Kleurloos beleid, goed beleid

Het voorbije weekend sloot zowel de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA) als de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) zich aan bij de stelling dat de strijd tegen het extremisme geen politieke kleur heeft.

Door Ivan Van de Cloot, hoofdeconoom Itinera Institute en executive professor Antwerp Management School

Ze deden dat bij de voorstelling van het boek van mijn Itinera-collega en VUB-politicoloog Bilal Benyaich over radicalisering van jongeren (‘#Radicalisme, #Extremisme, #Terrorisme’). Op twitter stelde Frank Van Massenhove dan weer dat geen enkel goed beleid een politieke kleur heeft. Daar sluit ik me graag bij aan.

©BELGAPLUS

Zulke uitspraken zijn tenenkrullend voor menig activist die net de ambitie heeft om te polariseren. Zo is er voor het klimaatbeleid een beweging die net de depolitisering aanklaagt, omdat depolitisering geïnterpreteerd wordt als miskennen dat er diepe belangenconflicten in het geding zijn. Toegegeven, we mogen niet vervallen in de sciëntistische illusie dat er bij een probleem geen waardeoordelen meespelen, maar dat mag geen vrijgeleide zijn voor ondoordachte politieke besluitvorming.

Goed beleid houdt juist in dat een kortzichtige lezing overstegen wordt en dat keuzes helder worden gemotiveerd. Als dat goed gedaan wordt, stel je nogal eens vast zal dat er veel meer gemeenschappelijke doelen zijn dan de gepolariseerde waan van de dag suggereert. Wijzen op de langetermijnhorizon is inderdaad cruciaal. Zo delen bijvoorbeeld zowel bedrijven als burgers hetzelfde algemeen belang van een duurzame economie met zorg voor de leefomgeving. En debatteren over de hoogte van het pensioen opent een grote kloof tussen links en rechts, maar eens de discussie verschuift naar het houdbaar maken van het pensioenstelsel, kunnen recepten zoals langer werken helemaal niet meer als louter ideologisch worden bestempeld.

Het onderscheid tussen links en rechts blijft een legitieme discussie. Alleen is het verkeerd om elk debat daartoe te reduceren.

Begrijp me niet verkeerd: het onderscheid tussen links en rechts blijft een legitieme discussie. Alleen is het verkeerd om elk debat daartoe te reduceren. Is de dimensie links of rechts de meest pertinente voor een goed bankenbeleid? Of telt hier veeleer de as die gaat van beleid dat gelabeld kan worden als roekeloos, tot antiroekeloos? Niet toevallig komen tegen het systemische bankenprobleem van ‘too big to fail’ zowel libertarische denkers als een Joseph Stiglitz of een Paul Krugman in het verweer.

Veel processen waarin de mens de hand heeft, leiden zonder bijsturing tot een ontsporing die welvaart en welzijn kan bedreigen, van het vernietigen van biodiversiteit tot het opstapelen van overheidsschulden. Natuurlijk kan politiek handelen soms ideologisch geïnspireerd zijn. Maar als het alleen maar dat is, zal het resultaat niet lang standhouden. Met name het fiscaal beleid ontaardt nogal gemakkelijk in een beloftecultuur van cadeaus voor de eigen achterban. Dat heeft in ons land een doolhof van ondoorzichtige regels opgeleverd, waarbij een echte fiscale hervorming zich opdringt. Het zou erg zijn mocht daarbij het objectiveren overgeslagen worden om onmiddellijk het politiseren te laten woekeren. Verantwoordelijk regeren betekent ook: het beleid niet verengen tot ideologie.

Besturen impliceert risico’s beheren. In een land met een overheidsschuld van 400 miljard euro en een wereld van instabiliteit zou dat een appel moeten zijn voor alle verantwoordelijken.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud