van het Stabiliteitspact en de officiële mogelijkheid van een default- of falingsmechanisme voor eurolanden.

De kans neemt toe dat de volgende Duitse regering terugkeert naar de oude budgettaire lijn.

Gezien de wisselingen in de peilingen neemt de kans toe dat de volgende regering terugkeert naar de oude budgettaire lijn. Hetzij met een coalitie tussen de CDU en de liberale FDP, die op dit moment aan een grote opmars bezig is. Hetzij met een coalitie tussen de CDU en de groenen, waarin de Groenen hun agenda voor meer budgettaire integratie opofferen ten gunste van meer investeringen in eigen land.

Het verkiezingsprogramma was het laatste puzzelstukje van de CDU voor de campagne. Het lijkt er inmiddels sterk op dat de volgende Duitse regering, wat haar samenstelling ook wordt, zich vooral zal richten op meer investeringen in het eigen land. Germany first, eurozone second. De volgende regering zal hervormingen van de euroarchitectuur niet actief bepleiten. Voor Duitsland is er duidelijk de rooskleurige Rosamunde Pilcher, voor de rest van Europa het grimmige 'Tatort'. De enige hoop voor de eurofielen is dat ook 'Tatort' altijd goed eindigt.

Carsten Brzeski

Hoofdeconoom ING Duitsland

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud