Helmut Kohls landschappen bloeien

Hoofdeconoom ING Duitsland

Meer dan een generatie na de profetie van toenmalig bondskanselier Helmut Kohl over bloeiende Oost-Duitse landschappen na de val van de Muur is het zover.

Mijn geliefde voetbalclub redde deze week, na alweer een rampzalig jaar, op het allerlaatste nippertje in de playoff tóch nog haar plaats in de Bundesliga. Het kwakkelende Hertha is al lang niet meer het nummer één in voetballend Berlijn. Oost is in opmars. Niet alleen in het voetbal.

Behalve in het oude West-Berlijn dragen weinig mensen in Duitsland Hertha een warm hart toe. Dat geldt ook voor de beste voetbalclub uit het oosten van het land: RB Leipzig. Leipzig is bij het brede publiek niet echt geliefd. De club werd 13 jaar geleden opgericht door de Oostenrijkse producent van een bekend energiedrankje.

Het succes van het Duitse oosten is geen toeval. Het is het gevolg van een combinatie van factoren, die allemaal tijd nodig hebben om zich te ontvouwen: locatie, wetenschap en jaren investeren.

Zonder traditie, zonder supporters, zonder leden. De sponsor wil geen invloed van leden op het beleid van de club. Deze club maakte de afgelopen tien jaar een ongekende opmars van de vijfde divisie naar de Bundesliga en speelt in de Champions League. Afgelopen weekend wonnen de ‘Rote Bullen’ voor het eerst een grote titel: de Duitse beker. Een succesverhaal.

Niet alleen voetbal schrijft succesverhalen, deels met buitenlandse hulp. Meer dan dertig jaar geleden sprak toenmalig bondskanselier Helmut Kohl, na de val van de Muur, profetische woorden over bloeiende landschappen die in Oost-Duitsland snel zouden ontstaan. Het duurde meer dan een generatie, maar nu begint het hier en daar echt te bloeien. Techgiganten zoals Tesla en Intel hebben hun Duitse en zelfs Europese productieplaatsen in Oost-Duitsland. En dat is nog maar de voorhoede van innovatie. Alle grotere steden in het oosten laten na jaren van uittocht zelfs weer bevolkingsgroei zien, terwijl veel West-Duitse steden krimpen of verarmen.

Het succes van het oosten is geen toeval. Het is het gevolg van een combinatie van factoren, die allemaal tijd nodig hebben om zich te ontvouwen: locatie, wetenschap en jaren investeren.

Kloppend hart

Terwijl in het westen de afgelopen dertig jaar bijna continu werd bezuinigd, is de hele infrastructuur in het oosten compleet vernieuwd. Ook de ligging in het hart van Europa is een voordeel. Het oosten van Duitsland is een belangrijke schakel tussen Oost- en West-Europa. Interessant is dat de Oost-Duitse steden, Berlijn inbegrepen, in de jaren van de Weimarrepubliek en het Keizerrijk al een belangrijk kloppend economisch hart vormden.

Als de nieuwe geopolitieke werkelijkheid het terughalen van productie naar (Oost-)Europa nog meer bevordert, zal Oost-Duitsland nog meer bloeien.

Naast de enorme publieke investeringen, de ligging en de infrastructuur spelen ook wetenschap en onderzoeksinstellingen een belangrijke rol. Oost-Duitsland heeft inmiddels talloze universiteiten en denktanks, vaak met technische vakken. Die innovatiekracht heeft samen met lagere woon- en levenskosten de aantrekkingskracht van Oost-Duitsland de afgelopen jaren sterk verhoogd. Inmiddels komen niet alleen de weggetrokken Oost-Duitsers terug, ook West-Duitsers verhuizen naar het oosten. Als de nieuwe geopolitieke werkelijkheid het terughalen van productie naar (Oost-)Europa nog meer bevordert, zal Oost-Duitsland nog meer bloeien.

Geld kan een voetbalclub groot maken, maar een goed investeringsbeleid en geduld om talent groot te maken zijn nog belangrijker. De goede combinatie van factoren voor het bloeien van Oost-Duitsland doet mij dromen van kansen voor Hertha. Al heb ik weinig geduld.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud