Het rijk der vrijheid van Isabel De Clercq | Hybride werken als circusattractie

Oprichtster van connect/share/lead en auteur van Het Hybride Werken – Een Manifest (2021)

In het debat over de toekomst van hybride werken worden aardig wat truken van de foor gebruikt.

‘Words are containers for ideas. Without containers it’s hard to see the idea.’ Dat hoorde ik in een podcast met marketinggoeroe Seth Godin. Als het op woorden aankomt, is Seth een ware circusartiest. Goochelaar, acrobaat, leeuwentemmer: hij is het allemaal.

Dat we woorden kunnen gebruiken om onze gedachten scherp te krijgen, dat taal helpt om ideeën te verspreiden, die overtuiging vervult me met hoop. Wat me droef stemt, is dat woorden ook worden misbruikt, uitgehold en herleid tot nietszeggende containerbegrippen. De goochelaars, acrobaten en leeuwentemmers van deze wereld zetten ze sluw in om de toeschouwers naar hun hand te zetten.

Dat gebeurt ook in het kader van het hybride werken, een topic dat vele digitale directiekamers beroert.

Een wetenschappelijk laagje vernis moet verdoezelen dat de top geen vertrouwen heeft in de medewerkers.

Truc van de foor nummer één: te pas en te onpas schermen met wetenschappelijke inzichten. ‘Onderzoek wijst uit dat twee dagen thuiswerk ideaal is.’ Ik hoor het de leeuwentemmers de jongste tijd vaak zeggen.

Laat u niets wijsmaken. Goochelen met onderzoek om mensen massaal terug te fluiten naar kantoor, het is een wetenschappelijk laagje vernis dat moet verdoezelen dat de top geen vertrouwen heeft in de medewerkers.

Dat onderzoek een belangrijke rol speelt bij het nemen van beslissingen, spreekt voor zich. Dat onderzoek ook verouderd kan zijn, evenzeer. De bevindingen van Nicholas Bloom waar steevast naar verwezen wordt, dateren van 2014. Een periode waarin geen sprake was van een mature digitale werkplek. Dat het onderzoek werd uitgevoerd in China bij medewerkers van callcenters, laat men als informatie ook graag achterwege. Al tijdens de eerste lockdown stelde Lynda Gratton, onderzoeker aan de London Business School, dat we voorzichtig moeten zijn met het hergebruiken van inzichten opgedaan in een tijdperk vóór covid.

Feeërieke sfeer

Truc van de foor nummer twee: hybride werken herleiden tot thuiswerk. Circusartiesten spuien graag mist. Het garandeert een feeërieke sfeer waarbij ze de toeschouwers op het verkeerde been zetten. De mist neemt de vorm aan van beleid met een hele rist regeltjes. Die hebben tot doel onze aandacht weg te trekken van de essentie van het hybride werken: het individu stimuleren om na te denken over werkgeluk en productiviteit. Medewerkers aansporen zich te blijven ontwikkelen omdat leren onafhankelijkheid en inzetbaarheid bevordert.

Of nog: teams aanmoedigen een dialoog te voeren over de taken waarmee ze hoge toegevoegde waarde creëren voor de klant. Scherpe krijtlijnen geven waarbinnen teams zelf mogen bepalen hoe ze willen interageren, fysiek en digitaal, synchroon en asynchroon.

Spui geen mist. Hang niet de acrobaat uit. Goochel niet met oud onderzoek. Misschien past het hybride werken niet bij de waarden van je organisatie. Doe dan ook niet alsof.

Kortom, het linken van welbevinden aan het scheppen van toegevoegde waarde voor de klant, al dat moois lijkt aan vele directietafels in rook te zijn opgegaan. Regelneverij verhult een gebrek aan visie.

Truc van de foor nummer 3: we voeren acrobatieën uit, we wringen ons in bochten om te staven dat drie dagen fysieke aanwezigheid elke week absoluut noodzakelijk is om de cultuur van onze organisatie in stand te houden. We blijven daarbij doof voor de weerstand die we horen. Want ja, mensen vragen zich luidop af waarom ze zo vaak elke week weer opnieuw in de file moeten staan.

Spui geen mist. Hang niet de acrobaat uit. Goochel niet met oud onderzoek. Misschien past het hybride werken niet bij de waarden van je organisatie. Doe dan ook niet alsof, en wees eerlijk in de boodschappen die je geeft. Zo niet herleid je het hybride werken tot een circusattractie en wordt het een leeg containerbegrip. En dat zou spijtig zijn voor zij die het wél menen.

Isabel De Clercq

Oprichtster van connect/share/lead en auteur van Het Hybride Werken – Een Manifest (2021)

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud