Het geld van anderen

Het gaat niet zo goed met de unicorns. De jongste jaren rezen die magische start-ups als paddenstoelen uit de grond. Maar hun symbolische waardering van 1 miljard dollar - het minimum voor de unicornstatus - is natuurlijk een louter fictief getal. Echte waarde krijgt een unicorn pas als hij de aandelen kan verzilveren in harde cash.

De beste exit voor een unicorn is zonder twijfel een beursgang. Op dat al even legendarische IPO-moment mag een start-up zich als een volwassen bedrijf gaan meten op de beurs. Maar zo’n beursgang geeft ook toegang tot alle kerninformatie van het bedrijf, en dus tot de interne keuken.

©Tom Verbruggen

Het voorbije jaar hadden we een pak interessante IPO’s, maar die leverden niet altijd een even fraai beeld op. Uber is daar helaas een schrijnend voorbeeld van. In mei trok het bedrijf boven de taxi-app naar de beurs met een waardering van ruim 80 miljard dollar. Vijf maanden later schiet daar 30 miljard minder van over. Dat Uber moest toegeven dat het in het tweede kwartaal alleen al een operationeel verlies van meer dan 5 miljard leed, heeft daar zeker geen goed aan gedaan.

Begrijp me niet verkeerd: de dienstverlening, het gebruiksgemak en de efficiëntie van Uber zijn fantastisch. Ik zou niet meer zonder willen of kunnen. Maar uiteindelijk is het wel de bedoeling dat een bedrijf geld verdient. Als unicorn moet je je daar niet te veel zorgen over maken, maar als je naar de beurs wil gaan, wordt het een heel ander verhaal. Lyft, de grote concurrent van Uber, moest dat trouwens ook ondervinden. Sinds zijn beursgang is het de helft minder waard.

Wie weet is de totale afgang van WeWork maar een unicorngriepje, maar het zou ook kunnen dat de unicornobsessie met groei definitief einde verhaal is.

Een unicorn heeft namelijk een geheim wapen: OPM, Other People’s Money. In de race om de eerste en de grootste te worden telt maar één ding: groei. ‘Winst’ is een vies woord. Zelfs het gebruik van de term ‘winstgevendheid’ wordt beschouwd als een teken van zwakte. Om zo’n groei te blijven voeden is heel veel geld nodig, en dat komt van investeerders die blijven geloven dat als je de grootste wordt, je uiteindelijk ook zal renderen. Unicorns slokken andermans geld op als een stofzuiger.

Maar ga je naar een exit op de beurs, dan gelden andere regels. De techreuzen van het eerste uur weten bijzonder goed hoe je geld moet verdienen. Google, Facebook, Microsoft en Apple zijn eigenlijk nooit unicorns geweest: begonnen met bijzonder weinig risicokapitaal en heel snel heel veel geld verdiend. Google draait na twintig jaar meer dan 100 miljard dollar omzet en maakt gigantische winsten. Dan kan je je prima handhaven op de beurs.

Deksel

Nu krijgen enkele unicorns het deksel op de neus. Het absolute drama van de voorbije weken is de afgang van de megahype WeWork. Dat coworkingbedrijf verhuurt overal ter wereld bijzonder mooie, leuke en inspirerende werkplekken aan bedrijven en start-ups. WeWork wilde absoluut de grootste en meest zichtbare coworkingspace ter wereld worden. Dat is ook gelukt, maar met heel veel OPM. Het Softbank Vision Fund, met zijn 100 miljard dollar het grootste risicofonds ter wereld, heeft liefst 7 miljard in WeWork gestoken. Het hoopte om daar een mooie meerwaarde op te boeken bij de beursgang, maar die is vorige week afgeblazen.

WeWork is een symbooldossier geworden voor de unicorns, en een bijzonder pijnlijk.

WeWork is een symbooldossier geworden voor de unicorns, en een bijzonder pijnlijk. De investeerders hebben het bedrijf heel sterk opgejaagd om te groeien. Begin dit jaar had het nog een waardering van 47 miljard dollar, maar toen de roadshow voor investeerders een bijzonder kille ontvangst kreeg, ging het snel bergaf. Vorige week werd oprichter en CEO Adam Neumann aan de kant geschoven en daalde de waardering naar 12 miljard. Nu is er zelfs sprake van het ontslag van meer dan 5.000 werknemers. Door gebrek aan OPM kan het bedrijf zelfs regelrecht op een faillissement afstevenen.

Het kan verkeren. Dat Neumann vlak voor de afgang nog snel 750 miljoen dollar cashte, zet heel veel kwaad bloed. Pijnlijk.

Misschien is dit wel een teken aan de wand dat we in een ander tijdperk zijn beland. Wie weet is dit maar een unicorngriepje, maar het zou ook kunnen dat de unicornobsessie met groei definitief einde verhaal is. OPM is bijzonder leuk - en verslavend - maar misschien worden oldschoolconcepten als ‘winst’ en ‘positieve cashflow’ beter weer van onder het stof gehaald.

Lees verder

Tijd Connect