Hogere belastingen zijn niet het antwoord

Bart Van Craeynest

De tweewekelijkse grafiek van Bart Van Craeynest

©Mediafin

Nadat dat eerder al aangegeven was door organisaties als de Europese Commissie, het IMF, de OESO en de Nationale Bank, bevestigde het Monitoringcomité een paar weken geleden dat het begrotingstekort dit jaar opnieuw fors oploopt. Zonder inspanningen zal dat tekort de komende jaren bovendien alleen verder toenemen.

De voormalige coalitiepartners wezen elkaar daarvoor met de vinger: volgens sommigen lag het aan de val van de regering, volgens anderen aan het niet uitvoeren van de jobdeal van vorige zomer. Voor de duidelijkheid: ook met een regering en met de volledige jobdeal was het tekort dit jaar verslechterd, tenzij die regering nog ernstige bijkomende saneringsinspanningen beslist had. In de aanloop naar de verkiezingen was dat zo goed als zeker niet gelukt.

De kern van ons begrotingsprobleem ligt zeker niet in te lage belastingontvangsten

De oppositie had ook een gemakkelijke verklaring voor het toenemende tekort, met name de belastingverlagingen van de regering-Michel. Verschillende oppositiepartijen willen dan ook de begrotingsproblemen oplossen met nieuwe belastingverhogingen. Dat is minder vanzelfsprekend dan het misschien klinkt. De regering-Michel verlaagde inderdaad de belastingen met zo’n 1 procent van het bbp. Maar die verlaging kwam wel van een historisch hoge belastingdruk in 2013. In historisch perspectief ligt de totale belastingdruk nog altijd maar net onder de piekniveaus. In internationaal perspectief heeft België nog altijd de op twee na hoogste belastingdruk van de industrielanden, na Denemarken en Frankrijk.

De pijnlijke realiteit is dat onze overheidsfinanciën structureel onder druk staan door de vergrijzing die stilaan op volle toeren komt en door een historisch gegroeide al te beperkte efficiëntie in de overheidsuitgaven. De kern van ons begrotingsprobleem ligt zeker niet in te lage belastingontvangsten. Die belastingen opnieuw verhogen tegen de achtergrond van een duidelijk verzwakkende economie is geen goed idee.

Ons huidige belastingstelsel kan economisch veel verstandiger georganiseerd worden

Ons huidige belastingstelsel kan economisch veel verstandiger georganiseerd worden, bijvoorbeeld met een beperktere druk op het arbeidsinkomen, maar het potentieel om de belastingontvangsten fors op te drijven is hoe dan ook beperkt. Het is uitgesloten dat we de enorme financiële uitdagingen die op ons afkomen via die weg kunnen opvangen.

Wie ook straks de nieuwe regeringen vormt, kan zich beter concentreren op meer mensen aan het werk krijgen, op het opkrikken van onze economische groei via een sterkere productiviteitsgroei en op efficiëntere overheidsuitgaven. Dat zijn de beste recepten om onze overheidsfinanciën structureel gezond te krijgen.

Lees verder

Tijd Connect