Het K-vormige thuiswerkpatroon

Professor management aan de University of New South Wales in Sydney

Werken van thuis uit was het voorbije jaar een andere ervaring voor vrouwen dan voor mannen.

De meeste bedrijven hebben hun hybride kantoorstrategie klaar. Hoe de toekomst van kantoorwerk er op lange termijn zal uitzien, is moeilijk te voorspellen. Maar er is een grote openheid om te experimenteren met nieuwe manieren van werken nu thuiswerk grotendeels positief ervaren werd.

De resultaten van surveys geven aan dat medewerkers en hun werkgevers het voorbije jaar wonderwel productief bleven. De meeste van die surveys tonen ook aan dat mensen hun herwonnen werkvrijheid willen behouden. Hoe flexibel thuiswerken precies wordt, zal afhangen van de digitale werkomgeving en van teamafspraken.

Verslechtering

Die positieve toon verbergt dat de thuiswerkervaring niet voor iedereen dezelfde was. Als economen over economisch herstel praten, hebben ze het vaak over een K-vormig herstel. De K slaat op de vorm van de grafiek, waarbij één lijn een opwaartse knik kent. Sommige sectoren, bedrijven of mensen kennen een heropleving na een crisis. De K heeft echter ook een dalende lijn. Na de crisis treedt voor een groep mensen een verslechtering op. Kortom, er zijn winnaars en verliezers. Het gevaar is dat de positieve teneur over thuiswerk verbergt dat een groep mensen beduidend slechter af was door het verplichte thuiswerk. Ook voor thuiswerk was er een K-vormig patroon.

Het gevaar is dat de positieve teneur over thuiswerk verbergt dat een groep mensen beduidend slechter af was door het verplichte thuiswerk.

Dat is de conclusie van enkele recente studies over werken tijdens Covid-19. Onderzoekers van Harvard en Londen Business School publiceerden een globale studie in PNAS  waarin ze stelden dat vrouwen met jonge kinderen het voorbije jaar meer tijd besteedden aan zorg en huishoudelijke taken. Hoe meer tijd daar naartoe ging, hoe lager hun mentaal welzijn tijdens de coronaperiode.

Andere studies, gepubliceerd in The Lancet en PLOS, toonden eveneens aan dat jonge vrouwen met kinderen de meeste stress en mentale problemen van corona ondervonden. De reden is stereotiep en behoeft weinig uitleg. In klassieke gezinnen belanden de huishoudelijke taken nog altijd beduidend meer bij de vrouw. De coronamaatregelen waarbij kinderen meer tijd thuis doorbrachten heeft de belasting van die gezinszorg nog meer doen toenemen. De combinatie van thuiswerk en gezinszorg leidde tot meer stress bij moeders met jonge kinderen.

Slaapproblemen

In een Amerikaans onderzoek kampte een op de vier vrouwen met ernstige angstsymptomen en hartkloppingen. De helft van de ondervraagde vrouwen rapporteerde slaapproblemen. Sheryl Sandberg, de operationeel directeur van Facebook, noemde het in een reactie op dat onderzoek de 'double, double shift' voor moeders. Ze hadden al een dubbele shift om werk en gezin te combineren, maar de coronacrisis heeft die last met thuisonderwijs en ziekenzorg nog verdubbeld.

De combinatie van thuiswerk en gezinszorg leidde tot meer stress bij moeders met jonge kinderen.

De flexibiliteit van hybride werken lijkt de redding. Misschien. Want daar zit ook een addertje onder het gras. Want als organisaties hybride werken niet goed aanpakken, kunnen ze dat K-patroon uitvergroten in plaats van te verkleinen.

Omdat de gezinszorg in veel gezinnen nog altijd disproportioneel op de schouders van de moeder terechtkomt, kan hybride werken ertoe leiden dat jonge moeders meer geneigd zijn om flexibel van thuis uit te werken. Dat bespaart ze pendeltijd en geeft ze net dat beetje meer ademruimte. Maar dat kan ertoe leiden dat ze minder zichtbaar zijn op het werk, minder gehoord worden in vergaderingen en daardoor ook minder gewaardeerd en gepromoveerd worden, wat gevolgen heeft voor hun loon. Die loondiscriminatie staat in de economische literatuur bekend als de ‘motherhood penalty'. Het kan het gevoel van onmacht, van zowel thuis als op het werk niet aan de eigen verwachtingen te kunnen voldoen, nog versterken, wat tot frustratie en ontgoocheling kan leiden.

Hou bij het ontwerp van hybride werkafspraken rekening met diverse gezinssituaties.

Mijn oproep aan bedrijven is helder: hou bij het ontwerp van hybride werkafspraken rekening met diverse gezinssituaties. Garandeer dat jonge moeders (en jonge ouders) en mensen met zorgverantwoordelijkheid geen nadeel ondervinden van de groepsdynamieken van meer flexibiliteit. Une femme avertie en vaut deux.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud