Klimaatvluchtelingen

Onderzoeksjournaliste

Met een half oog gericht op de volgende stembusslag is een strak en grondig klimlaatbeleid haast onmogelijk.

Als u dit leest zijn er wellicht opnieuw duizenden jongeren op straat gekomen om te protesteren tegen de politieke laksheid inzake de strijd tegen de klimaatopwarming. Dat jongeren het voortouw nemen in een eis om radicale verandering is niet nieuw. De zure reacties enerzijds en de quasi heiligverklaring anderzijds zijn dat evenmin. Er zijn al vergelijkingen getrokken met de befaamde mei ’68. Mij bracht het terug naar de vroege jaren ’90 toen de jeugd op straat kwam tegen het opkomende racisme. Met als een van de hoogtepunten een mars van ruim 40.000 jongeren in Brussel op 24 oktober 1992. Ik kijk er met graagte naar terug, naar Youth against racisme.

Maar, meer dan 25 jaar later is racisme niet verdwenen. En dankzij de (vermeende) anonimiteit van de sociale media is het minder verdoken.

Antiracisme was deels een levensstijl geworden die inhoudelijk vaak niet verder reikte dan het ophangen van de iconische ‘Nie Wieder Faschismus en Stop Vlaams Blok’-posters. En stickers met 'Touche pas à mon pote'. Politici die het ‘signaal van de jeugd hadden begrepen’ faalden om een coherent en consequent actieplan op poten te zetten om deze ondertoon aan te pakken. De gevolgen daarvan kan welhaast iedere allochtoon/migrant/moslim/kleurling nog haast dagelijks ondervinden. Hashtag DailyRacism is immers niet zo oud.

Het is daarom haast onfatsoenlijk om te zien hoe snel politici van allerhande pluimage proberen electoraal aan de haal te gaan met het engagement van de jongeren van vandaag. De vele selfies, tweets en andere berichten getuigen van een korte termijnvisie uit de dagen van de politique politicienne. Dit doet me bang vermoeden dat de strijd tegen klimaatopwarming ook zou kunnen ontaarden in een rage: de stickers van de jaren negentig met weinig politieke slagkracht zijn dat de selfies van nu? Hippe protesten kunnen zichzelf ideologisch uithollen als het gewoonweg cool is om te protesteren en politici aandoenlijk staan te knikken. Misschien wordt over 25 jaar de hashtag DailyHeat trending. Ik hoop van niet.

Willen we tegen 2050 nog een enigszins leefbare planeet overhouden, dan zal dit zware inspanningen vragen van ons allemaal.

De jeugd van vandaag verdient beter. En dan moeten we eerlijk zijn, zonder taboes: hoeveel gaan de inspanningen voor een beter klimaat ons kosten? De klimaatdoelstellingen zullen we immers niet halen met een vliegtuigtaks hier en een subsidie voor meer en groenere bussen ginds. We zullen onze mobiliteit, voeding, huisvesting, arbeid en vrije tijd grondig moeten gaan aanpassen. Willen we tegen 2050 nog een enigszins leefbare planeet overhouden, dan zal dit zware inspanningen vragen van ons allemaal. De uitdaging van deze eeuw is om tegenstellingen te verbinden. Proper leven is vaak niet goedkoop, noch comfortabel.

Er mogen – onder druk van onder meer de gele hesjes - dan wel beloftes gedaan worden dat het klimaatbeleid sociaal zal zijn. De komende decennia gaan politici toch een heleboel maatregelen moeten vertellen aan hun kiezers die deze laatste niet graag zullen horen. We gaan zaken moeten opgeven die we beschouwen als verworven rechten of die ingrijpen op wat wij zien als levenscomfort. En dat ligt moeilijk in ons democratisch systeem. Ontevreden kiezers presenteren immers de rekening in het stemhokje. Met een half oog gericht op de volgende stembusslag is een strak en grondig klimlaatbeleid haast onmogelijk.

Misschien ligt de oplossing in een verandering van discours. Droogte, tropische stormen, overstromingen en hongersnoden liggen te ver van ons Westerse bed. Laten we het dan hebben over migratie. Of beter, anti-migratie want dat lijkt de voornaamste argumentatie waar een groeiend deel van Vlaanderen, en Europa, oren naar heeft. Studies leggen een direct verband tussen de ingrijpende veranderingen in het klimaat, een verhoogde kans op regionale conflicten en de daar uit volgende migratiestromen. Tot meer dan een miljoen vluchtelingen per jaar die hun heil zullen zoeken in Europa. Zij die nu al vinden dat ons continent ‘overspoeld’ wordt door vluchtelingen hebben dus nog niks gezien.

En als je de grimmigste klimaatvoorspellingen moet geloven, wacht ons, onze kinderen en kleinkinderen zelf een lot als klimaatvluchteling. De anti-migrant wordt migrant? Verbind de tegenstellingen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud