HET, IK & WIJ

©Dieter Telemans

Het is onwaarschijnlijk dat u morgen stemt op basis van wat partijen u beloven te doen met hun administraties. Overheidskenner Guy Tegenbos kon na grondige lezing van de partijprogramma’s alleen vaststellen dat iedereen efficiënte overheidsdiensten wenst, dat het aantal ambtenaren moet verminderen en dat lineair moet worden bespaard.

Er gaat haast geen dag voorbij of er komt een organisatie onze federale overheidsdienst bezoeken, maar het aantal politici zijn op de vingers van de hand van een onhandige boomsnoeier te tellen. Collega’s uit de privésector beschreven me met wellust de gezichten van totaal verbijsterde politici die te horen kregen dat ze een pak ideeën voor het heruitvinden van hun bedrijf bij een bezoek aan een federale overheidsdienst hadden opgedaan. Maar nog erger is dat de meeste politici geen idee hebben van wat het leiden van een administratie inhoudt.

U gelooft het nooit, maar ik moet de toestemming vragen aan mijn minister om een buitenlands seminarie bij te wonen. Het surrealistische karakter van die regel weerhoudt ministers er niet van deze belangrijke taak uit te voeren met de ernst een betere zaak waardig. Onlangs vroeg ik toestemming voor een seminar ‘leidinggeven’ waar 15 managers, handpicked en op uitnodiging, hun ervaringen zouden delen. Het werd niet toegestaan. Niet omdat het te duur was, enkel verplaatsings- en hotelkosten moesten worden betaald, maar omdat het programma niet tot de basisopdrachten van de federale overheidsdienst behoort. Het is geen probleem van een kortzichtige minister. Zo’n antwoord is een bijna zekerheid.

Voor politici is blijkbaar alleen wát in een administratie gebeurt belangrijk, niet hóé het gebeurt. Dat soort kortzichtigheid is niet beperkt tot de publieke sector leerde ik op het bewuste leiderschapsseminar, waar ik vakantie voor nam en op eigen kosten naartoe trok. Het zijn het soort HETbedrijven die zich enkel fixeren op het financiële en op hun producten. Ze hebben noch oog voor de WIJ (hoe bouwen we vertrouwen en wederzijds respect op in het bedrijf, hoe bevorderen we samenwerking en transparantie), noch voor de IK (hoe vergroten we de werkvreugde, het zelfvertrouwen en het engagement van onze mensen).

HET-bedrijven worden snel witte dwergen en verdwijnen dan met de snelheid van het licht uit de economische melkweg. Maar niet zelden zijn ze voordien rode reuzen die hoge dividenden voor de shareholders creëren. Belgacom onder Bellens was zo’n HET-bedrijf. ‘Hij was toch een goede CEO’, zeiden sommigen toen hij moest opstappen. Want hij had de staatskas goed gevuld. Dat tientallen topmensen ofwel cynisch waren buitengezet of totaal gefrustreerd ergens anders hun toevlucht namen en dat het aantal burn-outs en het ziekteverzuim buiten alle proportie waren, was blijkbaar bijzaak en geen signaal van zwak leiderschap. De regering had Bellens om die redenen moeten buitenzetten en niet vanwege een belediging aan het adres van de premier, hoe ontoelaatbaar boertig die ook was.

Een regering die zoiets had gedaan, had aangetoond dat ze weet dat wendbare, toekomstgerichte organisaties de HET, de WIJ en de IK mooi in balans houden. Ze rekruteren en evalueren hun topambtenaren volgens die criteria. Ze sporen hen aan zich constant bij te scholen in elk van die elementen. En ze trekken voor de constante competentieverbetering van ambtenaren consequent serieuze kredieten uit, niet een armoedige 50 euro per persoon.

Ik heb me hoe dan ook voorgenomen geen toestemming meer te vragen voor interessante seminars. Het lijkt me niet tot de basisopdrachten van een minister te behoren.

Fank Van Massenhove is directeur FOD Sociale Zekerheid. Hij schrijft de column in eigen naam.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud