Lessen uit de Melbourne-lockdown

Professor management aan de University of New South Wales in Sydney

Tranen en gejuich, maar vooral opluchting. Dinsdag was de emotionele schokgolf uit Melbourne voelbaar tot in Sydney. Na vier maanden werd de strikte Melbourne-lockdown opgeheven. Van 700 naar nul nieuwe coronagevallen per dag in 112 dagen. Welke lessen kunnen we daaruit trekken?

De stem van premier Daniel Andrews brak toen hij het nieuws aankondigde. Hij was ook de persoon die op 7 juli de strikte lockdown voor de staat Victoria aangekondigd had. Die staat had ongeveer hetzelfde aantal gevallen als België in augustus, een 700-tal. Twee staten in een vergelijkbare situatie kozen elk hun eigen pad. Omdat ‘een beetje’ Covid-19 tolereren geen optie is, koos Melbourne voor de strategie die collega Gert Peersman beschreef als ‘de korte pijn, maar gaan tot het gaatje’.

Andrews was het gezicht van de lockdown. Plichtsbewust kondigde hij vier maanden lang elke dag de coronacijfers aan. Zijn vermoeide, terneergeslagen blik reflecteerde de nationale moraal. Zelfs ik werd in de pers geregeld gevraagd om commentaar te geven op de mentale gezondheid van de premier.

De druk was enorm. Australië is een federaal land. Enkele premiers beslisten autonoom hun deelstaat van de andere deelstaten af te sluiten, tegen de zin van de federale regering. Alsof Vlaanderen de grens met Wallonië hermetisch zou afsluiten zonder inspraak van de federale regering.

Melbourne bewees dat het kan. Maar het heeft bloed, zweet en tranen gekost.

Dorpen en families werden middendoor gesplitst. 112 dagen lang konden mensen alleen het huis verlaten voor noodzakelijke aankopen, een doktersbezoek of om individueel buiten te sporten. De avondklok begon om 20 uur. Winkels en restaurants gesloten, scholen gesloten. De footballcompetitie werd overgeheveld naar een andere deelstaat. De atleten werden met hun gezin opgesloten in een resort in Queensland dat ze enkel voor de match verlieten.

Testen en opsporen

Melbourne bewees dat het kan. Maar het heeft bloed, zweet en tranen gekost. Wat zijn de succesfactoren? Vooreerst een systematisch en doorgedreven test- en opsporingsbeleid. Zo’n 3 miljoen tests werden uitgevoerd. De deelstaten hebben hun eigen testbeleid. Dat liet in het begin te wensen over. Men was echter niet te beroerd om te leren van andere landen en bij te sturen.

Discipline en een consequente ordehandhaving speelden een belangrijke rol. Mensen die geen masker droegen of de regels overtraden, werden streng gestraft.

Discipline en een consequente ordehandhaving speelden een belangrijke rol. Mensen die geen masker droegen of de regels overtraden, werden streng gestraft. Geregeld probeerden mensen bewaakte grensovergangen in guerrillastijl over te steken. Er waren relletjes op straat. Tot het laatste moment werden de regels hardhandig bewaakt. Zelfs toen er al een week minder dan tien gevallen per dag waren, werd niet afgeweken van het originele plan.

Dat plan was cruciaal. Van bij het begin werden op wetenschappelijke wijze collectieve doelstellingen vastgelegd. Die boden een licht aan het eind van de tunnel. Elke mijlpaal werd ingetogen gevierd met de beloofde aanpassing van de regels. Het politiek leiderschap van de premier was standvastig. Nochtans liep tijdens de lockdown een covidonderzoekscommissie tegen hem. Dagelijks werd zijn ontslag gevraagd in een stroom van opiniestukken van zogenaamde experts. De minister van Gezondheid nam ontslag, wat bijna tot een breuk in de Labourpartij leidde.

Mateship

Een opvallende kracht was de Australische cultuur van ‘mateship’. Het hele land leefde mee. Dankwoorden verschenen dagelijks in de pers: de inwoners van Melbourne redden de natie. In de onlinegesprekken met onze collega’s in Melbourne troostten we en hielpen we waar we konden.

Het Melbourne-traject kan een hart onder de riem zijn voor die landen die aan de vooravond staan van een moeilijke keuze. Het kan, maar collectieve wil, discipline en standvastigheid zijn cruciaal.

Maar een lockdown is niet kosteloos. Op korte termijn kreeg de economie een harde klap. De tranen van opluchting die je deze week overal zag, toonden hoe mentaal hard de isolatie en opsluiting zijn geweest. Trots en angst overheersen nu. Er zijn zo goed als geen gevallen meer in Australië. Duizenden levens werden gespaard. De economische rebound is begonnen.

Maar is het werkelijk voorbij? Het virus heeft al meer dan eens bewezen ongrijpbaar te zijn. Het Melbourne-traject kan een hart onder de riem zijn voor die landen die aan de vooravond staan van een moeilijke keuze. Het kan, maar collectieve wil, discipline en standvastigheid zijn cruciaal.

Het belooft een mooie en veilige kerst te worden op de Australische stranden. Maar wanneer kan Australië de grenzen opnieuw openen omdat ook de rest van de wereld veilig is?

Frederik Anseel

Professor management aan de University of New South Wales in Sydney

Lees verder

Gesponsorde inhoud